Pavarësisht pritjes 20-vjeçare për anëtarësim në BE, dhe vendimeve të vështira që duhej t’i merrnit, ende nuk dihet kur do të bëheni anëtarë të familjes evropiane, deklaroi presidenti sllovak Peter Pellegrini, i cili është në vizitë zyrtare dyditore në vend. Ai njëkohësisht shprehu mbështetje të fortë për anëtarësimin tonë, por edhe kritika të hapura për politikat e zgjerimit. BE-ja nuk mund të luajë me besimin e këtij vendi, veçanërisht pas dekadash reformash të vështira, theksoi Pellegrini.

“Me të vërtetë keni kaluar një rrugë të vështirë drejt BE-së, e di sa e vështirë ishte të zgjidhej çështja e emrit të vendit tuaj. Këtu ndoshta pak do të kritikoj kur them se gjithmonë shfaqen kushte të reja dhe sinqerisht BE-ja bën një gabim të madh. Integrimi i vendit tuaj në BE nuk duhet të keqpërdoret. Nuk duhet të keqpërdoret me mosmarrëveshje të tilla politike”, tha Peter Pellegrini.

Presidentja Gordana Siljanovska-Davkova, e cila nga homologu Pellegrini mori një buqetë me lule, e falënderoi për mbështetjen dhe njëkohësisht theksoi se për anëtarësimin në BE duhet të plotësohen kriteret e Kopenhagës, jo çështjet bilaterale. Ajo pret që për këto çështje të diskutohet edhe gjatë vizitës së nesërme me presidenten e Komisionit Evropian Ursula von der Leyen.

“Të dy ndajmë qëndrimin që zgjerimi duhet të bazohet në kriteret e Kopenhagës, nga të cilat nuk duhet të ikim. Pra, të bazohet në meritë dhe të bazohet në rezultate, të mos varet nga kushte politike të tjera irracionale, të cilat në një mënyrë uzurpojnë procesin e euro-integrimit”, deklaroi Gordana Siljanovska-Davkova.

Ndryshe, gjatë vizitës së sotme të mysafirëve sllovakë u nënshkrua një Memorandum për bashkëpunim ekonomik midis Maqedonisë së Veriut dhe Sllovakisë, me ç’rast u tha se në këtë mënyrë marrëdhëniet e ndërsjella do të zhvillohen edhe më shumë.

Stacioni hekurudhor i Shkupit brenda 5-6 viteve do të rimarrë shkëlqimin e dikurshëm. Rikonstruksionin e paralajmëroi drejtori i “hekurudhat e Maqedonisë – Infrastruktura”, Sinisha Ivanovski, i cili tha se plani është që të jetë gati në të njëjtën kohë me hapjen e linjës së shpejtë në Korridorin 10 dhe degës hekurudhore drejt Aeroportit Ndërkombëtar të Shkupit.

“Nëse përfundojmë projektin brenda një viti nga dita e sotme deri në një vit e gjysmë, pas kësaj për financim ose do të shkojmë me Buxhetin Shtetëror, opsioni i dytë është të bëhet një hua nga huatë klasike që kemi deri tani me BERZH, me BEI, bankat komerciale, por nuk e përjashtoj mundësinë që ky stacion hekurudhor të hyjë në partneritet strategjik me Mbretërinë e Bashkuar për shkak se me ta do të bëjmë shumë projekte kapitale infrastrukturore”, tha Sinisha Ivanovski.

Ivanovski tha se stacioni hekurudhor do të ruajë pamjen bazë siç është ndërtuar në vitin 1981 sipas projektit të Kenzo Tanget, por njëkohësisht do të ketë edhe elemente të reja bashkëkohore dhe moderne në arkitekturë. Do të bëhet ndryshim i instalimeve, do të zgjidhet ngrohja, ftohja, uji.

“Ajo që stacioni dukej si pit-stop i Formula 1 tashmë nuk do të jetë kështu. Do të ketë ndalim të reklamimit, në çdo lloj billbordi që shihni aktualisht. Dhe këtë nuk do ta presim projektin, do të fillojmë menjëherë. Kontratat që kemi për qiranë e paneleve reklamues nuk do t’i vazhdojmë. Ato që janë aktuale do t’i lutemi kompanive për një sjellje pak më të ndërgjegjshme, të përgjegjshme shoqërore, t’i shfuqizojmë me marrëveshje. Më pas do të ketë ndryshim të përmbajtjeve. Stacioni hekurudhor nuk mund të jetë një hub i turbo-folk-ut në vend”, deklaroi Sinisha Ivanovski.

Projekti do të realizohet së bashku me Fakultetin e Ndërtimtarisë dhe Arkitekturës.

“Ne presim që me të gjitha ndërhyrjet që do t’i propozojmë dhe padyshim që në plan të parë do të përfshijnë rikonstruksionin e gjendjes origjinale, me gjithë respektin ndaj projektuesit të madh, gjithashtu do të kontribuojnë edhe me përmirësimin e disa përmbajtjeve që do ta bëjnë këtë objekt një hub të vërtetë social”, u shpreh Aneta Hristova Popovska.

“Ky fillim është shumë i rëndësishëm sepse të gjithë ne duam të jemi pjesë e një familjeje më të gjerë, të jemi pjesë e asaj rrjete panevropiane ku ne i përkasim”, deklaroi Josif Josifovski.

Punimet ndërtimore për linjën e shpejtë të Korridorit 10 pritet të fillojnë vitin e ardhshëm, dhe të jenë gati dhe të hapura për përdorim pas pesë-gjashtë viteve së bashku me stacionin e rikonstruktuar hekurudhor dhe degën hekurudhore drejt Aeroportit Ndërkombëtar të Shkupit. Paralelisht me këtë, “Hekurudhat e Maqedonisë – Transporti” do të duhet të blejë trena dhe lokomotiva të reja.

