Pelegrinazhi i Haxhit filloi tรซ mรซrkurรซn. Rreth 1.8 milionรซ myslimanรซ nga e gjithรซ bota pritet tรซ mblidhen nรซ qytetin e shenjtรซ saudit tรซ Mekรซs.
Haxhi รซshtรซ njรซ detyrim njรซ herรซ nรซ jetรซ pรซr tรซ gjithรซ myslimanรซt e rritur qรซ janรซ fizikisht dhe financiarisht tรซ aftรซ pรซr tรซ bรซrรซ udhรซtimin. Gjatรซ gjithรซ pelegrinazhit tรซ shenjtรซ, pelegrinรซt pinรซ nga Zemzem, njรซ burim qรซ besohet se rrjedh pรซr mรซ shumรซ se 4,000 vjet, duke i shuar atyre etjen ata edhe sot e kรซsaj dite.
Por nga vjen ky ujรซ dhe pse ka njรซ rรซndรซsi kaq tรซ thellรซ?
Uji i Zemzem vjen nga njรซ pus, i vendosur brenda Xhamisรซ sรซ Madhe tรซ Mekรซs (Masjid al-Haram), rreth 21 metra nรซ lindje tรซ Qabes.
Pusi Zemzem รซshtรซ nรซn zonรซn Mataf, e cila รซshtรซ hapรซsira e bardhรซ me pllaka mermeri qรซ rrethon Qaben ku pelegrinรซt kryejnรซ Tavafin. Nรซ vitin 1962, Mbreti Saud porositi zgjerimin e zonรซs Mataf pรซr tรซ akomoduar mรซ mirรซ numrin nรซ rritje tรซ pelegrinรซve. Si pjesรซ e kรซtij projekti, hyrja e pusi Zemzem u mbyll nรซ njรซ bodrum afรซrsisht 2.7 metra thellรซ nรซn Mataf.
Sot, pelegrinรซt pinรซ ujin e Zemzem pรซrmes burimeve tรซ shpรซrndarรซ nรซ tรซ gjithรซ Xhaminรซ e Madhe.
Pse Zemzem รซshtรซ i rรซndรซsishรซm pรซr Haxhin dhe Umrahun?
Uji i Zemzem รซshtรซ thellรซsisht i lidhur me origjinรซn e Mekรซs dhe historinรซ e Profetit Abraham (Ibrahim), gruas sรซ tij Hagar (Hajar) dhe djalit tรซ tyre Ismaelit (Ismail).
Sipas traditรซs islame, Profeti Abraham la Hagarin dhe foshnjรซn Ismaelin nรซ luginรซn e shkretรซtirรซs sรซ Mekรซs me urdhรซr tรซ Zotit si njรซ provรซ besimi.
Kur furnizimet e tyre mbaruan, Hagari vraponte shtatรซ herรซ pรซrpara dhe mbrapa midis dy kodrave tรซ vogla tรซ Safa dhe Marwa duke kรซrkuar ujรซ. Zoti iu pรซrgjigj besimit dhe luftรซs sรซ saj me njรซ mrekulli: uji filloi tรซ rrjedhรซ nga toka pranรซ kรซmbรซve tรซ foshnjรซs Ismael.
Kjo u shpรซtoi jetรซn dhe รงoi nรซ krijimin e vendbanimit tรซ Mekรซs, e cila sot ka njรซ popullsi prej rreth 2.2 milionรซ banorรซsh. Gjatรซ Haxhit dhe Umrahut, pelegrinรซt rishfaqin kรซrkimin e Hagarit pรซr ujรซ duke ecur shtatรซ herรซ midis kodrave tรซ Safa dhe Marwa nรซ ritualin e Saโi dhe pinรซ ujรซ Zemzem duke ndjekur traditรซn e Profetit Muhamed, i cili lavdรซroi pastรซrtinรซ dhe cilรซsitรซ shรซruese tรซ tij.
รfarรซ do tรซ thotรซ Zemzem?
Sipas traditรซs islame, kur burimi Zemzem u shfaq mrekullisht pranรซ kรซmbรซve tรซ foshnjรซs Ismael, Hagari u pรซrpoq tรซ mbante ujin, nga frika se do tรซ mbaronte. Ajo thuhet se ka thirrur โZemzemโ, qรซ shpesh kuptohet se do tรซ thotรซ โstop! Stop!โ ose โMbani! Mbani!โ ndรซrsa ajo u pรซrpoq tรซ ndalonte rrjedhjen e ujit duke e mbledhur atรซ rreth burimit.
Cili รซshtรซ burimi i akuiferit Zemzem?
Uji i Zemzem vjen nga njรซ burim natyror nรซntokรซsor nรซn Xhaminรซ e Madhe nรซ Mekรซ. Pusi merr ujรซ nga njรซ akuifer, njรซ shtresรซ shkรซmbi dhe rรซre qรซ mban ujin, i cili rimbushet nga uji i shiut qรซ depรซrton nga Lugina pรซrreth Ibrahimit (Wadi Ibrahim) dhe kodrat aty pranรซ.
Pusi Zemzem รซshtรซ rreth 31 metra i thellรซ dhe fillimisht u gรซrmua me dorรซ. Uji hyn nรซ pus pรซrmes rรซrรซs dhe zhavorrit tรซ lirshรซm nรซ pjesรซn e sipรซrme, dhe gjithashtu nga รงarjet nรซ shkรซmbin e fortรซ poshtรซ.
Sot, pompat elektrike sjellin ujin nรซ vend tรซ metodรซs sรซ vjetรซr tรซ litarit dhe kovรซs. Vetรซ pusi tani รซshtรซ i mbyllur pรซr publikun, por uji รซshtรซ i disponueshรซm pรซrmes shatรซrvanรซve dhe shpรซrndarรซsve rreth Xhamisรซ sรซ Madhe.
