“Kërkoni të mbylleni, fshiheni në shtëpi, asnjë lloj jete sociale, pushime dhe shoqëri aspak, nuk mund të ngisja makinën, kisha rënie të tilla që nuk mund t’i shpjegoja dhe normalisht në ato momente gjithçka që keni dhe vlerësoni se është e mirë dhe e dobishme janë hapat dhe u dhashë edhe më shumë drejt tyre në atë periudhë sepse dëshiroja vetëm të kalonte. Kur dëshironi të kalojë, i keni hapat, thoni ja edhe një gjysmë, edhe një gjysmë, edhe një gjysmë, fshehurazi, pa e ditur askush dhe kjo zgjati, vite të gjata, tek unë personalisht…”, kështu shprehet Martin Jovanovski, ish përdorues antidepresantësh.
Martin Jovanoski ishte 24 vjeç kur kokë më vete nisi të marrë ilaçe kundër depresionit. Më pas të tilla i shkoi edhe psikiatri, terapi të cilën e mori për rreth 3 vjet në doza të ndryshme. Po një ditë u lodh nga to dhe i hodhi tutje.
“Deri kur erdha në situatë kur kuptova se në të vërtetë nuk jam më mirë, se sërish jam i fshehur dhe i vetëm, thjesht jetë të tillë nuk dua të jetoj dhe u lodha!”, sqaron më tej ai.
Për të ky është viti i katërt pa antidepresantë, por nëse Martini, sot 31-vjeç, ka gjetur forcën për të bërë këtë hap, shumë të tjerë vazhdojnë të përdorin. Të dhënat e Fondit Shëndetësor tregojnë numrin e recetave që jepen për antidepresantë ose ilaçe qetësimi.
“Nga 2018 deri në 2020 numri është në rritje. Rritje më e theksuar është shënuar vitin e kaluar, kur nisi pandemia. Vetëm në 2020-tën gjithsej janë dhënë 504,280 receta për ilaçe kundër depresionit. Nëse kjo shifër pjesëtohet me 12 muaj, pasi që një pacient merr recetë çdo muaj, atëherë rezulton se në vitin 2020 ilaçe antidepresioni kanë përdorur mbi 42,023 qytetarë. Numrat janë shumë më të larta tek anksiolitikët. Në 2020 janë dhënë 2,296,827 receta. Pjesëtuar me 12 muaj, del se përafërsisht 191,402 qytetarë kanë marrë recetë për ilaçe qetësimi”, tregojnë të dhënat e Fondit Shëndetësor që ka siguruar TV21.
Psikologia dhe psikoterapeutja, Tiana Ivanovska, këto shifra i vlerëson si shumë të larta.
“Për një shtet si ky i yni me 1.8 apo 2 milionë, definitivisht ky është numër i lartë, duke mos i llogaritet njerëzit që pa recetë, por kokë më vete marrin ilaçe, do me thënë ka numra jozyrtarë, e me shumë gjasa ka numra jozyrtarë që ka shanse të jenë më të larta”, vlerëson psikoterapeutja, Tiana Ivanovska.
Përveç paragjykimeve që ekzistojnë për psikologët dhe psikoterapeutët, arsye tjetër pse njerëzit përfundojnë në ilaçe antidepresioni, janë çmimet më të larta për terapi përmes dialogut.
“Ne si psikologë dhe psikoterpistë shumë rrallë punojmë në kuadër të Institucioneve Shëndetësore, nuk kemi mundësi t’i paguajmë shërbimet tona me “kartonë të kaltër” ose nën ombrellën e Fondit Shëndetësor, kështu që njerëzit nga mungesa e kushteve, ikin drejt asaj që është më e lirë dhe më e thjeshtë, të themi terapia me medikamente ju mundëson efekt të shpejtë, ndërsa psikoterapia duhet të merret për kohë më të gjatë, duhet të bëhen ndryshime në jetë, të cilat njerëzit rrallë janë në gjendje t’i bëjnë ose nuk janë të gatshëm, kanë frikë”, shton më tej Ivanovska.
E se nuk është e lehtë për të bërë kthesa të tilla e thotë edhe Martini, por ajo që tani i jep forcë, është dëshira për të mos u kthyer më prapa!
“Fillova me ndryshimet që janë të vështira, në fillim janë tmerrësisht të vështira, megjithatë me kohë japin rezultat dhe ja sot e kësaj dite punoj me veten në këtë pjesë, tani pa antidepresantë, pa atë terapi klasike që jepet, megjithatë ende bëj kujdes sepse e kujtoj mirë se ku kam qenë dhe e gjitha vetëm më kujton se ku nuk dua të shkoj në të ardhmen”, përfundon Jovanovski.