Dy ditë më parë ndërroi jetë profesori universitar Branisllav Sinadinovski. Në opinion u bë i njohur pasi deklaroi se me origjinë është shqiptar ortodoks. Sinadinovskit i ngeli pa realizuar ëndrra për themelimin e një Kishe Ortodokse Shqiptare në Maqedoninë e Veriut.
Madje për këtë ide në vitin 2018 ai ishte sulmuar fizikisht.
“Më sulmojnë fizikisht pasi që u pengon hapje eventuale e një kishe ortodokse shqiptare, e cila do të jetë e hapur për të gjithë. Priftërinjtë nuk do të bëjnë pagesë 100 euro kur do të vdes dikush. Gjithçka do të jetë pa pagesë. Konkurrenca u pengon”, kishte deklaruar Sinadinovski në vitin 2018.
Ai kishte shkruar edhe një libër në të cilën thotë se në Maqedoni ka rreth 75 mije shqiptarë ortodoks, të shpërndarë në gjithë territorin.
Historianët janë skeptik dhe e shohin si të pamundur themelimin e një Kishe Ortodokse Shqiptare në Maqedoninë e Veriut.
“Është një problematikë që nuk di si ta shtjellojë si ide, meqë vetë Kisha ortodokse maqedonase nuk është e pranuar nga asnjë kishë Ortodokse simotër në gjithë Botën. Si ide më duket shumë pesimiste dhe nuk e di a mund ndonjëherë të realizohet”, vlerëson historiani Muzafer Bislimi.
Shumë shqiptarë ortodoks janë asimiluar në Maqedoni dhe deklarohen si maqedonas. Historiani Arben Llalla për TV21 thotë se mbi këtë çështje nuk ka ndikuar vetëm presioni shtetëror, por fajin ia hedh vetë shqiptarëve të cilët, siç thotë Llalla, kanë dashur të avancohen në karrierë.
“Shqiptarët ortodoks vetë kanë dashur të asimilohen sepse kemi shqiptarë mysliman që nuk janë asimiluar. Te shqiptarët ortodoks që janë asimiluar në radhë të parë rol ka luajtur feja, domethënë feja ortodokse, prifti, domethënë që marrin kumtesat në kishë, si dhe dëshira tyre e karrierës për të bërë karrierë politike, karrierë profesionale në Maqedoni duke u identifikuar si maqedonas dhe jo si shqiptarë”, vlerëson Llalla.
Kisha ortodokse e Maqedonisë në atë kohë nuk e kishte mirëpritur idenë e Sinadinovskit për themelimin e një Kishë ortodokse shqiptare. Përndryshe, sipas historianit Bislimi, edhe kishat ortodokse të rajonit kanë probleme siç janë ato në Shqipëri dhe Malit të Zi.
Sipas Llallës formimi i një kishe ortodokse shqiptare është delikate, sepse thotë se shqiptarët ortodoks janë deklaruar si maqedonas. Pa u krijuar një komunitet i besimit ortodoks shqiptarë me kombësi, e jo vetëm me ndjenjë nuk mund të themelohet, përfundon Llalla.
Përveç Sinadinovskit, para disa viteve se është shqiptar ortodoks e kishte pranuar edhe ish kryetari i ASHAM, Mateja Matevski, si dhe Branko Manajllovski që ishte deputet i përbërjes parlamentare të Qeverisë së kaluar.