Marrëveshja midis Shteteve të Bashkuara të Amerikës (SHBA) dhe Iranit për armëpushim parasheh rihapjen e Ngushticës së Hormuzit, lehtësim financiar për Iranin dhe zotimin se Teherani nuk do të prodhojë kurrë armë bërthamore, sipas një drafti të tekstit të siguruar nga CNN.
Memorandumi i mirëkuptimit prej 14-pikash nuk është publikuar ende zyrtarisht. Duke marrë parasysh se SHBA-ja dhe Irani po japin fakte të ndryshme, nuk dihet nëse ky tekst do të pasqyrojë formulimin e saktë të dokumentit përfundimtar, që do të nënshkruhet të premten në Zvicër.
Mbështete KOHËN. Ruaje të vërtetën.
Gazetaria profesionale është interes publik. Mbështetja juaj ndihmon që ajo të mbetet e pavarur dhe e besueshme. Kontribuoni edhe ju. 1 euro e bën dallimin.
Letër lexuesit — pse po kërkojmë mbështetjen tuaj
Detajet teknike po finalizohen, kështu që formulimi mund të ndryshojë.
Sipas draft-marrëveshjes, SHBA-të do t’i lejojnë Iranit të shesë produktet e naftës dhe petrokimike, dhe Teherani mund të jetë në gjendje të përfitojë nga një fond zhvillimi prej 300 miliardë dollarësh nëse përmbush angazhimet që lidhen me programin e tij bërthamor në negociatat e mëtejshme. Dokumenti nuk përfshin detaje specifike se çfarë do të bëhet me uraniumin e Iranit.
14 pikat e marrëveshjes:
1 — Republika Islamike e Iranit dhe Shtetet e Bashkuara, së bashku me aleatët në luftën aktuale, deklarojnë me nënshkrimin e këtij memorandumi mirëkuptimi përfundim të menjëhershëm dhe të përhershëm të luftës në të gjitha frontet, përfshirë Libanin, dhe zotohen se që tani e tutje nuk do të ndërmarrin asnjë veprim armiqësor kundër njëri-tjetrit dhe do të përmbahen nga kërcënimi ose përdorimi i forcës kundër njëri-tjetrit. Marrëveshja përfundimtare do të konfirmojë dispozitat e këtij neni dhe të neneve të mbetura.
2 — Republika Islamike e Iranit dhe Shtetet e Bashkuara zotohen të respektojnë sovranitetin dhe integritetin territorial të njëri-tjetrit dhe të përmbahen nga ndërhyrja në punët e brendshme të njëri-tjetrit.
3 — Republika Islamike e Iranit dhe Shtetet e Bashkuara zotohen të negociojnë dhe të arrijnë një marrëveshje përfundimtare brenda një periudhe maksimale prej 60-ditësh, e cila mund të zgjatet me pëlqim të ndërsjellë.
4 — Menjëherë pas nënshkrimit të këtij memorandumi mirëkuptimi, Shtetet e Bashkuara heqin bllokadën detare dhe parandalojnë çdo ndërhyrje ose pengesë kundër Iranit dhe rivendosin lëvizjen brenda një maksimumi prej 30-ditësh në kapacitetin e tij të plotë; Lëvizja e anijeve do të jetë proporcional me vëllimin e trafikut para luftës nga ana e Iranit. SHBA-ja gjithashtu merr përsipër të tërheqin forcat nga zonat përreth brenda 30 ditëve pas marrëveshjes përfundimtare.
5 — Pas nënshkrimit të këtij memorandumi mirëkuptimi, Irani do të ndërmarrë menjëherë hapa për të siguruar që lëvizja e anijeve tregtare nga Gjiri Persik në Detin e Omanit dhe anasjelltas të rifillojë brenda 30 ditëve në vëllimin e paraluftës, duke marrë parasysh nevojën për heqjen e pengesave teknike dhe neutralizimin e minave nga Irani.
6 — SHBA-ja zotohet, së bashku me partnerët e tyre rajonalë, të krijojnë një plan gjithëpërfshirës të dakordësuar nga të dyja palët për rehabilitimin dhe zhvillimin ekonomik të Iranit, duke siguruar njëkohësisht financim prej të paktën 300 miliardë dollarësh. Mekanizmi i zbatimit të këtij plani, si pjesë e marrëveshjes përfundimtare, do të formulohet brenda 60 ditëve.
7 — SHBA-ja zotohet të përfundojnë, sipas një orari që do të dakordësohet si pjesë e marrëveshjes përfundimtare, të gjitha llojet e sanksioneve me të cilat përballet aktualisht Irani, duke përfshirë rezolutat e Këshillit të Sigurimit të Kombeve të Bashkuara dhe Bordit të Guvernatorëve të Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë Atomike (IAEA), dhe të gjitha sanksionet e njëanshme të SHBA-së, si parësore ashtu edhe dytësore.
8 — Irani përsërit se nuk do të prodhojë kurrë armë bërthamore. Irani dhe SHBA-ja kanë rënë dakord që fati i uraniumit dhe fati i të gjitha çështjeve të tjera të lidhura me armët bërthamore, të cilat janë dakordësuar reciprokisht, duke përfshirë nevojat bërthamore të Iranit, do të trajtohen në mënyrë adekuate në një marrëveshje përfundimtare; marrëveshja përfundimtare do të konfirmojë dispozitat e këtij neni.
9 — Irani dhe SHBA-ja bien dakord që, në pritje të një marrëveshjeje përfundimtare, do të ruajnë status quo-në: Irani do të ruajë status quo-në në programin bërthamor dhe SHBA-ja nuk do të vendosë sanksione të reja ndaj Iranit dhe as nuk do t’i rrisë forcat në rajon.
10 — SHBA-ja zotohet që menjëherë pas nënshkrimit të këtij memorandumi mirëkuptimi dhe deri në datën e heqjes së sanksioneve, Departamenti i Thesarit do të lëshojë përjashtime për eksportet e naftës bruto iraniane, produkteve petrokimike dhe derivateve të tyre, dhe të gjitha shërbimeve të lidhura, duke përfshirë bankat, sigurimet, transportin dhe të ngjashme.
11 — SHBA-ja zotohet që, në dritën e përparimit të negociatave drejt një marrëveshjeje përfundimtare, fondet dhe asetet e ngrira ose të kufizuara të Iranit do të lirohen dhe do të bëhen plotësisht të disponueshme. Këto fonde, pavarësisht nëse mbahen në llogarinë kryesore apo transferohen, do të përdoren për çdo pagesë të përfituesit përfundimtar të përcaktuar nga Banka Qendrore e Iranit dhe do të jenë plotësisht të disponueshme për përdorim. SHBA-ja zotohet të lëshojë të gjitha lejet dhe licencat e nevojshme mbi këtë bazë.
12 — Irani dhe SHBA-ja bien dakord që do të krijohet një mekanizëm zbatimi për të mbikëqyrur zbatimin me sukses të marrëveshjes përfundimtare dhe angazhimin e ardhshëm ndaj saj.
13 — Pas nënshkrimit të këtij memorandumi mirëkuptimi dhe pas marrjes së garancive në lidhje me fillimin e zbatimit të neneve 4, 5, 10 dhe 11 të këtij memorandumi dhe zbatimin e vazhdueshëm të këtyre hapave, Irani dhe SHBA-ja do të hyjnë në negociata për një marrëveshje përfundimtare vetëm në lidhje me nenet e mbetura.
14 — Marrëveshja përfundimtare do të miratohet nëpërmjet një rezolute detyruese të Këshillit të Sigurimit të OKB-së.
