Arabia Saudite zbulon 110 milionë tonë xehe me uranium në Medinë

0

Arabia Saudite ka zbuluar 110 milionë tonë materiale të papërpunuara që përmbajnë përqendrime uraniumi në Medinë, deklaroi ministri saudit i Energjisë në Konferencën e Përgjithshme të IAEA-së në Vjenë, raportoi të hënën televizioni shtetëror saudit, përcjell Reuters.

Ministri saudit i Energjisë, Princi Abdulaziz bin Salman, njoftoi për zbulimin gjatë Konferencës së Përgjithshme të Agjencisë Ndërkombëtare për Energjinë Atomike (IAEA) në Vjenë, të hënën, më 14 shtator, përcjell TV21. Ai tha se studimet gjeologjike në projektin Jabal Sayid, në rajonin e Medinës, kanë zbuluar xehe me përqendrime të larta të elementeve të tokës së rrallë, veçanërisht të elementeve të rënda, si dhe përqendrime premtuese të uraniumit.

“Eksplorimet dhe studimet gjeologjike në projektin Jabal Sayid kanë zbuluar xehe që përmban përqendrime të larta të elementeve të tokës së rrallë, veçanërisht të elementeve të rënda, krahas përqendrimeve premtuese të uraniumit”, tha Princi Abdulaziz, sipas televizionit shtetëror saudit.

Ai e përshkroi zbulimin si pjesë të përpjekjeve më të gjera të Riadit për të tërhequr investime në sektorët e energjisë dhe minierave. Arabia Saudite synon të ketë qasje në të gjithë ciklin e karburantit bërthamor, por dëshiron ta zhvillojë këtë proces në mënyrë transparente dhe nën monitorimin ndërkombëtar.

“Mbretëria ndjek një qasje të qartë të bazuar në transparencë, hapje dhe bashkëpunim ndërkombëtar”, tha ai para delegatëve të IAEA-së.


“Ajo nuk synon ta zhvillojë programin e saj paqësor bërthamor e izoluar nga komuniteti ndërkombëtar dhe as përmes aktiviteteve sekrete apo në objekte të fshehura thellë në male.”

Zbulimi vjen disa muaj pasi Arabia Saudite dhe Shtetet e Bashkuara nënshkruan marrëveshje në korrik për zhvillimin e programit civil bërthamor të mbretërisë, si pjesë e një partneriteti më të gjerë afatgjatë.

Pentagoni për herë të parë pranon mungesën e municionit në luftën kundër Iranit

0

Pentagoni pranon se SHBA-ja u përball me mungesë municioni gjatë operacionit ushtarak kundër Iranit, shkruajnë mediat e huaja. Në raportin e publikuar sot thuhet se nevojat për municion gjatë operacionit “Epic Fury” shkaktuan mungesa në rezervat strategjike dhe nxorën në pah vështirësitë e industrisë për rimbushjen e tyre.

Pentagoni thotë se ka marrë masa për rritjen e shpejtë të prodhimit.

Kjo bie ndesh me deklaratat e administratës Trump, e cila më herët mohoi mungesat. Vetë Donald Trump kishte deklaruar se SHBA-ja kishte “sasi të mëdha” dhe madje “praktikisht të pakufizuara” municioni.

Sipas mediave amerikane, mungesa e municionit mund të ketë qenë një nga arsyet pse Trump nuk i vazhdoi sulmet masive ndaj Teheranit gjatë verës.

Mot me diell dhe vranësira, pasdite në disa vende pritet shi dhe erë

0

Moti sot do të jetë me diell dhe me vranësira të pakta deri mesatare. Në orët e pasdites, lokalisht do të ketë reshje shiu dhe erë të përforcuar. Sipas Drejtorisë për Punë Hidrometeorologjike, në disa vende do të ketë kushte për mot të paqëndrueshëm në formë të motit të keq, me shi të rrëmbyeshëm, bubullima dhe paraqitje të breshrit. Do të fryjë erë e lehtë deri mesatare nga drejtimi verior.

Temperatura minimale do të jetë në interval prej 8 deri në 16 gradë, ndërsa maksimalja do të arrijë nga 21 deri në 29 gradë.

