Nxรซnรซsit nga vendi ynรซ ishin nรซ grupin e vendeve tรซ cilat kanรซ treguar rezultate mรซ tรซ dobรซta nรซ lexim, matematikรซ dhe shkenca natyrore sipas testimit PISA nรซ vitin 2018. Hulumtimi รซshtรซ bรซrรซ me nxรซnรซsit e moshรซs 15-vjeรงare nga 78 vende botรซrore, kurse hulumtimin e realizoi Organizata pรซr Bashkรซpunim Ekonomik dhe Zhvillim. Nga rajoni, rezultate mรซ tรซ dobรซta kanรซ treguar nxรซnรซsit e Kosovรซs, kurse mรซ tรซ mirรซt kanรซ qenรซ 15-vjeรงarรซt nga Sllovenia. Sipas tรซ dhรซnave tรซ Entit pรซr Statistikรซ nga regjistrimi i vitit 2002, nรซ Republikรซn e Maqedonisรซ ka pasur 1.693.044 tรซ shkolluar dhe 635.562 qytetarรซ analfabetรซ.
“-Republika e Maqedonisรซ sรซ Veriut nรซ vendin e 67-tรซ nga 77 vende nรซ botรซ sipas leximit,
-Sipas rezultateve tรซ matematikรซs รซshtรซ nรซ vendin e 67-tรซ nga 78 vende,
-Sipas shkencรซs รซshtรซ nรซ vendin e 63-tรซ nga 78 vende”.
Faktin se nxรซnรซsit tanรซ janรซ analfabetรซ e pranoi edhe vetรซ ministrja, nรซ emisionin โ10 Minutaโ
“Tรซ gjitha hulumtimet dhe vlerรซsimet tregojnรซ se nxรซnรซsit tanรซ janรซ funksionalisht analfabetรซ”, deklaroi ministrja e Arsimit dhe Shkencรซs, Mila Carovska (05.05.21) .
Edhe pรซrkundรซr tรซ gjitha reformave siรง รซshtรซ Programi i Bolonjรซs, Kembrixh etj. paralajmรซrimi pรซr reforma tรซ reja, i cili u prit me reagime tรซ shumta, nuk ka shรซnuar pรซrparim. Prandaj parashtrohet pyetja – ku gabojmรซ, cila รซshtรซ arsyeja pรซr rezultate kaq tรซ kรซqija dhe pรซrse reformat nuk kanรซ sukses?
“A i ka pyetur dikush nxรซnรซsit รงka u pรซlqen atyre dhe pรซrse nuk kanรซ sukses? Nuk mjafton vetรซm dikush tรซ bรซjรซ hulumtim mes nxรซnรซsve se ata nuk kanรซ dije tรซ caktuara, por nga ana tjetรซr nuk bรซhet hulumtim lidhur me atรซ nรซse nxรซnรซsit janรซ tรซ kรซnaqur dhe si ndjehen nรซ shkollรซ”, u shpreh Mirjana Jovanovska-Stojanovska nga Oda e Psikologรซve tรซ Maqedonisรซ sรซ Veriut.
Shkolla โnuk รซshtรซ nรซ ajรซrโ nuk mund tรซ ndahet, por รซshtรซ pjesรซ e sistemit nรซ tรซ cilin jetojmรซ, shton Stojanovska.
“Ata nxรซnรซs vijnรซ nga shtรซpia e prindรซrve tรซ tyre tรซ pakรซnaqur, tรซ njerรซzve tรซ cilรซt luftojnรซ pรซr jetรซ. Prindรซr tรซ cilรซt nuk kanรซ besim nรซ asgjรซ, bile nรซ ekzistimin e viruseve, vaksinaveโฆ Vijnรซ nga familje tรซ cilat pรซr 30 vjet po kalojnรซ pรซrmes njรซ tranzicioni”, shtoi mรซ tej ajo.
Ajo thotรซ se pรซr reforma tรซ vรซrteta nรซ arsim mund tรซ flitet kur do tรซ angazhohemi qรซ nxรซnรซsit tรซ ndjehem mรซ tรซ kรซnaqur dhe mรซ tรซ sigurt, kur do tรซ kujdesemi pรซr shรซndetin e tyre emocional me qรซllim qรซ tรซ vijnรซ nรซ shkollรซ mรซ tรซ lumtur dhe mรซ tรซ qeshur, kurse arsimtarรซve dhe profesorรซve tโu mundรซsohet jetรซ mรซ dinjitoze dhe respekt mรซ tรซ madh pรซr profesionin e tyre.
