Shkencรซtarรซt: Viti 2023 ishte viti mรซ i nxehtรซ nรซ histori

Tร‹ FUNDIT

Viti i kaluar ishte viti mรซ i nxehtรซ i regjistruar nรซ planet dhe me gjasรซ viti mรซ i nxehtรซ nรซ botรซ nรซ 100.000 vjetรซt e fundit, tha mรซ 9 janar Shรซrbimi i Ndryshimeve Klimatike i Bashkimit Evropian.

Shkencรซtarรซt e kishin pritur kรซtรซ konfirmim, pasi shumรซ rekorde klimatike u thyen vazhdimisht. Qรซ nga qershori, pรซr รงdo muaj ishte muaji mรซ i nxehtรซ nรซ histori krahasuar me muajt pรซrkatรซs tรซ viteve paraprake.

โ€œKy ishte njรซ vit shumรซ i jashtรซzakonshรซm, nรซ aspektin e klimรซs, edhe nรซse krahasohet me vitet e tjera mรซ tรซ nxehtaโ€, tha drejtori i Shรซrbimit tรซ BE-sรซ, Carlo Buontempo.

Shรซrbimi i Ndryshimeve Klimatike i BE-sรซ konfirmoi se vitit 2023 ishte viti mรซ i nxehtรซ i regjistruar, qรซ kur kanรซ nisur tรซ regjistrohen tรซ dhรซnat pรซr temperaturat globale mรซ 1850. Kur u krahasua me tรซ dhรซnat paleoklimatike, Buontempo tha se ka โ€œshumรซ gjasaโ€ qรซ viti 2023 รซshtรซ viti mรซ i nxehtรซ nรซ 100.000 vjetรซt e fundit.

Mesatarisht, mรซ 2023 planeti ishte 1.48 gradรซ Celsius mรซ i nxehtรซ se periudha paraindustriale mรซ 1850-1900, kur njerรซzit nisรซn tรซ pรซrdornin karburantet fosile nรซ shkallรซ industriale, duke liruar dyoksid karboni nรซ atmosferรซ.

Mรซ 2015, nรซ Marrรซveshjen e Parisit, shtetet u zotuan se do tรซ tentonin tรซ parandalonin qรซ ngrohja globale tรซ kalonte 1.5 gradรซ Celsius, nรซ mรซnyrรซ qรซ tรซ shmangen pasojat e rรซnda.

Por, bota e ka shkelur kรซtรซ synim โ€“ qรซ i referohet temperaturรซs mesatare globale prej 1.5 gradรซ Celsius nรซ dekada โ€“ por, Shรซrbimi i Ndryshimeve Klimatike i BE-sรซ tha se temperaturat nรซ pothuajse gjysmรซn e ditรซve tรซ vitit 2023, arritรซn nรซ nivele โ€œtรซ paprecedentaโ€.

Po ashtu, niveli i dyoksidit tรซ karbonit nรซ atmosferรซ u rrit nรซ nivelin mรซ tรซ lartรซ tรซ regjistruar ndonjรซherรซ, sipas shkencรซtarรซve tรซ BE-sรซ. Viti 2023, ishte viti i parรซ qรซ รงdo ditรซ ishte 1 gradรซ Celsius mรซ i nxehtรซ sesa nรซ periudhรซn para-industriale. Po ashtu, nรซ nรซntorin e kรซtij viti, dy ditรซ ishin 2 gradรซ Celsius mรซ tรซ nxehta sesa nรซ periudhรซn paraindustriale.

Po ashtu, viti 2023 ishte pรซr 0.17 gradรซ Celsius mรซ i nxehtรซ sesa viti 2016, qรซ paraprakisht ishte viti mรซ i nxehtรซ i regjistruar.

Shkencรซtarรซt thanรซ se nxehtรซsia e regjistruar mรซ 2023 รซshtรซ sinjal se po pรซrkeqรซsohet ngrohja globale.

Mรซ 2023, bota u pรซrball me ngjarje shkatรซrruese tรซ motit, me shira dhe vรซrshime qรซ vranรซ mijรซra njerรซz dhe me zjarret mรซ tรซ egra tรซ regjistruara ndonjรซherรซ./REL