Pak pas mesnatës së 18 tetorit, pothuajse 1.000 kilometra mbi sipërfaqen e Tokës, një satelit ushtarak rus, i njohur si Kosmos-2612, bëri diçka jashtëzakonisht të pazakontë.

Ai iu afrua një sateliti tjetër – të regjistruar në Shtetet e Bashkuara, që operohet nga një kompani finlandeze dhe që, mes tjerash, ofron informacione të inteligjencës për Ukrainën.

Sa afër u afrua?

Sipas disa vlerësimeve, 200 metra. Ndoshta edhe më pak.

“Kjo është provokuese. Por, sipas meje, është tipike për gjërat që Rusia bën vazhdimisht”.

Incidenti ka tërhequr vëmendjen e vëzhguesve amatorë të satelitëve dhe kompanive komerciale, por edhe të agjencive perëndimore të inteligjencës, në një shkallë që nuk është parë që një kohë të gjatë.

Ky është po ashtu rasti më i fundit në një seri veprimesh gjithnjë e më përshkallëzuese që përfshijnë jo vetëm Rusinë, por edhe SHBA-në, Kinën dhe vende të tjera që operojnë në hapësirë dhe kanë kapacitete satelitore, duke nxitur frikën për një garë armatimi në hapësirë.

Ose, edhe më keq: një luftë në hapësirë.

“Ajo që është e re është se nuk besoj se ka pasur ndonjëherë një afrim të tillë mes dy satelitëve pa koordinim paraprak”, tha Victoria Samson, analiste e hapësirës në Fondacionin Secure World, një institut me seli në Uashington.

“Rusia mund ta bëjë këtë afrim për të ndërhyrë në transmetimin e satelitit finlandez, për ta bllokuar atë, për të përgjuar atë që po përgjon ai, për ta ngacmuar apo edhe për ta dëmtuar fizikisht”, tha ajo.

“Unë do të thosha se kjo po shihet si shqetësuese dhe agresive, me qëllime potencialisht armiqësore”, tha Douglas Loverro, ish-zyrtar i lartë për politikat hapësinore në NASA dhe Departamentin amerikan të Mbrojtjes. “Por, mendoj po ashtu se ata që po e gjykojnë situatën me gjakftohtësi besojnë se kjo është një formë sinjalizimi nga ana e rusëve. Ndërkohë, mendoj se rusët po na mësojnë se si sillemi ne”.

“Nëse është i saktë, afrimi në një distancë prej 150 metrash është jashtëzakonisht i afërt dhe nuk ka gjasa të jetë një veprim rutinë operacional”, tha Bruce McClintock, gjeneral brigade në pension i Forcave Ajrore amerikane, i cili tani është studiues i politikave hapësinore në institutin RAND. “Ky është një shqetësim i ligjshëm për sigurinë dhe mbrojtjen, por nuk duhet të përshkruhet automatikisht si sulm apo si provë e qëllimeve armiqësore”.

Presidenti amerikan, Donald Trump, ka deklaruar të hënën mbrëma se Rusia “është sjellë mirë në lidhje me Ukrainën”. 

Ai ka sugjeruar gjithashtu se dikush tjetër, përveç presidentit ukrainas, Volodymyr Zelensky, duhet të negociojë në emër të Kievit zyrtar për fundin e luftës.

Duke folur me gazetarët teksa po largohej nga Shtëpia e Bardhë për të marrë pjesë në një aktivitet të fushatës në Kansas, Trumpi ka kritikuar Zelenskyn, duke thënë se ai “duhej ta kishte zgjidhur këtë luftë shumë kohë më parë”.

“Besoj se ka ardhur koha që dikush tjetër të negociojë në emër të Ukrainës”, ka thënë Trumpi.

Presidenti ka folur në një kohë kur Rusia ka nisur sulme të reja ndaj infrastrukturës energjetike të Ukrainës, duke përdorur raketa balistike dhe dronë me motor reaktiv, sipas Zelenskyt. Presidenti ukrainas ka thënë se Kievi nuk kishte marrë sërish paralajmërim paraprak për sulmin nga vendet partnere, të cilat më parë kishin ndarë me Ukrainën informacione nga shërbimet e tyre të inteligjencës.

Zelensky po përballet me vendime të fundit të Uashingtonit zyrtar që favorizojnë presidentin rus Vladimir Putin, përfshirë heqjen e përkohshme të sanksioneve amerikane ndaj Moskës zyrtare dhe nënshkrimin e një marrëveshjeje për importimin e naftës dizel nga Rusia.

Por Trumpi ka këmbëngulur se SHBA-ja po vazhdon të ndajë informacione të inteligjencës me Ukrainën.

“Ne ndajmë shumë informacione. I kemi dhënë shumë Ukrainës. E dini çfarë? Ne i japim shumë Ukrainës. Ata nuk na kanë dhënë asgjë. Mbajeni mend këtë”, ka thënë ai.

Gazeta “The Wall Street Journal” ka raportuar të dielën në mbrëmje se presidenti rus, Vladimir Putin, ka hedhur idenë e një takimi mes tij, presidentit Trump dhe atij kinez, Xi Jinping, për të negociuar përfundimin e luftës në Ukrainë.

Trumpi u ka thënë gazetarëve të hënën se “do ta zhvillonte” një takim të tillë, i cili do të mbahej muajin e ardhshëm në Kinë, por ka shtuar se priste që ai të përqendrohej te përpjekjet për çarmatimin bërthamor.

I pyetur nëse do të ishte i gatshëm të negocionte për përfundimin e luftës në Ukrainë pa praninë e liderit të saj, Volodymyr Zelensky, Trumpi ka lënë të kuptohej se po, duke thënë: “Çfarëdo që mund të bëj për t’i dhënë fund luftës, pavarësisht nëse dikush është i pranishëm apo jo”.

Këshilli i Sigurimit i Organizatës së Kombeve të Bashkuara pritet të mblidhet sot, në orën 21:00, për të shqyrtuar raportin gjashtëmujor të Misionit të OKB-së në Kosovë (UNMIK).

Raporti përfshin periudhën nga 16 marsi deri më 15 shtator të këtij viti, ndërsa mbledhja e fundit ku ishte shqyrtuar raporti për Kosovën ishte mbajtur më 9 prill.

Në raport thuhet se situata e përgjithshme e sigurisë në Kosovë ka mbetur stabile, por theksohet se bllokada institucionale ka vazhduar dhe përparimi në zbatimin e Marrëveshjes së Brukselit ka mbetur i kufizuar.

Dokumenti trajton edhe zhvillimet në fushën e drejtësisë, përfshirë arrestimin e disa personave serbë të dyshuar për krime lufte dhe dënimin e tre personave për sulmin terrorist në Banjskë.

Një tjetër çështje e përfshirë në raport është mbyllja e institucioneve paralele serbe që kanë funksionuar ilegalisht në Kosovë.

Raporti përmend gjithashtu njoftimin e Misionit të NATO-s në Kosovë (KFOR) për tërheqjen graduale të pranisë së përhershme nga ura kryesore mbi lumin Ibër, si dhe përfshirjen e pjesëtarëve të Policisë së Kosovës në masat e sigurisë pranë Manastirit të Deçanit.

Mbledhja e Këshillit të Sigurimit pritet të jetë një mundësi për shqyrtimin e zhvillimeve politike dhe të sigurisë në Kosovë gjatë periudhës së përfshirë në raport.