Në Shkup, mot me diell dhe me vranësira të pakta deri mesatare. Në disa pjesë të luginës do të ketë kushte për mot të paqëndrueshëm, të shoqëruar me shi të rrëmbyeshëm dhe bubullima. Do të fryjë erë e lehtë deri mesatare nga drejtimi verior. Temperatura minimale do të zbresë deri në 14 gradë, ndërsa maksimalja do të arrijë deri në 24 gradë.

Deri në fund të javës së punës do të mbajë mot kryesisht me diell dhe me vranësira të pakta deri mesatare. Nesër, në orët e pasdites, lokalisht do të ketë reshje shiu dhe erë të përforcuar. Në disa vende do të ketë kushte për mot të paqëndrueshëm në formë të motit të keq, me shi të rrëmbyeshëm, bubullima dhe paraqitje të breshrit. Nesër do të fryjë erë e lehtë deri mesatare nga drejtimi veriperëndimor, ndërsa nga e mërkura era do ta ndryshojë drejtimin në juglindor.

Trump: Po zhvillohet një “konspiracion i sëmurë” kundër inteligjencës artificiale

0

Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, ka hedhur poshtë shqetësimet në rritje për sigurinë e inteligjencës artificiale, duke i cilësuar paralajmërimet për rreziqet e kësaj teknologjie si një “mashtrim” dhe duke kundërshtuar thirrjet për vendosjen e më shumë kufizimeve mbi zhvillimin e saj.

Deklaratat e Trump vijnë në një kohë kur drejtues dhe studiues të kompanive më të mëdha të inteligjencës artificiale po paralajmërojnë për rreziqet që mund të sjellë zhvillimi i pakontrolluar i teknologjisë. Jack Clark, një nga bashkëthemeluesit e kompanisë Anthropic, i tha BBC-së se industria mund të ketë nevojë për një mekanizëm që do të mundësonte fikjen e sistemeve të inteligjencës artificiale në rast se ato bëhen shumë të rrezikshme.

Clark tha se shumica e laboratorëve të mëdhenj të IA-së tashmë kanë mënyra për të ndërprerë funksionimin e sistemeve të tyre, por sugjeroi se në të ardhmen ligjvënësit mund të kërkojnë që një mekanizëm i tillë të jetë i detyrueshëm për të gjithë industrinë.

Trump reagoi ashpër ndaj këtyre shqetësimeve përmes një serie postimesh në rrjetet sociale. Ai i krahasoi paralajmërimet për inteligjencën artificiale me atë që e quajti “mashtrimi i ngrohjes globale”, ndërsa akuzoi kundërshtarët e tij politikë se po nxisin një fushatë kundër teknologjisë dhe qendrave të të dhënave.

“Po zhvillohet një konspiracion i sëmurë kundër IA-së dhe qendrave të të dhënave, dhe e vetmja që është e lumtur për këtë është Kina. Kushdo që fiton IA-në, fiton!”, shkroi Trump.

Presidenti amerikan argumentoi gjithashtu se mbrojtjet kryesore që i nevojiten inteligjencës artificiale janë një president “i fortë dhe i zgjuar”, duke sinjalizuar kundërshtimin e tij ndaj rregullave që mund të ngadalësojnë zhvillimin e kësaj teknologjie në SHBA.

Debati për sigurinë e inteligjencës artificiale është intensifikuar ndjeshëm gjatë ditëve të fundit. Shqetësimet kanë ardhur jo vetëm nga studiues të pavarur, por edhe nga vetë drejtues të kompanive që zhvillojnë modelet më të avancuara të IA-së. Drejtori ekzekutiv i Anthropic, Dario Amodei, ka bërë thirrje që ritmi i zhvillimit të teknologjisë të ngadalësohet dhe që sistemet të monitorohen më nga afër.

Amodei ka theksuar megjithatë se çdo masë për frenimin e inteligjencës artificiale duhet të merret pa sakrifikuar avantazhin tregtar të kompanive dhe vendeve që udhëheqin këtë sektor.

Në të njëjtën linjë me disa prej këtyre shqetësimeve janë shprehur edhe drejtues të kompanive rivale. Sam Altman i OpenAI dhe Elon Musk kanë mbështetur idenë e një ngadalësimi të zhvillimit dhe të vendosjes së rregullave që do të zbatoheshin në të gjithë industrinë, së bashku me monitorim të pavarur të modeleve të inteligjencës artificiale.

