Orizi i zi ka qenรซ prej kohรซsh i njohur si njรซ ilaรง pรซr veshkat, mรซlรงinรซ dhe dispepsi.
Ai ka qenรซ i pranishรซm nรซ menytรซ aziatike pรซr mijรซra vjet, dhe gjatรซ mbretรซrimit tรซ perandorรซve kinezรซ ishte i njohur si โoriz i ndaluarโ. Nรซ fakt, ai u rrit nรซ sasi tรซ vogla sepse ishte menduar vetรซm pรซr perandorin dhe familjen perandorake dhe pรซr familje tรซ tjera tรซ respektuara, ndรซrsa masave tรซ gjera nuk u lejohej ta rritnin ose ta konsumonin.
Megjithรซse nuk ka mรซ statusin e njรซ ushqimi tรซ โndaluarโ, prodhimi i tij รซshtรซ ende mรซ i ulรซt se prodhimi i orizit kafe ose tรซ bardhรซ. Ky oriz u detyrohet pigmentit tรซ tij tรซ errรซt antocianinave. Kรซta janรซ antioksidues tรซ fuqishรซm tรซ tretshรซm nรซ ujรซ qรซ parandalojnรซ formimin e pllakave nรซ arterie dhe kรซshtu parandalojnรซ sulmet nรซ zemรซr.
Kรซta antioksidues kontrollojnรซ nivelet e kolesterolit mรซ mirรซ se รงdo pรซrbรซrรซs tjetรซr ushqimor, ndรซrsa mbrojnรซ gjithashtu nga radikalet e lira dhe zvogรซlojnรซ proceset inflamatore nรซ trup. Njรซ studim shkencor i kryer nรซ 2010 nรซ Amerikรซ provoi se orizi i zi pรซrmban mรซ shumรซ antioksidues sesa boronicat.
Gjithashtu, hulumtimet kanรซ treguar se orizi i zi pรซrmirรซson funksionin e trurit dhe ngadalรซson ndjeshรซm plakjen e trurit. Disa grupe tรซ antioksiduesve, midis tรซ cilave janรซ kryesisht antocianina, pรซrmirรซsojnรซ proceset e tรซ mรซsuarit dhe kujtesรซs.
Rreth 160 kalori dhe njรซ bollรซk fito-nutricientรซsh gjenden nรซ vetรซm gjysmรซ filxhani oriz tรซ zi tรซ gatuar, dhe pรซrveรง kรซsaj รซshtรซ njรซ burim i mirรซ i fibrave, hekurit, bakrit dhe proteinave.
Konsumimi i orizit tรซ zi ndihmon nรซ pastrimin e trupit nga produktet e dรซmshme tรซ mbeturinave dhe parandalon formimin e mรซlรงisรซ yndyrore. Pรซr shkak se pรซrmban fibra tรซ dobishme, ai parandalon kapsllรซkun, fryrjen e barkut dhe probleme tรซ tjera tรซ tretjes. Fibrat e kรซtij orizi lidhen me produktet e mbetjeve, duke e bรซrรซ mรซ tรซ lehtรซ largimin e tyre nga trupi. Falรซ kรซsaj, ky oriz รซshtรซ njรซ zgjedhje ideale pรซr tรซ gjithรซ ata qรซ duan tรซ humbin peshรซ.
Orizi i zi pรซrmban fibra qรซ ngadalรซson thithjen e glukozรซs. Glukoza absorbohet kรซshtu nรซ trup pรซr njรซ periudhรซ tรซ gjatรซ kohore dhe kรซshtu parandalon njรซ rritje tรซ papritur tรซ sheqerit nรซ gjak. Nga ana tjetรซr, orizi i bardhรซ kontribuon nรซ rezistencรซn e trupit ndaj insulinรซs, duke rritur kรซshtu rrezikun e diabetit.
Kjo รซshtรซ arsyeja pse orizi i zi rekomandohet pรซr ata qรซ kanรซ fazรซn fillestare tรซ diabetit, si dhe pรซr njerรซzit me mbipeshรซ. Duke e konsumuar atรซ, truri merr shpejt sinjale tรซ ngopjes dhe pรซr kรซtรซ arsye nuk ka rrezik tรซ mbingopjes.