Bashkimi Europian do të hapë dy “fabrika të inteligjencës artificiale”, si qendra për zhvillimin e inteligjencës artificiale në Ballkanin Perëndimor. Këtë e bëri të ditur Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, dje në fjalimin e saj në Forumin e Investimeve BE-Ballkani Perëndimor, i cili po mbahet në Tiranë. Ajo njoftoi gjithashtu se i gjithë rajoni do të mbulohet nga një infrastrukturë e re dixhitale e shpejtë, e cila do t’u lejojë kompanive nga të gjashtë vendet e Ballkanit Perëndimor të lidhen drejtpërdrejt me qendrat evropiane për inteligjencën artificiale.

“Do të hapim fabrika (qendra) për inteligjencën artificiale edhe për Ballkanin Perëndimor. Do të fillojmë me dy “antena”, njëra në Maqedoninë e Veriut dhe tjetra në Serbi, si pjesë e një iniciative më të gjerë për të përfshirë rajonin në zhvillimin teknologjik të Evropës. Kjo do t’u lejojë kompanive në të gjashtë vendet e Ballkanit Perëndimor të lidhen me këto fabrika. Kjo do të thotë që kompanitë tuaja do të jenë në gjendje të hyjnë në infrastrukturën evropiane për inteligjencën artificiale pikërisht këtu në rajon”, tha Ursula von der Leyen.

Kryeministri Hristijan Mickoski përshëndeti deklaratën e Presidentes së Komisionit Evropian. Tha se është projekt që e udhëheq qeveria, respektivisht Ministria për Transformim Digjital.

“Dhe kjo është diçka për të cilën jam vërtet i emocionuar dhe i lumtur. Rreth 5 milionë euro bashkëfinancim, praktikisht ekspertët tanë, studentët tanë, profesionistët do të mund t’i shfrytëzojnë dhe thithin resurset që i ka vetë BE-ja dhe është mirë që presidentja Von der Leyen e paralajmëroi këtë, sepse bëhet fjalë për dy projekte, njëri është projekt që e ka fituar Maqedonia, ndërsa tjetri është projekt që e ka fituar Serbia. Deri tani i kemi shfrytëzuar përvojat dhe resurset e vendeve fqinje, tani do të kemi qendrën tonë që do të merret me inteligjencë artificiale”, deklaroi Hristijan Micksoki.

Programi AIFA është zgjeruar në shtetet anëtare të BE-së – Belgjikë, Irlandë, Qipro, Letoni, Maltë, Sllovaki dhe Hungari, si dhe Mbretërinë e Bashkuar, Islandë, Moldavi, Serbi dhe Zvicër. KE njoftoi se gjashtë fabrika të reja të inteligjencës artificiale i janë bashkuar infrastrukturës evropiane të inteligjencës artificiale, duke e çuar numrin e përgjithshëm të mbuluar nga rrjeti në 19 në 16 shtete anëtare të BE-së.

Kryesia e VLEN-it u takua me udhëheqësit e Odës Ekonomike të Maqedonisë Veri-Perëndimore. Takimi nisi me vonesë për shkak të kolonave të gjata në rrugën e mbingarkuar ku edhe ishte lokacioni takimit. Në fakt, kjo ishte edhe një nga pikat kryesore të diskutimit. Rruga industriale e Vizbegut, e quajtur “Hasan Prishtina” është në gjendje të rrënuar dhe me vetëm dy korsi vajtje-ardhje.

U.D. Kryetar i OEMVP-së, Nuhi Aliu tha se kanë marrë premtimin se kjo rrugë do të rekonstruohet.

“Arritëm konsensus bashkë me përfaqësuesit e VLEN-it që me prioritet të jetë rekonstruimi i rrugës ‘Hasan Prishtina’ si hap i parë dhe si hap i dytë të jetë asfaltimi i rrugës së Kaçanikut të vjetër asaj anësore për të cilën po ashtu kishim mirëkuptim dhe këta e morën si obligim që në të ardhmen do të japin maksimumin që në këto dy rrugë të funksionojnë ashtu siç duhet sepse ne jemi të vetëdijshëm se me çfarë problematike çdo ditë ballafaqohemi”, tha Nuhi Aliu.

Nga ana tjetër njëri nga liderët e VLEN-it Izet Mexhiti tha se përveç kësaj rruge, do të përmirësohen edhe kushte tjera infrastrukturore për bizneset shqiptare në zonat ekonomike të Sarajit dhe Tetovës.

“E lamë në parim të mbajmë edhe një takim, OEMVP me kandidatët që do të zgjedhën për të harmonizuar qëndrimet por nuk ka shumë punë për harmonizim pasi që edhe ODA e përshëndet decentralizimin që qeveria i mbështet fuqishëm komunat dhe harxhohen mjetet për projekte ekonomike dhe jo për përmendore dhe projekte tjera dhe e dyta kjo është mundësi edhe për një infuzion për kompanitë lokale vendore që janë të vogla e të mesme ku punojnë nëpër komunat ku gravitojnë”, deklaroi Izet Mexhiti

Kujtojmë se rruga industriale e Vizbegut është arteria kryesore ndërmjet Shkupit dhe Prishtinës, që është me rëndësi të madhe për bizneset shqiptare të Maqedonisë që kanë shkëmbim të lartë tregtar me Kosovën. Aktualisht punime po zhvillohen tek lokaliteti “Momin Potok” të unazës mbi urë që punohet prej kohës kur kryetar i Shkupit ishte Petre Shilegov. Prej tek ajo nyje deri tek lidhja me qarkoren e kryeqytetit rruga që të shpie drejt vendkalimit kufitar të Bllacës akoma mbetet projekt i premtuar.