Sa ujรซ nxirret รงdo ditรซ?
Pusi Zemzem konsiderohet tรซ ketรซ rrjedhur pa ndรซrprerje pรซr mรซ shumรซ se 4,000 vjet. Rrjedha e vazhdueshme e ujit dhe roli i tij qendror nรซ Haxh dhe Umrah janรซ dokumentuar mirรซ pรซr shekuj.
Sipas Autoritetit tรซ Pรซrgjithshรซm pรซr Kujdesin dhe Menaxhimin e Xhamisรซ sรซ Madhe dhe Xhamisรซ sรซ Profetit, nxjerrja dhe konsumimi i Zemzemit ndryshojnรซ sipas sezonit:
Nรซ ditรซt e rregullta:
Furnizimi me ujรซ: Tรซ paktรซn 950,400 litra nรซ ditรซ
Konsumi: Rreth 700,000 litra nรซ ditรซ
Gjatรซ sezoneve tรซ pikut (Haxh dhe Ramazan):
Furnizimi me ujรซ: Deri nรซ 1.6 milionรซ litra nรซ ditรซ
Konsumi: Mund tรซ arrijรซ nรซ 2 milionรซ litra nรซ ditรซ pรซr shkak tรซ rritjes sรซ pelegrinรซve. Sipas zyrรซs sรซ vizave saudite, Meka do tรซ mirรซpresรซ 15 milionรซ pelegrinรซ Umrah nรซ vitin 2025.
Pรซr tรซ menaxhuar kรซtรซ kรซrkesรซ, pusi Zemzem monitorohet nรซ kohรซ reale duke pรซrdorur sensorรซ dixhitalรซ qรซ gjurmojnรซ nivelin e ujit, temperaturรซn dhe pรซrรงueshmรซrinรซ. Puset shtesรซ tรซ monitorimit nรซ tรซ gjithรซ Wadi Ibrahim ndihmojnรซ nรซ vlerรซsimin se si i gjithรซ akuiferi reagon ndaj pรซrdorimit tรซ ujit dhe reshjeve.
Nรซse nivelet e ujit bien nรซn njรซ prag tรซ caktuar, pompimi ndalet pรซr tรซ lejuar rikuperimin e pusit, duke siguruar njรซ furnizim tรซ qรซndrueshรซm dhe afatgjatรซ.
Si ndryshon uji i Zemzem nga uji i zakonshรซm?
Uji Zemzem รซshtรซ i pastรซr dhe pa erรซ, por ka njรซ shije tรซ veรงantรซ pรซr shkak tรซ pรซrmbajtjes sรซ pasur minerale. รshtรซ pak alkalin, me njรซ pH midis 7.9 dhe 8.0, mรซ i lartรซ se uji i zakonshรซm i pijshรซm.
Njรซ studim nga Universiteti King Saud nuk gjeti asnjรซ ndotje biologjike ose alga nรซ ujin Zemzem, tรซ cilat janรซ tรซ zakonshme nรซ puse tรซ tjera dhe mund tรซ ndikojnรซ nรซ shijen dhe sigurinรซ.
Mineralet nรซ ujin Zemzem ofrojnรซ disa pรซrfitime shรซndetรซsore:
Fluori: Ndihmon nรซ parandalimin e prishjes sรซ dhรซmbรซve, veรงanรซrisht e rรซndรซsishme nรซ klimat e nxehta.
Kalciumi dhe magnezi: E pranishme nรซ sasi mรซ tรซ larta. Kalciumi รซshtรซ nรซ njรซ formรซ jonike, duke e bรซrรซ mรซ tรซ lehtรซ pรซr trupin tรซ pรซrthithรซ.
Natriumi dhe kaliumi: Mbรซshtet hidratimin, funksionin nervor dhe shรซndetin e muskujve. Nรซ pรซrgjithรซsi, numri i pรซrgjithshรซm i mineraleve pรซr Zemzem รซshtรซ 835 mg/litรซr krahasuar me ujin e rubinetit me 350 mg/litรซr.
Si shpรซrndahet Zemzem?
Qeveria saudite ndalon shitjen e ujit Zemzem pรซr qรซllime komerciale dhe rregullon rreptรซsisht shpรซrndarjen e tij pรซr tรซ siguruar qรซ ai tรซ ofrohet si njรซ dhuratรซ e shenjtรซ pรซr pelegrinรซt dhe tรซ mos shfrytรซzohet pรซr fitim. Pelegrinรซt qรซ kthehen nga Haxhi ose Umra shpesh sjellin njรซ shishe 5 litra ujรซ Zemzem pรซr tโi ndarรซ me familjen dhe miqtรซ nรซ shtรซpi. Pรซr shkak se uji Zemzem konsiderohet njรซ dhuratรซ e veรงantรซ, linjat ajrore zakonisht nuk e pรซrfshijnรซ atรซ nรซ bagazhet e rregullta, kรซshtu qรซ pelegrinรซt shpesh e mbajnรซ atรซ veรงmas ose ndjekin udhรซzime specifike kur e transportojnรซ nรซ shtรซpi.
Autoritetet saudite kanรซ krijuar njรซ sistem tรซ sofistikuar, me shumรซ faza pรซr tรซ ruajtur dhe shpรซrndarรซ ujin Zemzem, duke siguruar qรซ ai tรซ mbetet i pastรซr, i sigurt dhe lehtรซsisht i aksesueshรซm. Pompat elektrike transportojnรซ ujin Zemzem5 km nรซ jug nรซ Projektin e Ujit King Abdullah Zemzem nรซ Kudai.
