Guvernatori Trajko Sllaveski vlerëson se është më mirë të ketë norma më të larta interesi për kreditë sesa rritje të inflacionit. Lidhur me paralajmërimet për rritjen e provizioneve nga tri banka të mëdha dhe një bankë më e vogël, Sllaveski thotë se Banka Popullore nuk sheh arsye për këtë rritje.

Banka Popullore e rriti normën bazë të interesit me 0,25 pikë përqindjeje. Kështu, norma e re është 4,25%, kundrejt 4% sa ishte më parë. Kjo normë shërben si sinjal për bankat që edhe ato të rrisin normat e interesit. Megjithatë, siç thotë guvernatori Trajko Sllaveski, vendimi afarist mbetet në duart e bankave komerciale dhe efekti i kësaj mase zakonisht shfaqet me vonesë.

Që nga fillimi i vitit është vërejtur një kërkesë më e madhe për valuta të huaja nga sektori korporativ, gjë që ka kushtëzuar një prani më të madhe të Bankës Popullore në tregun valutor. Që nga fillimi i majit është regjistruar stabilizim i kërkesës për valuta të huaja, ndërsa informacionet më të fundit sjellin më shumë siguri për një qetësim të afërt të konfliktit në Lindjen e Mesme. Megjithatë, pasojat ekonomike të zhvillimeve gjeopolitike mbeten të pranishme, ndërsa pasiguria lidhur me ritmin e stabilizimit të plotë të flukseve ekonomike vazhdon të krijojë rreziqe – tha guvernatori në konferencën e sotme për shtyp.

Ai theksoi se projeksionet më të reja për çmimet e importit tregojnë inflacion më të lartë të importuar dhe rritje të moderuar të çmimeve të energjisë dhe të një pjese të produkteve ushqimore, në kushte të pasigurisë së vazhdueshme.

Edhe pse pritjet e konsumatorëve për rritjen e çmimeve në periudhën e ardhshme janë disi më të moderuara krahasuar me muajin e kaluar, rreziqet për inflacionin mbeten kryesisht në kahun rritës – theksoi guvernatori.

Ai shtoi se, “edhe pse normat e ulëta të interesit janë të pëlqyera, ato e nxisin inflacionin dhe kjo i godet më së shumti shtresat më të varfra”.

“Më mirë norma më të larta interesi sesa rritje e inflacionit”, u shpreh prerazi guvernatori.

Sipas tij, mënyra se si bankat do t’i formojnë normat e ardhshme të interesit varet nga disa faktorë.

Masa e Bankës Popullore ka efekt sinjalizues, ndërsa normat e interesit varen nga politika afariste e bankave. Kjo, nga ana tjetër, varet nga faktorë të ndryshëm, si kostoja e burimeve të financimit dhe vlerësimi i rrezikut – shpjegoi Slaveski.

Sipas guvernatorit, normat aktuale të interesit, veçanërisht ato për kreditë banesore, janë ndër më të ulëtat në Evropë.

Guvernatori u ndal edhe te rritja e paralajmëruar e provizioneve nga disa banka. Ai theksoi se qëndrimi i tij është se shërbimet e pagesave janë një e mirë publike, ashtu si energjia elektrike dhe uji, dhe se ato duhet të rregullohen.

“Ne, si Bankë Popullore, kemi ndërmarrë disa masa që kanë çuar në uljen e tarifave. Lidhur me paralajmërimet për rritjen e provizioneve nga tri banka të mëdha dhe një bankë më e vogël, nuk shohim arsye për rritje. Ato kanë fitime të qëndrueshme. Pas vërejtjeve tona, një bankë më e madhe e shtyu zbatimin e tarifës së re për disa muaj”, tha Slaveski.

Ai theksoi se po shqyrtohet mundësia që me ligj të përcaktohen disa shërbime bankare që do të jenë pa pagesë. Si shembull ai përmendi Kroacinë.

“Po propozojmë që një pjesë e madhe e shërbimeve bankare të jenë falas, si hapja dhe mbyllja e llogarisë bankare, si dhe bankingu elektronik”, tha Slaveski.

Ai rikujtoi edhe një herë propozimin për ndryshime në Ligjin për Shërbimet e Pagesave dhe Sistemet e Pagesave, me të cilat do të mundësohet përdorim më i gjerë i llogarisë së pagesës me funksione bazë.

“Deri më tani vetëm 140 qytetarë e përdorin llogarinë e pagesës me funksione bazë, ndërsa arsyeja janë kufizimet ekzistuese”, tha Slaveski.

Bëhet fjalë për një llogari me të cilën, për rreth 30 denarë në muaj, mund të kryhen një numër i pakufizuar pagesash, tërheqje parash të gatshme dhe transaksione pagesash në denarë.

Slaveski tha se për këtë çështje kanë zhvilluar takim me Shoqatën Bankare të Maqedonisë dhe se presin përgjigje nga ana e saj.

Ministrja e Arsimit, Vesna Janevska, vlerësoi se matura shtetërore këtë vit u zhvillua në kushte të rregullta dhe me më pak raste kopjimi krahasuar me vitet e kaluara. Rreth 60 nxënës u përjashtuan nga provimet për shkak të kopjimit, por do të kenë mundësi ta ripërsërisin provimin në afatin e gushtit. Sipas Janevskës, i provimeve në hapësira më të mëdha ka ndihmuar në parandalimin e abuzimeve. Ajo theksoi se këtë vit është zbatuar edhe një qasje e re me dy lloje mature, në varësi të programeve mësimore. Sipas ministres, ndryshimi synon të sigurojë një proces më të drejtë dhe më të barabartë për të gjithë nxënësit.

