Mbi fshatin Dëbërc të komunës së Zhelinës, Mahir Selmani 66-vjeç, përkujdeset për mbi 120 dhi, kafshë që gjithnjë e më pak mund të gjenden në Maqedoni. Ka filluar përkujdesjen pas një projekti amerikan, i cili ka vlerësuar se ky rajon, i njohur si Mali i Thatë, ka klimë dhe kullota të përshtatshme për këto kafshë. Megjithatë, projekti shumë shpejt u mbyll, por dashuria për këto kafshë tashmë ishte krijuar, dhe ai pas 12 vitesh vetëm sa e ka shtuar kopenë.
“Nuk ishte ideja ime, kjo ishte një shoqatë amerikane me emrin APFEC, e cila ndau një pjesë të madhe dhe të bukur tokë. Ishte ideja e zhvillimit të zonës Dërven, pasi ishte e përshtatshme për dhitë, por projekti dështoi. Mua më mbetën disa dhi, ndërsa të tjerët u zhdukën komplet. Kjo ishte para rreth 12 viteve, nëse nuk gaboj. Edhe pse mbeta vetëm unë, për shkak të problemeve shëndetësore me zorrët, vendosa të përdor qumështin e dhive dhe e pashë se ishte e nevojshme edhe për të tjerët”, tregon Selmani.
Sa i përket përfitimeve shëndetësore të qumështit të dhive, Mahiri thotë se duhet të përdoret çdo ditë për të dhënë rezultat.
-Shërimi është tek qumështi dhe djathi. Ai është i shëndetshëm kur dhitë ushqehen në natyrë. Për shembull, njerëzit vijnë dhe marrin produkte, por e bëjnë gabim; mendojnë se pesë litra ose dy litra janë të mjaftueshme. Qumështi duhet përdorur çdo ditë, atëherë është shërues. Për mua ka qenë shërues edhe për të tjerët. Ky vend është i ëmbël për barin, dhe këto kafshë hanë edhe therrat. Ato hanë gjithçka që han lopët, por gjithashtu edhe trëndafila dhe thera; kur vjen koha e pjekjes, hanë çdo gjë.
Megjithatë, përveç përfitimeve, ka edhe vështirësi. Shitja e qumështit dhe djathit kërkon gjetjen e tregut nga vetë Mahiri, dhe kjo e bën përkujdesjen dhe vëmendjen ndaj kafshëve edhe më të vështirë.
-Dikush vjen dhe kërkon qumështin ose mishin, por unë nuk e di saktë. Kualiteti i mishit është po aq i mirë sa qumështi dhe djathi; kush e ka provuar e di. Unë jam 66 vjeç dhe nëse nuk ka kush të vazhdojë pas meje, mund t’i heq. Interesimi është i vogël, sepse prodhimi nuk është i bollshëm, dhe çdo gjë duhet ta gjejë vetë tregun. Qumështoret janë pak të interesuara, sepse qumështi i dhisë është më i shtrenjtë. A do ta vazhdojë dikush? Unë mendoj se jo.
Natyra në këtë rajon është një temë më vete, ndërsa përkujdesja institucionale, po të ishte më e madhe, do të ndihmonte që banorët e Dërvenit të Tetovës të mos merrnin rrugën e mërgimit, ashtu siç kanë bërë shumë të tjerë. Mahiri është një shembull i qartë sesi me përkushtim dhe dashuri për vendin, ai përpiqet të gjejë një mënyrë për të jetuar dhe qëndruar këtu, por edhe për të kontribuar për vendin e tij.