Trendet e teknologjisรซ qรซ nuk duhet tโ€™i humbisni mรซ 2021

Tร‹ FUNDIT

Mirรซ se vini nรซ botรซn e vitit 2021. Njรซ vit tjetรซr qรซ duket se do tรซ formรซsohet nga trendet e nisura nรซ fillim tรซ vitit 2020 nga pandemia shkatรซrruese pรซr ekonominรซ.

Duke filluar nga mรซnyra sesi njerรซzit blejnรซ e deri te mรซnyra e argรซtimit, pothuajshe asnjรซ aspekt i jetรซs nuk ka mbetur i pandikuar nga pรซrhapja globale e koronavirusit.

Kjo, do tรซ ketรซ ndikim tรซ madh edhe nรซ teknologjinรซ qรซ do tรซ pรซrdoret mรซ 2021.

Pรซr njรซ vit, COVID-19 e ka shtyrรซ botรซn nรซ njรซ tรซ ardhme shumรซ tรซ ndryshme.

Po tรซ shikosh pรซrpara, duke se pandemia do tรซ vazhdojรซ tรซ pรซrshpejtojรซ kรซto trende tรซ teknologjisรซ, tรซ cilat veรงse ishin nรซ proces. Pรซrvetรซsimi i sjelljeve tรซ reja teknologjike nรซ pรซrgjigje tรซ realitetit tรซ imponuar nga COVID-19 tashmรซ ka arritur nivele qรซ nuk priteshin pรซr disa vjet, duke transformuar dhe pรซrshpejtuar zhvillimet nรซ sektorรซ si kujdesi shรซndetรซsor, arsimi dhe shitja me pakicรซ.https://zeri.info/inarticle.html

“Tรซ dhรซnat e fundit tregojnรซ se brenda tetรซ javรซsh ne kemi kapรซrcyer pesรซ vjet pรซrpara nรซ adoptimin digjital tรซ konsumatorit dhe biznesit”, deklaroi firma globale e kรซshillimit, McKinsey.

Derisa njerรซzit nรซ shumรซ vende po e gjejnรซ veten papritmas nรซ njรซ tรซ ardhme tรซ re, pandemia gjithashtu po pรซrshpejton trendet negative tรซ teknologjisรซ, nga pรซrhapja e informacionit tรซ rremรซ nรซ internet te robotizimi. Nรซ tรซ gjithรซ botรซn robotizimi mund tรซ lรซ shumรซ njerรซz tรซ papunรซ apo nรซ kรซrkim tรซ punรซs, duke nxitur njรซ nevojรซ tรซ shpejtรซ pรซr zgjidhje.

Kรซto janรซ pesรซ trendet qรซ duhet tโ€™iu kushtoni vรซmendje gjatรซ vitit 2021.

Pรซrhapja e infodemisรซ

Kur kompanitรซ Pfizer โ€“ BioNTech zbuluan vaksinรซn e tyre kundรซr COVID-19 nรซ muajin nรซntor tรซ vitit 2020, politikanรซt nรซ tรซ gjithรซ Evropรซn dhe Shtetet e Bashkuara nxituan pรซr tรซ marrin meritat.

Megjithatรซ, รงuditรซrisht pรซr njรซ numรซr tรซ madh tรซ njerรซzve nรซ ato vende, njรซ emocion tjetรซr doli pรซrpara: paranoja.

Dyshimet mbi vaksinat nuk janรซ tรซ reja. Por, zhvillimet e fundit kanรซ nxjerr nรซ pah faktin se si pandemia ka qenรซ njรซ rrugรซ e ndritshme pรซr pรซrhapjen e keqinformimit dhe dezinformimit nรซ internet, duke filluar nga tรซ dhรซnat e pretenduara si shkencore nรซ lidhje me COVID-19, deri te teoritรซ e komplotit mbi origjinรซn e saj dhe efikasitetin e njรซ vaksine pรซr ta trajtuar atรซ.

Njรซ sondazh i fundit i Gallup erdhi nรซ pรซrfundimin se 58 pรซr qind e amerikanรซve do tรซ merrnin njรซ vaksinรซ, krahasuar me njรซ nรซ tre persona nรซ Francรซ. Nรซ Rusi, pรซrhapja e pรซrmbajtjes anti-vaksinรซ nรซ internet ka qenรซ e shfrenuar ndรซrsa autoritetet filluan tรซ administrojnรซ vaksinรซn e tyre Sputnik-V, madje edhe para se tรซ pรซrfundojรซ testimi i Fazรซs sรซ Tretรซ.