Ndërkohë, Microsoft është bërë kompania e fundit e madhe që ka diskutuar publikisht mënyrën se si duhet të kufizohet zhvillimi i modeleve të saj. Kompania publikoi një dokument mbi atë që e quan “AI humaniste”, ndërsa drejtori ekzekutiv Mustafa Suleyman tha se udhëzimet ishin përgatitur prej muajsh, por u publikuan në këtë moment për shkak të debatit të fortë rreth sigurisë dhe të ardhmes së teknologjisë.

Microsoft publikon rregulla të reja për kontrollin mbi Inteligjencën Artificiale

0

Microsoft ka publikuar një draft të ri për rregullimin e sistemeve të saj të inteligjencës artificiale, duke propozuar një kornizë sigurie që synon të garantojë se modelet e ardhshme do të mbeten nën kontrollin dhe mbikëqyrjen njerëzore.

“Kodi i Sjelljes i IA-së Humaniste” përcakton kufijtë dhe parimet që, sipas kompanisë, duhet të udhëheqin zhvillimin e sistemeve të ardhshme të IA-së. Në qendër të dokumentit është ruajtja e kontrollit njerëzor mbi aftësitë e automatizuara.

Microsoft deklaron se nuk synon zhvillimin e një superinteligjence gjithëpërfshirëse që mund t’u shmanget mekanizmave të mbikëqyrjes. Sipas draftit, sistemet duhet të jenë të ndërtuara në mënyrë të tillë që të ndalojnë funksionimin kur kjo kërkohet, në vend që të anashkalojnë kufizimet e përcaktuara.

Korniza parashikon gjithashtu që modelet e IA-së të mos i rezistojnë ndërprerjes, korrigjimit, mbivendosjes apo mbylljes nga njerëzit. Ato duhet të respektojnë kërkesat për ndalimin, ridrejtimin ose anulimin e një operacioni.

Publikimi i draftit hap një periudhë gjashtëjavore konsultimi publik, gjatë së cilës etikanë, studiues, politikëbërës dhe qytetarë do të mund të japin komentet e tyre.

Pas shqyrtimit të propozimeve dhe rishikimeve të pritshme deri në fund të vitit, Microsoft synon ta përdorë këtë politikë si udhërrëfyes për zhvillimin e modeleve të saj të inteligjencës artificiale nga viti 2027 e në vijim.

Shefi i inteligjencës artificiale në Microsoft, Mustafa Suleyman, tha për CNBC se kompania kishte marrë kërkesa nga publiku për një angazhim edhe më të qartë ndaj një IA-je që “gjithmonë punon në shërbim të njerëzve” dhe jo me synimin për t’i zëvendësuar ata.

“Të gjitha koalicionet na kanë lënë në mes të rrugës” – Sela në Click Plus: Përgatitemi të dalim vetë në zgjedhje

0

Kryetari i Lidhjes Shqiptare, Ziadin Sela, në emisionin Click Plus në TV21 tha se partia e tij po përgatitet të garojë e vetme në zgjedhjet e ardhshme.

Sela tha se përvoja me koalicionet e deritanishme ka qenë zhgënjyese, duke theksuar se “të gjitha koalicionet na kanë lënë në mes të rrugës”.

Ai shtoi se LSH-ja po punon për të dalë e vetme para elektoratit dhe do të kërkojë mbështetjen e qytetarëve pa u varur nga koalicionet.

Mes tjerash theksoi se si parti politike synojnë që të dalin forca e parë politike në kampin shqiptar.

Tetovë, Malësia pa nxënës! Numri i tyre shënon rritje në shkollat e qytetit

0

Në shkollat e Tetovës këtë vit numri i përgjithshëm i nxënësve është ulur për 20. Megjithatë, derisa në malësinë e Tetovës numri i nxënësve po bie vazhdimisht, në shkollat e vetë qytetit ai po shënon rritje.


Nga Sektori për Arsim në Komunën e Tetovës bëjnë të ditur se në shkollën “Kirili dhe Metodi” janë gjithsej tri klasa të para. Edhe pse prej vitesh kërkohet një paralele shtesë, miratimi nga organet kompetente nuk po merret.

