Akulli mรซ i vjetรซr i Antarktidรซs ka mbรซrritur nรซ Mbretรซrinรซ e Bashkuar pรซr analiza, tรซ cilat shkencรซtarรซt shpresojnรซ se do tรซ zbulojnรซ mรซ shumรซ rreth ndryshimeve klimatike tรซ Tokรซs.
Njรซ bรซrthamรซ akulli qรซ mund tรซ jetรซ mรซ e vjetรซr se 1.5 milion vjet ka mbรซrritur nรซ Britani, ku shkencรซtarรซt do ta shkrijnรซ me kujdes pรซr tรซ zbuluar tรซ dhรซna jetike mbi historinรซ klimatike tรซ planetit.
Ky cilindรซr i akullt, i nxjerrรซ nga thellรซsitรซ e Antarktidรซs Lindore, รซshtรซ konsideruar si akulli mรซ i vjetรซr i planetit dhe pรซrmban informacion tรซ paprecedentรซ mbi pรซrqendrimet e dioksidit tรซ karbonit, temperaturat dhe modelet e erรซs qรซ datojnรซ mรซ shumรซ se njรซ milion vjet mรซ parรซ.

Akulli รซshtรซ dรซrguar nรซ British Antarctic Survey nรซ Kembrixh, ku ekipi i udhรซhequr nga Dr. Liz Thomas do ta analizojรซ me metoda tรซ avancuara gjatรซ njรซ procesi qรซ zgjat shtatรซ javรซ. Ata do tรซ pรซrdorin teknologji si spektrometri masiv me plazmรซ tรซ lidhur induktivisht (ICPMS) pรซr tรซ analizuar mbi 20 elementรซ kimikรซ dhe izotope nรซ lรซngun e shkrirรซ tรซ akullit.
Kjo bรซrthamรซ mund tรซ zbulojรซ se si ka ndryshuar klima globale gjatรซ Tranzicionit tรซ Pleistocenit tรซ Mesรซm (800,000 โ 1.2 milion vjet mรซ parรซ), kur ciklet e akullnajave ndryshuan nga รงdo 41,000 nรซ รงdo 100,000 vjet. Kjo รซshtรซ njรซ nga pyetjet mรซ tรซ mรซdha tรซ pazgjidhura nรซ shkencรซn e klimรซs.
Bรซrthamat e akullit PNRA/IPEV 15 qรซ duken si tรซ ngrira dhe kanรซ diametรซr rreth 15 cm janรซ brenda kanaleve metalike. Ato janรซ tรซ grumbulluara mbi rafte druri dhe metali.

Gjithashtu, shkencรซtarรซt kรซrkojnรซ tรซ kuptojnรซ se si kanรซ reaguar shtresat e akullit dhe nivelet e detit nรซ tรซ kaluarรซn, nรซ njรซ periudhรซ kur pรซrqendrimet natyrore tรซ COโ mund tรซ kenรซ qenรซ po aq tรซ larta sa janรซ sot.
Projekti pรซrfshin institucione nga Britania, Gjermania, Zvicra, Italia dhe Franca. Akulli u shpuar nรซ njรซ zonรซ rreth 40 km nga baza kรซrkimore Concordia, u nda nรซ segmente 1 metรซr dhe u transportua me anije e mรซ pas me furgon frigoriferik nรซ Evropรซ.
Nรซ total, janรซ nxjerrรซ 2.8 km akull, sa tetรซ Kulla Eiffel tรซ grumbulluara njรซra mbi tjetrรซn.
