Ky รซshtรซ libri i sociologjisรซ pรซr vitin e dytรซ tรซ gjimnazit, qรซ mรซson nxรซnรซsit se romรซt, shqiptarรซt dhe turqit nรซ Maqedoni lindin shumรซ fรซmijรซ pรซr shkak se, siรง shkruhet, njรซ pรซrqindje e madhe e kรซsaj popullate, e veรงmas atyre qรซ nuk janรซ mjaft tรซ arsimuar, reprodukohen nรซ mรซnyrรซn e vjetรซr tradicionale, pa kontroll tรซ lindjeve. Krahas kรซsaj, libri mรซson gjimnazistรซt se pรซr kรซtรซ duhet tรซ merren masa.
โTรซ gjendet mรซnyra qรซ nataliteti tรซ vijรซ nรซ suaza normale. Te ato grupe etnike (maqedonรซt) ku shtimi natyror i popullsisรซ รซshtรซ i ulรซt, duhet tรซ stimulohet sepse disproporcioni i natalitetit prezent tek grupet e ndryshme etnike negativisht shprehet nรซ planin politik, ekonomik dhe socialโ, thuhet n; librin e sociologjisรซ pรซr vitin e dytรซ.
Profesori i sociologjisรซ Ali Pajaziti thotรซ se kjo paraqet qasje antishkencore jashtรซsociologjike ku entitete tรซ shoqรซrisรซ trajtohen sikur tรซ ishin tรซ kategorisรซ sรซ dytรซ, duke ndรซrhyrรซ edhe nรซ tรซ drejtรซn e รงdo njeriu pรซr tรซ pasur trashรซgimtar. Askush nuk mund tรซ japรซ vlerรซsime se cila รซshtรซ normalja pรซr numrin e fรซmijรซve, shprehet ai.
โFertiliteti dhe รงรซshtja e natalitetit tek shqiptarรซt รซshtรซ e atillรซ pรซr shkak tรซ mรซnyrรซs sรซ tyre tรซ jetesรซs dhe pรซr shkak tรซ botรซkuptimit qรซ ata e kanรซ pรซr familjen. Ndรซrsa tek maqedonasit รซshtรซ ndryshe prej kรซsaj dhe kjo รซshtรซ e natyrshme dhe nuk ka asnjรซ mundรซsi qรซ kjo tรซ kontestohet dhe dikush tรซ etiketohet e tรซ shรซnjohet se shqiptarรซt janรซ primitivรซ, si popull qรซ ende nuk รซshtรซ modernizuar dhe ende nuk ka kaluar tek familja nukleareโ, u shpreh Ali Pajaziti โ Sociolog.
Pajaziti pohon se teksti urgjentisht duhet tรซ tรซrhiqet nga qarkullimi sepse rrit paragjykimet dhe stereotipat. Tรซ njรซjtรซn gjรซ nga Ministria e Arsimit e kรซrkon edhe Husrev Emin, kryetar i โLidhjes sรซ turqve nรซ Maqedoniโ. Ai thotรซ se รซshtรซ fatkeqรซsi qรซ fรซmijรซt duhet tรซ mรซsojnรซ sociologji nga tekste tรซ kรซtilla tรซ sรซmura, nga mendje tรซ sรซmura fashiste.
โGjithashtu gjatรซ kohรซs kur bรซhet regjistrim i popullsisรซ, fatkeqรซsisht kรซto qasje shqetรซsuese, edhe pse ne tashmรซ jemi nรซ terren si pรซrkatรซsi etnike turke, qรซ tรซ jemi pjesรซ e kรซtij procesi, por kรซto qasje shqetรซsuese na frikรซsojnรซ edhe nรซ procesin e regjistrimit, po edhe nรซ rezultatin e regjistrimit. Normalisht nataliteti dihet, tek shqiptarรซt, veรงanรซrisht tek turqit รซshtรซ i lartรซ, po รงfarรซ, duhet tรซ frikรซsohemi nga njรซri-tjetri?!โ, potencoi Husrev Emin nga โLidhja e Turqve.โ
Njรซ tekst i kรซtillรซ shkollor, Akif Karimanit nga shoqata โRomano avaziโ i rikujton njรซ faqe tรซ zezรซ pรซr historinรซ e romรซve, kur mbretรซresha Marija Terezija dhe tรซ tjerรซ nรซpรซr Evropรซn e shekullit 18, kishin politika pรซr sterilizim, ndalim martesash dhe programe tรซ tjera.
โTeksti รซshtรซ kontradiktor me vetveten, thรซrret tekstualisht pรซr eksod tรซ kรซtyre tรซ tjerรซve sepse nga njรซra anรซ maqedonasit nuk reprodukohen mjaftueshรซm, nataliteti รซshtรซ mรซ i ulรซt, tek bashkitรซ e tjera mรซ e lartรซ dhe tani tek njรซra palรซ duhet tรซ kontrollohet e tek tรซ tjerรซt duhet tรซ nxitet dhe shkruan bukur se kjo sjell ndikim nรซ planin politik, ekonomik e socialโ, shtoi Akif Kariman nga Shoqata โRomano Avaziโ.
Kariman thotรซ se รซshtรซ e kuptueshme qรซ nรซ รงdo shoqรซri ka individรซ me ide fashiste, por ajo qรซ e habit mรซ shumรซ รซshtรซ se si Ministria e Arsimit kanรซ lejuar qรซ ky tekst tรซ bรซhet pjesรซ e procesit mรซsimor.
TV21 kรซrkoi qรซndrim si nga Ministrja e Arsimit, Milla Carovska, po ashtu edhe zรซvendรซsi i saj, Arafat Shabani, se a do tรซ ndรซrmarrin diรงka pรซr tรซrheqjen e tekstit, por pรซrgjigje nuk morรซm.
Ky tekst pรซr herรซ tรซ parรซ รซshtรซ lรซshuar nรซ vitin 2002, por edhe nรซ vitin 2020 Ministria e Arsimit ka vazhduar lejen e pรซrdorimit tรซ tรซ njรซjtit.