“Këtë vit, ndryshe nga vitet e kaluara, kur kishim një numër të madh të rinjsh të përfshirë në grupe në Viber, Telegram e të ngjashme, në fakt gjatë provimit të maturës, në të dy pjesët – si në pjesën e parë ashtu edhe në të dytën – vetëm 60 nxënës u evidentuan, që do të thotë se kemi përparim të shkëlqyer në zbatimin e procesit të maturës shtetërore. Përveç kësaj, këtë vit korrigjuam një padrejtësi dhe pabarazi mes nxënësve, të cilët pavarësisht se çfarë materiali kishin mësuar gjatë katër viteve të shkollimit, jepnin të njëjtin lloj mature. Këtë vit ata japin dy lloje të ndryshme mature”, tha Vesna Janevska.

Kryeministri Hristijan Mickoski zotohet se dhjetëra investime të reja nga Turqia do të vijnë në Zonat Industriale-Teknologjike Zhvillimore të vendit. Ai tha se pas forum biznesit të mbajtur në Stamboll ka marrë premtimin nga Presidenti turk Rexhep Taip Erdogan që edhe kompani të tjera do të vijnë të investojnë në Maqedoni.

“Sa i përket investitorëve tjerë potencial që eventualisht do të vinin nga Turqia, si rezultat i biznes forumit që e organizuam, në periudhën që pason pres disa dhjetëra investime potenciale që do të operacionalizohen. Presidenti Erdogan, personalisht më tha se do të angazhohet që sa më tepër investitorë turq të vijnë te ne, në Maqedoni, a detyra jonë si ekonomi këtë do ta pranojmë, duke hapura vende të reja të punës dhe ata që janë jashtë shtetit do të përpiqemi që përmes vendeve të reja të punës të paguara mirë, ti kthejmë në shtëpi”, tha Hristijan Mickoski.

Kryetari i komunës së Tetovës, Bilall Kasami tha se investimi nga jashtë i kompanisë Cavo Otomotiv në Tetovë është lajm i madh për rajonin e Pollogut, që siç tha, ky investim kap vlerën e 20 milionë eurove dhe se do të hapen 550 vende të reja pune.

“Një tjetër lajm i madh për Pollogun!

Angazhimi i Qeverisë dhe Ministrit Besar Durmishi sjell kompaninë Cavo Otomotiv, një investim nga jashtë në vlerë prej rreth 20 milionë euro!

Krijojmë 500 vende të reja pune në Pollog.

Vazhdojmë të punojmë me përkushtim për zhvillim ekonomik, mirëqenie dhe krijimin e ardhmërisë për rininë në vendin tonë”, tha Kasami.

Agjencia e Ushqimit dhe Veterinarisë (AUV) kanë ndaluar hyrjen në vend të 23.685 kilogramëve mish pule të ngrirë me origjinë nga Brazili.

Ngarkesa u refuzua pasi nuk ishte në përputhje me vendimin në fuqi që ndalon importin e kafshëve të gjalla, produkteve dhe nënprodukteve me origjinë shtazore, si masë parandaluese kundër përhapjes së virusit të gripit të shpendëve me patogjenitet të lartë. Sipas autoriteteve, mishi ishte prodhuar në janar të vitit 2025, ndërsa rregullorja ndalon importin e produkteve që rrjedhin nga kafshë të therura, të ngarkuara ose të certifikuara para 1 gushtit 2025.

Për të njëjtën arsye, në dhjetor të vitit 2025, në pikën kufitare u kthye edhe një ngarkesë tjetër me mbi 26 tonë kofsha pule të ngrira.

Agjencia e Ushqimit dhe Veterinarisë u ka bërë thirrje importuesve që të respektojnë legjislacionin dhe standardet e sigurisë ushqimore, duke theksuar se mbrojtja e shëndetit të qytetarëve mbetet prioritet kryesor si për institucionin ashtu edhe për shtetin.

Një ekip mobil i Doganave të Maqedonisë së Veriut ka parandaluar një tentativë për kontrabandimin e stolive prej ari me vlerë të përgjithshme prej rreth 1.5 milion denarësh (rreth 24 mijë euro).

Rasti është zbuluar në hyrje të vendit, në pikën kufitare Bllacë, ku inspektorët e Departamentit për Çështje Operative, pas dyshimeve të bazuara, kanë kryer kontroll të një automjeti të drejtuar nga një shtetas i Maqedonisë së Veriut.

Gjatë kontrollit janë gjetur ar i thërrmuar dhe stoli prej ari me peshë totale prej 324.7 gramësh. Sipas autoriteteve doganore, sendet ishin mbështjellë në një qese të zezë dhe ishin fshehur në ndarjen poshtë ulëses së shoferit, me qëllim shmangien e kontrollit doganor.

Lënda i është dorëzuar Departamentit të Hetimeve, i cili ka paraqitur kallëzim penal ndaj personit me inicialet I.M. në Prokurorinë Publike të Shkupit për veprën penale të kontrabandës, e paraparë dhe e dënueshme sipas Kodit Penal.