Fara Chia janรซ fara tรซ vogla tรซ zeza nga bima Salvia Hispanica. Kjo bimรซ รซshtรซ nรซ tรซ njรซjtรซn familje botanike me bimรซn e sherebelรซs qรซ rritet gjerรซsisht nรซ Shqipรซri. Qรซ nรซ kohรซ mjaft tรซ vjetra, fara chia (lexohet รงia) janรซ konsideruar si njรซ burim i fortรซ energjie. Edhe pse shumรซ tรซ vogla, farat chia pรซrmbajnรซ disa lรซndรซ ushqyese tejet tรซ rรซndรซsishme. Farat Kia janรซ tรซ shumรซ tรซ pasura me fibra, qรซ ndihmon me ngopjen dhe ndjenjรซn e plotรซsisรซ.
Vetรซm 25g fara chia pรซrmbajnรซ rreth 9g fibra. Raportohet se sasia e pรซrditshme e rekomanduar e fibrave รซshtรซ 30g/ditรซ. Kรซshtu qรซ duke pรซrfshirรซ 25g fara chia รงdo ditรซ mund tรซ jetรซ njรซ kontribut i dobishรซm pรซr shรซndetin. Fibra รซshtรซ e rรซndรซsishme pรซr njรซ sistem tรซ shรซndetshรซm tรซ tretjes dhe shumรซ prej nesh nuk e arrijnรซ objektivin e rekomanduar.
Farat Chia pรซrmbajnรซ gjithashtu omega-3 bimore, alfa acid linolenik (ALA). Farat Chia ofrojnรซ shumรซ proteina ndaj janรซ njรซ burim i dobishรซm i proteinave bimore. Kombinimi i yndyrรซs, proteinave dhe fibrave nรซnkupton se farat treten relativisht ngadalรซ, duke siguruar njรซ lรซshim tรซ gjatรซ dhe tรซ ngadaltรซ tรซ energjisรซ pรซr tรซ mbajtur nivelet e sheqerit nรซ gjak tรซ qรซndrueshรซm. Farat janรซ tรซ pasura me minerale tรซ tilla si kalciumi dhe magneziumi madje edhe mangani qรซ ndihmon nรซ krijimin e enzimeve.
A mund tรซ zvogรซlojnรซ rrezikun e diabetit dhe sรซmundjeve tรซ zemrรซs?
Farat Chia pรซrmbajnรซ fibra, proteina dhe yndyrna tรซ pangopura. Tregohet se tรซ gjitha kรซto janรซ tรซ njohura pรซr tรซ garantuar njรซ zemรซr tรซ shรซndetshme dhe nivele tรซ qรซndrueshme tรซ sheqerit nรซ gjak. Disa kรซrkime studimore tregojnรซ se farat chia janรซ tรซ dobishme pรซr pacientรซt mbipeshรซ dhe tรซ prekur nga diabeti i tipit 2.
Sa fara chia duhet tรซ konsumoni nรซ ditรซ?
Kรซshillohen dy doza ditore, secila e pรซrbรซrรซ nga 20 gram (njรซ lugรซ gjelle plot) fara Chia. Shkencรซtarรซt theksojnรซ se aktiviteti antioksidues i farave chia รซshtรซ mรซ i lartรซ se รงdo ushqim tjetรซr, madje edhe boronica.
A bรซn njรซ ndryshim nรซ qoftรซ se i hani ato tรซ papรซrpunuara, tรซ zhytura nรซ ujรซ, tรซ gatuara apo tรซ bluara?
Farat Chia ka njรซ shije neutrale nรซ krahasim me farat e kungullit. AgroWeb.org kรซshillon se njรซ mรซnyrรซ e mirรซ pรซr tโi ngrรซnรซ ato รซshtรซ tโi zhysni ato nรซ ujรซ ose qumรซsht dhe tโi vendosni nรซ frigorifer pรซr tรซ paktรซn 2 orรซ (ose gjatรซ gjithรซ natรซs). Farat thithin lรซngjet pรซr tรซ formuar njรซ xhel qรซ siguron njรซ pรซrthithje shumรซ tรซ mirรซ tรซ vlerave nรซ shรซndet. Nรซ kรซtรซ formรซ mund tโi pรซrdorni edhe nรซ รงajra ose me mjaltรซ. Farat chia mund tรซ blihen tรซ bluara ose kรซtรซ mund ta bรซni vetรซ nรซ njรซ mulli kafeje.
Kรซto fara pรซrdoren edhe si zรซvendรซsim pรซr miellin nรซ pjekjen e bukรซs ose รซmbรซlsirave. Pjekja e farave Chia i shton atyre shijen. Farat e pjekura shtohen nรซ sallata ose nรซ majรซ tรซ drithรซrave tรซ mรซngjesit. Sigurohuni qรซ furra ose vatra e gatimit tรซ jetรซ nรซ njรซ temperaturรซ tรซ ulรซt. Hidhini farat nรซ tigan ose tepsi, duke u siguruar qรซ tรซ mos digjen, pasi kjo degradon vajrat esencialรซ dhe ndryshon aromรซn. Nรซ pรซrgjithรซsi, fara chia mund tรซ hahen njรซlloj tรซ papรซrpunuara ose tรซ pรซrpunuara. Farat Chia i gjeni nรซ markete ose nรซ dyqanet e produkteve organike./AgroWeb