“Posedojmë shkollën e mesme, shkollën fillore komunale Kirili dhe Metodi, ku klasat janë përplot, domethënë të gjitha klasat gati e kanë arritur numrin 30, kështu që vazhdimisht kërkojmë nga ana e Ministrisë së Arsimit dhe Shkencës pëlqim, kemi kërkesë për pëlqim për formimin e një paralele të re, por nuk kemi asnjë njoftim zyrtar nga ana e tyre”, tha Valedin Ademi – Sektori për Arsim.


Në shkollën fillore “Kirili dhe Metodi”, drejtoresha konfirmon se tri klasat e para kanë nga 30 nxënës. Ajo kujton se kërkesa të ngjashme janë dërguar edhe para pesë vitesh, çka ka bërë që sot klasat e pesta të kenë mbi 30 nxënës, duke vështirësuar dukshëm procesin mësimor.


“Gjithsej i kemi të regjistruar diku te 82 nxënës të shpërndarë në tre paralele, ku i vjen diku nga 29-30 nxënës në secilën paralele. Ne kërkesë kemi çuar, pasi kemi shumë numër të madh të nxënësve, madje edhe në vitin 2022-2023, ku atëherë kemi pasur diku rreth 120 nxënës, të shpërndarë në tre paralele, diku i vinte nga 40 nxënës, disa herë i kemi çuar kërkesë Ministrisë së Arsimit, me keqardhje nuk u pranua, domethënë nuk morëm pëlqimin e saj, dhe kjo klasë ka mbetur edhe sot e kësaj dite, janë 36-37 nxënës”, u shpreh Sihana Kaba Kasami – Drejtoreshë e SH.F “Kirili dhe Metodi”.


Situata në malësi paraqitet krejtësisht ndryshe. Këtë vit shkollor në fshatin Veshallë nuk pati asnjë nxënës të regjistruar dhe shkolla është mbyllur. Në Bozofcë janë vetëm tre nxënës, në Shipkovicë 10 nxënës në klasë të parë, ndërsa në Brodec vetëm pesë.

4 milionë euro nga BE për Doganën në Tabanoc! Synon luftën kundër krimit të organizuar dhe tregtisë

0

Bashkimi Evropian mbështet Drejtorinë e Doganave me 4 milionë euro, për modernizimin e terminalit doganor në pikën kufitare të Tabanocit, me qëllim luftën kundër krimit të organizuar dhe tregtisë së paligjshme. Drejtori i drejtorisë së Doganave Boban Nikolloski, njoftoi se janë siguruar 26 automjete të specializuara për sektorin e kontrollit dhe hetimeve.

“Është siguruar pajisje moderne dhe e specializuar për kontrollin doganor dhe hetimet, pajisje për zbulimin dhe identifikimin e tregtisë së paligjshme, pajisje forenzike, si dhe infrastrukturë moderne informatike”, tha Boban Nikolloski – drejtor i Drejtorisë së Doganave.

Kryeminstri Hristijan Mickoski deklaroi se Qeveria ka për qëllim t’i pengojë ata të cilët kanë vendosur të jenë aleatë të krimit, duke theksuar se do të kapen dhe vendosen para drejtësisë.

“Pra, ju urojmë fat të mbarë duke përdorur pajisjet e reja, donacionin nga Bashkimi Evropian, dhe le të provojmë të gjithë së bashku se profesioni i të qenit kriminel është i padobishëm”, deklaroi kryeministri i vendit, Hristijan Mickoski.

Ambasadori i BE-së Mihalis Rokas tha se qëllimi i kësaj mbështetje është që të ketë kufi më të sigurtë, kushte më të mira për qyetatrët.

“Unë mendoj që Tabanoci është vendi i duhur për ta bërë atë. Ky terminal doganor është realizuar me mbështetjen e BE-së dhe është në përdorim që nga viti 2018. Sot shohim një shembull tjetër shumë konkret të rezultateve të partneritetit tonë: pajisje moderne, sisteme më të mira dhe kapacitete më të fuqishme për personelin që punon çdo ditë në kufi”, potencoi Michalis Rokas – Ambasador i BE-së.