Por, sipas njรซ sondazhi nga qendra e pavarur ruse, Levada Centre, nรซ nรซntor, 61 pรซr qind e rusรซve thanรซ se nuk u besojnรซ tรซ dhรซnave zyrtare pรซr koronavirusin dhe 59 pรซr qind deklaruan se nuk planifikojnรซ ta marrin vaksinรซn.

“Nรซ lidhje me pandeminรซ dhe zgjedhjet nรซ SHBA, platformat online kanรซ pรซrdorur pรซr herรซ tรซ parรซ mjetet nรซ dispozicion pรซr tรซ etiketuar siรง duhet informacionin dhe pรซr tรซ shtuar mรซ shumรซ njohuri pรซr pรซrdoruesit”, i tha Radios Evropa e Lirรซ, Delphine Halgand-Mishra, drejtore ekzekutive e Rrjetit tรซ Sinjaleve dhe raportuese kryesor pรซr njรซ raport tรซ fundit pรซr infodeminรซ tรซ publikuar nga Forumi pรซr Informim dhe Demokraci.

“Unรซ nuk mendoj se ata mund tรซ lรซvizin prapa tani”, tha ajo.

Informatat e rreme dhe konfuzioni gjatรซ pandemisรซ

Pรซrhapja e keqinformimit dhe dezinformimit nรซ mediat sociale dhe platformat online รซshtรซ bรซrรซ mรซ e dukshme nรซ vitet e fundit. Gรซnjeshtrat pรซrhapen mรซ shpejt se e vรซrteta nรซ internet dhe luajnรซ njรซ rol nรซ zgjedhjet dhe formรซsojnรซ diskursin nรซ lidhje me รงรซshtjet kryesore.

Kjo ka bรซrรซ qรซ tรซ ketรซ njรซ thirrje gjithnjรซ e mรซ tรซ zรซshme nรซ drejtim tรซ platformave tรซ teknologjisรซ qรซ tรซ kontrollojnรซ pรซrmbajtjen dhe qรซ qeveritรซ tรซ rregullojnรซ kompanitรซ e mediave sociale ku zhvillohet pjesa mรซ e madhe e diskursit nรซ internet.

Disa rregullatorรซ federalรซ amerikanรซ, 48 shtete dhe disa qarqe kanรซ ngritur dy padi tรซ ndryshme kundรซr monopolit qรซ mund ta ndajnรซ kompaninรซ Facebook.

Tรซ dy paditรซ, tรซ ngritura nga Komisioni Federal i Tregtisรซ (FTC) dhe njรซ koalicion i prokurorรซve tรซ pรซrgjithshรซm tรซ udhรซhequr nga shteti i Nju Jorkut, akuzojnรซ gjigantin e rrjeteve sociale pรซr sjellje anti-konkurruese dhe monopol.

Komisioni Evropian shpalli njรซ Ligj tรซ shรซrbimit digjital nรซ dhjetor tรซ vitit tรซ kaluar, qรซ shรซnjestron kompanitรซ e mรซdha tรซ teknologjisรซ. Pรซrmes tij synohet rregullimi dhe tรซ krijimi i rregullave nรซ lidhje me pรซrmbajtjen nรซ internet.

“2021 do tรซ jetรซ viti ku ne do tรซ fillojmรซ tรซ shohim rregullime serioze nรซ platformat nรซ tรซ dy anรซt e Atlantikut”, tha Halgand-Mishra.

E-Sportet vazhdojnรซ rritjen

Video-lojรซrat qรซ tani luhen shpesh, ndoshta nga njรซ e katรซrta e popullsisรซ sรซ botรซs, nuk janรซ mรซ vetรซm si argรซtim. Ato janรซ bรซrรซ mรซ shoqรซrore, mรซ konkurruese dhe padyshim, krijojnรซ varรซsi mรซ shumรซ se kurrรซ mรซ parรซ, duke u bรซrรซ fenomen kulturor dhe duke ushqyer njรซ industri fitimprurรซse.

