Një virus i bllokuar në permafrost kur Toka ishte ende e shkelur nga Neandertalët, është rikthyer në jetë pasi është shkrirë në një laborator, është 48,500 vjeç dhe është më i vjetri i ringjallur ndonjëherë deri më tani. Një grup shkencëtarësh nga Universiteti Aix-Marseille, në Francë, e izoluan atë së bashku me 12 viruse të tjerë të rinj të llojeve të ndryshme të marra nga 7 mostra të tokës së ngrirë vazhdimisht në Siberi.
Agjenti infektiv 48,500-vjeçar u gjet në një shtresë ngricash të përhershme që ndodhet 16 metra nën fundin e një liqeni në Yakutia në Siberinë Lindore. Është një virus gjigant i gjinisë Pandoravirus, entitete gjigante me një gjenom tepër të gjerë dhe minimalisht të njohur, një mijë herë më i madh se një virus i gripit.
Gati 50,000 vjet është një rekord i të gjitha kohërave, më i riu nga viruset e ringjallur në studim ishte 27,000 vjetësh. Në teori do të ishte e mundur që viruset edhe më të vjetër të aktivizoheshin përsëri por datimi i radiokarbonit që përdoret normalisht për t’i dhënë një moshë tokës së ngrirë nuk shkon përtej 50,000 viteve.
Nëntë nga viruset e karakterizuar u zbuluan se ishin në gjendje të infektojnë dhe të shumohen përsëri pasi të lirohen nga kontejneri i tyre i ftohtë. Për fat asnjëri prej tyre nuk është i aftë të sulmojë bimët ose kafshët sepse ekipi qëllimisht kërkoi vetëm për viruse që prekin organizmat njëqelizore vazhdimisht duke ndryshuar formën.
Shkencëtarët shtuan permafrostin e mbledhur në kulturat e amebave në laborator dhe pas një kohe inspektuan pllakat nën një mikroskop për të parë nëse kafshët e vogla mbetën të infektuara provë se viruset e ‘shkrirë’ ishin kthyer në jetë. Në të njëjtat blloqe të permafrostit mund të ketë pasur edhe lloje të tjera virusesh që nuk sulmojnë ato.
Nëse autorët e studimit do të ishin në gjendje të bënin përsëri infektues viruset gjigantë që kishin mbetur të fjetur në permafrost, patogjenët e rrezikshëm për bimët dhe kafshët gjithashtu mund të aktivizoheshin përsëri me shkrirjen e tokës së ngrirë përgjithmonë për shkak të krizës klimatike.
Ky është një rrezik real veçanërisht për njerëzit që lëvizin dhe punojnë në tokën Arktike sot. Nëse dikur kjo zonë e planetit ishte pothuajse tërësisht e pabanuar, sot ajo është më e frekuentuar sepse burimet e saj minerale janë të lakmuara nga shumë njerëz dhe hapi që i paraprin nxjerrjes është heqja e shtresave të sipërme të permafrostit.
Shkrirja e permafrostit e shkaktuar nga ngrohja globale e cila po përshpejtohet në Arktik, mund të nxjerrë në dritë viruset e lashta së bashku me sasi të mëdha metani dhe CO2 dhe pa nevojën e ndërhyrjes materiale njerëzore.
Megjithatë, duket joreale që një nga këta patogjenë mund të shkaktojë një pandemi, kriza klimatike është mjaft e frikshme në vetvete, pa përfshirë pasoja të tjera apokaliptike përtej përçarjes së ekosistemeve.