Për Ministren e Financave, Gordana Dimitrieska-Koçoska, investimi për Doganën ka rëndësi të shumëfishtë, por edhe për shtetin në mbrojtjen e interesave financiare në luftën kundër krimit të organizuar dhe ndërkufitar dhe në krijimin e kushteve për tregti më të shpejtë dhe më të thjeshtë.

“Integrimi evropian për ne nuk është vetëm një proces i miratimit të rregulloreve, do të thotë praktikisht futja e standardeve evropiane në institucione, krijimi i shërbimeve më të mira për qytetarët dhe kompanitë”, theksoi Gordana Dimitrieska Koçoska – ministre e Financave.

Projektet e financuara nga BE-ja dhe të zbatuara në të mirë të Drejtorisë së Doganave arrijnë në vlerën prej 25 milionë eurosh. Lista e projekteve, e cila përfshin edhe terminalin doganor në pikën kufitare Tabanoc, është pjesë e kërkesave për anëtarësim dhe për përafrim me Bashkimin Doganor të BE-së si një zonë e vetme tregtare. Kjo mbështetje e ndihmon administratën doganore të përgatitet plotësisht pasi kufijtë e vendit të bëhen kufij të BE-së.

Fon der Lajen mund ta vizitojë rajonin! Rokas: Vizita mund të jetë hapi vendimtar

0

Ambasadori i Bashkimit Evropian në vend, Michalis Rokas, paralajmëroi se presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, në javët e ardhshme mund ta vizitojë rajonin.


Ai pret që vizita t’i japë një shtysë shtesë integrimit evropian dhe të kontribuojë në hapjen e negociatave të anëtarësimit me BE-në.
Rokas tha se gjatë periudhës së fundit janë bërë përpjekje të konsiderueshme për krijimin e kushteve për një hap të tillë.

“Gjatë muajve të fundit, të gjithë po punojmë shumë që kjo të ndodhë. Shpresoj se së shpejti do të kemi një vizitë rajonale të presidentes së Komisionit Evropian. Ajo duhet të realizohet gjatë dy deri në tri javëve të ardhshme dhe vërtet shpresoj se do të jetë një hap vendimtar drejt fillimit të negociatave të anëtarësimit me Bashkimin Evropian”, deklaroi Michalis Rokas – Ambasador i Bashkimit Evropian.

Arabia Saudite mbyll tubacionin kryesor të naftës, rrezikohen eksportet drejt Evropës dhe Azisë

0

Arabia Saudite po përdor rezervat e naftës të magazinuara për të vazhduar furnizimin e tregjeve ndërkombëtare, pasi sulmet me dronë detyruan mbylljen e tubacionit strategjik East-West, duke rrezikuar eksportet drejt Evropës dhe Azisë.

Ministria saudite e Energjisë njoftoi të premten pezullimin e përkohshëm të pompimit në tubacion, si masë paraprake, pasi ai u sulmua me dronë të enjten në rajonet e Riadit dhe Medinës.

Sipas autoriteteve saudite dhe irakiane, sulmi e kishte origjinën nga Iraku. Ministria saudite tha se ekipet emergjente dhe teknike po punojnë për sigurimin e tubacionit dhe kontrollimin e gjendjes së tij, por nuk bëri të ditur se kur do të rifillojë pompimi dhe as nuk dha detaje të plota mbi dëmet.

Tregtarë dhe blerës të naftës saudite, të cituar në raportet e publikuara të dielën, vlerësojnë se një ndërprerje e zgjatur mund të vërë në rrezik rreth 4 milionë fuçi naftë në ditë, ose afërsisht 4 për qind të furnizimit global.

Megjithatë, autoritetet saudite nuk i kanë konfirmuar këto shifra.

Sipas vlerësimeve të tregtarëve, rezervat e naftës të magazinuara në portin e Detit të Kuq, Yanbu, mund të mjaftojnë për të vazhduar eksportet për rreth pesë deri në shtatë ditë.

Ndikimi real në furnizimet ndërkombëtare do të varet nga shpejtësia me të cilën rifillon pompimi dhe nga sasia e naftës që Arabia Saudite ka në rezervë.