Sipas parashikimeve, deri mรซ 2023 tregu i e-sporteve mund tรซ kalojรซ 1.5 miliard dollarรซ. Drejtuesit e industrisรซ shpresojnรซ tรซ pรซrfshijnรซ mรซ shumรซ njerรซz pรซr t’i parรซ ato, pรซr tรซ blerรซ pajisje dhe kรซshtu tรซ sigurojnรซ njรซ rritje mรซ tรซ shpejtรซ tรซ kรซsaj industrie, tรซ cilรซn edhe pandemia e ka ndihmuar mjaft nรซ rritje.

Nรซ pranverรซ, kur u zbatuan izolimet pรซr shkak tรซ pandemisรซ, nรซ platformรซn e njohur tรซ lojรซrave kompjuterike, Steam u shรซnua numรซr rekord i lojรซtarรซve tรซ kyรงur nรซ tรซ njรซjtรซn kohรซ, 25 milionรซ. Kjo ndodhi nรซ fund tรซ muajit mars tรซ vitit 2020.

ร‡mimet e aksioneve tรซ Nintendos u rritรซn me 45 pรซr qind dhe Twich, njรซ shรซrbim tjetรซr i popullarizuar i lojรซrave, rriti trafikun pรซr 50 pรซr qind nga muaji mars nรซ prill tรซ vitit tรซ kaluar.

Sipas kompanisรซ ndรซrkombรซtare Deloitte, njรซ e treta e konsumatorรซve amerikanรซ “u regjistruan nรซ njรซ shรซrbim tรซ video-lojรซrave, pรซrdorรซn njรซ shรซrbim tรซ lojรซrave online, ose panรซ e-sports ose njรซ ngjarje sportive virtuale”, pรซr herรซ tรซ parรซ gjatรซ pandemisรซ.

Tรซ udhรซhequr nga shtyllat kryesore si Fortnite dhe League Of Legends, sportet elektronike kanรซ rritur shikueshmรซrinรซ dhe kanรซ sjellรซ mรซ shumรซ investime. Me 12 liga profesionale qรซ shtrihen nรซ tรซ gjitha rajonet e globit pรซrveรง Afrikรซs, 120 skuadra tรซ privilegjuara dhe mรซ shumรซ se 1.000 lojtarรซ profesionistรซ, nรซ vitet qรซ vijnรซ industria duket se do tรซ vazhdojรซ tรซ rritet dhe tรซ rivalizojรซ sportet tradicionale.

Efekti i 5G

ร‡do pรซrparim i njรซpasnjรซshรซm nรซ lidhjen dhe shpejtรซsinรซ e internetit ka sjellรซ me vete njรซ valรซ inovacioni qรซ ka hapur mundรซsi tรซ reja pรซr teknologjinรซ dhe biznesin.

Rrjeti 3G bรซri qรซ shfletimi i internetit dhe shรซrbimet e tรซ dhรซnave tรซ ishin tรซ pรซrdorshme nรซ pajisjet mobile, ndรซrsa 4G รงoi nรซ rritjen e platformave tรซ transmetimit tรซ videos dhe muzikรซs. 5G do tรซ hapรซ edhe mรซ shumรซ dyer.

Pas gati njรซ dekade zhvillimi, rrjetet 5G janรซ gjรซja tjetรซr e madhe nรซ internetin e telefonave celular qรซ ofron njรซ shpejtรซsi transmetimi tรซ paparรซ.

Infografikรซ

Kush nรซ Evropรซ e mbรซshtet nismรซn pรซr rrjet tรซ pastรซr 5G?

Kรซto rrjete me shpejtรซsi tรซ lartรซ, nga ana tjetรซr, bรซjnรซ tรซ mundur njรซ mori tรซ tรซrรซ trendesh tรซ tjera tรซ pรซrparuara tรซ teknologjisรซ, nga aplikacionet komplekse tรซ makinรซrisรซ deri tek automatizimi i shtuar dhe realiteti virtual qรซ mund tรซ ndikojรซ nรซ pothuajse รงdo industri tรซ madhe dhe tรซ jetรซ njรซ themel pรซr ekonominรซ e ardhshme digjitale, miliarda dollarรซshe, nga e-mjekรซsia deri tรซ Interneti i Gjรซrave.

Interneti i Gjรซrave quhet rrjeti i objekteve fizike tรซ cilat kanรซ sensorรซ, programe kompjuterike dhe teknologji tรซ tjera me qรซllim tรซ lidhjes dhe shkรซmbimit tรซ tรซ dhรซnave me pajisje dhe sisteme tรซ tjera pรซrmes internetit.

“5G paraqet mundรซsitรซ emocionuese qรซ sapo kanรซ filluar tรซ marrin formรซ”, tha pรซr Radion Evropa e Lirรซ, Elsa Kania, nga Qendra e Programit tรซ Ri tรซ sigurimit amerikan tรซ teknologjisรซ dhe sigurisรซ kombรซtare.

“Nรซ veรงanti, siรง kemi parรซ gjatรซ pandemisรซ, lidhja me internet รซshtรซ absolutisht themelore pรซr cilรซsinรซ e jetรซs”, tha ajo.

Gjiganti kinez i teknologjisรซ Huawei รซshtรซ udhรซheqรซs aktual nรซ zhvillimin dhe vendosjen e 5G nรซ tรซ gjithรซ botรซn.

Derisa tensionet midis Pekinit dhe Uashingtonit janรซ rritur, zyrtarรซt amerikanรซ kanรซ udhรซhequr njรซ fushatรซ globale kundรซr pรซrfshirjes sรซ Huawei-t, e cila รซshtรซ futur nรซ listรซn e zezรซ nga Uashingtoni pรซr pretendimin se paraqet njรซ kรซrcรซnim ndaj sigurisรซ kombรซtare pasi pรซrdorรซ teknologjinรซ e saj pรซr tรซ spiunuar Shtetet e Bashkuara te Qeveria kineze.

Politika pรซr 5G mbase do tรซ vazhdojรซ nรซ vitin 2021, por me kompaninรซ suedeze tรซ telekomunikacionit Ericsson dhe Nokia tรซ Finlandรซs si alternativat kryesore tรซ Huawei-t, ekspertรซt po bรซjnรซ thirrje pรซr njรซ pรซrqendrim mรซ tรซ madh nรซ alternativat konkurruese ndaj kompanisรซ kineze.

“Shpresojmรซ se njohja dhe konsensusi pรซr rรซndรซsinรซ e lidhjes sรซ gjeneratรซs sรซ ardhshme tรซ internetit do tรซ nxisin ndarjen e mรซ shumรซ fondeve pรซr tรซ ndihmuar pรซrparimin e hulumtimeve, zhvillimit dhe investimeve tรซ qรซndrueshme nรซ infrastrukturรซn digjitale amerikane”, tha Kania.

Puna – gjithnjรซ e mรซ shumรซ nรซ distancรซ

Puna nรซ distancรซ nรซ botรซ tashmรซ ishte duke u bรซrรซ e zakonshme pรซr forcรซn punรซtore gjithnjรซ e mรซ tรซ digjitalizuar, por pandemia e ka pรซrshpejtuar kรซtรซ proces.

Kufizimet e vendosura pรซr shkak tรซ pandemisรซ kanรซ mbyllur zyrat nรซ tรซ gjithรซ Evropรซn dhe Amerikรซn e Veriut, dhe video-konferencat janรซ bรซrรซ normรซ. Gartner, njรซ kompani konsulence e Teknologjisรซ Informative, vlerรซson se 40 pรซr qind e organizatave do tรซ punojnรซ nรซ distancรซ deri nรซ fund tรซ vitit 2023, njรซ trend, tรซ cilin kjo kompani, pret se do tรซ mbetet nรซ zbatim shumรซ kohรซ pasi tรซ ketรซ mbaruar pandemia derisa kompanitรซ mirรซpresin kostot mรซ tรซ ulรซta nga puna online.

Pรซrmes modelit tรซ punรซs nรซ distancรซ dhe nรซ formรซ digjitale pรซr shumรซ profesione, shumรซ vende tรซ varura nga turizmi qรซ janรซ goditur nga udhรซtimet e kufizuara pรซr shkak tรซ COVID-19 kanรซ bรซrรซ pรซrpjekje tรซ tรซrheqin personat e ashtuquajtur “nomadรซ digjitalรซ”. Kรซshtu quhen ata persona me njรซ mรซnyrรซ jetese tรซ pavarur qรซ i lejon ata tรซ udhรซtojnรซ dhe tรซ punojnรซ nรซ distancรซ.

Vende si Estonia, Gjeorgjia, Barbados dhe Bahamas kanรซ udhรซhequr pรซrpjekjet nรซ kรซtรซ drejtim duke ofruar stimuj tรซ ndryshรซm – nga taksat e ulรซta deri te strehimi me kosto tรซ pรซrballueshme – pรซr tรซ joshur nรซ punรซtorรซt digjitalรซ.