Tregjet reaguan menjëherë ndaj zhvillimeve të reja. Kontratat e së ardhmes për naftën Brent u rritën me rreth 3 për qind në fillim të tregtimit të së hënës, pas sulmeve të tjera ndaj objekteve energjetike dhe transportit detar në Lindjen e Mesme.

Tubacioni East-West është rreth 1,200 kilometra i gjatë dhe transporton naftë nga pjesa lindore e Arabisë Saudite drejt Yanbu-së, në bregun perëndimor të vendit.

Rëndësia e tij strategjike është e madhe, pasi i mundëson Arabisë Saudite të eksportojë naftë përmes Detit të Kuq pa pasur nevojë që cisternat të kalojnë nëpër Ngushticën e Hormuzit.

Kompania saudite Aramco deklaroi në maj se gjatë tremujorit të parë kishte rritur pompimin përmes këtij tubacioni deri në kapacitetin maksimal prej 7 milionë fuçi në ditë, pikërisht për të ruajtur eksportet ndërsa transporti përmes Hormuzit ishte ndërprerë.

Megjithatë, kapaciteti prej 7 milionë fuçish në ditë nuk nënkupton se e gjithë kjo sasi eksportohet. Tubacioni furnizon gjithashtu rafineritë në bregun perëndimor të Arabisë Saudite.

Për këtë arsye, mbyllja e tij nuk do të thotë se furnizimi global me naftë do të bjerë menjëherë me 7 milionë fuçi në ditë.

Cisternat mund të vazhdojnë të ngarkojnë naftë nga rezervat e magazinuara pranë terminaleve të eksportit, por këto rezerva do të shterojnë nëse tubacioni nuk rifillon furnizimin.

Nga Yanbu, cisternat që transportojnë naftë drejt Evropës mund të lundrojnë në veri përmes Detit të Kuq, drejt Kanalit të Suezit dhe Mesdheut.

Një alternativë tjetër është tubacioni egjiptian SUMED, i cili lidh brigjet e Detit të Kuq me ato të Mesdheut.

Për tregjet aziatike, rruga direkte kalon në jug përmes Bab al-Mandeb, ngushticës që lidh Detin e Kuq me Gjirin e Adenit dhe më pas me Oqeanin Indian.

Por kjo rrugë përballet me një kërcënim të veçantë nga Houthit e Jemenit, të cilët kanë marrë kontrollin e ishullit Perim në hyrje të ngushticës, si dhe të pjesëve të bregdetit të Detit të Kuq.

Cisternat që synojnë tregjet aziatike mund të zgjedhin rrugën përmes Kanalit të Suezit dhe më pas të lundrojnë rreth Afrikës. Megjithatë, kjo do ta zgjaste ndjeshëm udhëtimin.

Ndryshimi i itinerarit të cisternave, megjithatë, nuk e zgjidh problemin kryesor: nafta duhet fillimisht të arrijë në Yanbu për t’u eksportuar nga atje.

Situata bëhet edhe më shqetësuese për tregjet pasi rezervat globale të naftës kanë rënë ndjeshëm gjatë muajve të fundit.

Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë (IEA), në raportin e saj të shtatorit për tregun e naftës, tha se rezervat e magazinuara në mbarë botën kanë rënë me 507 milionë fuçi që nga shkurti, përfshirë një rënie prej 95 milionë fuçish vetëm gjatë muajit gusht.

IEA vlerësoi gjithashtu se eksportet e naftës nga vendet e Gjirit arritën në rreth 13 milionë fuçi në ditë në gusht, pothuajse gjysmën e nivelit para luftës.

Ndërprerjet e furnizimit kanë shkaktuar gjithashtu rritje të ndjeshme të çmimeve të naftës diesel në Evropë dhe Azi.

Nëse tubacioni East-West mbetet i mbyllur për një periudhë të gjatë, Arabia Saudite do të detyrohet të mbështetet gjithnjë e më shumë në rezervat e saj, ndërsa tregjet evropiane dhe aziatike mund të përballen me furnizime më të kufizuara dhe kosto më të larta të transportit.

Në një treg tashmë të tronditur nga pasiguria në Hormuz dhe kërcënimet ndaj rrugëve detare, kohëzgjatja e mbylljes së tubacionit mund të jetë vendimtare për çmimin e naftës në ditët në vijim.