Hapรซsira u bรซ kapitaliste

Viti 2020 ishte njรซ vit i kurorรซzimit pรซr fluturimet private nรซ hapรซsirรซ pasi SpaceX arriti momentin kryesor tรซ lรซshimit tรซ njerรซzve nรซ Stacionin Hapรซsinor Ndรซrkombรซtar (ISS) nรซ muajin maj.

Por, misioni inaugurues รซshtรซ njรซ paralajmรซrues i gjรซrave qรซ do tรซ vijnรซ, me njรซ valรซ fluturimesh hapรซsinore tรซ operuara privatisht mรซ 2021. E gjithรซ kjo po ndodh derisa kompanitรซ garojnรซ pรซr tรซ bรซrรซ mรซ tรซ lehtรซ dhe mรซ tรซ pรซrballueshรซm udhรซtimet nรซ hapรซsirรซ.

Kompanitรซ tregtare janรซ pรซrfshirรซ nรซ fluturimet hapรซsinore qรซ nga fillimi i udhรซtimeve nรซ hapรซsirรซ, por ato kurrรซ nuk kanรซ luajtur njรซ rol kaq tรซ madh.

SpaceX, e cila krijoi njรซ model tรซ ri duke zhvilluar raketa tรซ ripรซrdorshme, รซshtรซ mรซ e njohura, por njรซ pjesรซ e kompanive nรซ pronรซsi tรซ disa prej njerรซzve mรซ tรซ pasur nรซ botรซ janรซ gjithashtu tรซ pรซrfshirรซ nรซ kรซtรซ biznes. Pรซrveรง SpaceX tรซ Elon Musk edhe Blue Origin e Jeff Bezos dhe Virgin Galactic e Richard Branson po punojnรซ gjithashtu me agjenci hapรซsinore dhe po synojnรซ tรซ fillojnรซ udhรซtime turistike nรซ hapรซsirรซ dhe potencialisht edhe nรซ Hรซnรซ nรซ vitet e ardhshme. Boeing aktualisht po zhvillon anijen e saj Starliner dhe shpreson tรซ fillojรซ bartjen e astronautรซve nรซ Stacionin Hapรซsinor Ndรซrkombรซtar mรซ 2021.

Tani, mรซ shumรซ se 12 vende kanรซ zhvilluar aftรซsinรซ pรซr tรซ lรซshuar raketa nรซ orbitรซn e Tokรซs dhe kanรซ ambicie mรซ tรซ gjera pรซr hapรซsirรซn, duke siguruar njรซ bazรซ tรซ klientรซve nรซ rritje pรซr kompanitรซ private qรซ mund tรซ ofrojnรซ njรซ udhรซtim komercial.

“Do tรซ bรซhen gjithnjรซ e mรซ shumรซ partneritete”, tha pรซr Radion Evropa e Lirรซ, Joshua Colwell, profesor i fizikรซs dhe ndihmรซs drejtor i Institutit Hapรซsinor tรซ Florida-s.

“Ende janรซ kryesisht qeveritรซ ato qรซ dรซrgojnรซ gjรซra nรซ hapรซsirรซ, por kรซto kompani do tรซ gjejnรซ klientรซ nga qeveri tรซ ndryshme dhe sektori privat pรซr fluturimet e tyre”, tha ai.

Derisa zgjerimi i fluturimit hapรซsinor hap mundรซsi tรซ reja, ky zhvillim gjithashtu vjen me rreziqe tรซ reja pasi mรซ shumรซ vende dhe kompani do tรซ pรซrfshihen nรซ lรซshimin e satelitรซve, transportimin e astronautรซve, kryerjen e fluturimeve turistike dhe kryerjen e misioneve kรซrkimore.

“Nรซse keni njรซ sasi tรซ madhe lojtarรซsh tรซ rinj nga qeveritรซ dhe sektori privat, atรซherรซ cilat janรซ pasojat e padรซshiruara nga kjo?”, pyeti Colwell.

“Unรซ nuk e di nรซse tรซ gjitha kรซto gjรซra janรซ menduar plotรซsisht dhe me tรซ vรซrtetรซ nuk ka shumรซ mekanizma ndรซrkombรซtarรซ pรซr t’i rregulluar ato”, tha ai./rtk