OKB: Bota duroi verรซn e saj mรซ tรซ nxehtรซ nรซ histori

Tร‹ FUNDIT

Bota pรซrjetoi tre muajt e saj mรซ tรซ nxehtรซ tรซ regjistruar me njรซ diferencรซ tรซ konsiderueshme, sipas agjencisรซ sรซ motit tรซ OKB-sรซ, ndรซrsa shefi i kรซsaj tรซ fundit i bรซn thirrje liderรซve botรซrore qรซ tรซ ndรซrmarrin veprime urgjente pรซr klimรซn.

Organizata Botรซrore Meteorologjike e OKB-sรซ (WMO) dhe shรซrbimi evropian i klimรซs Copernicus njoftuan tรซ mรซrkurรซn se sezoni qershor-gusht i vitit 2023 ishte periudha mรซ e nxehtรซ qรซ nga fillimi i regjistrimeve nรซ vitin 1940.

Temperatura mesatare pรซr kรซto tre muaj ishte 16.77 gradรซ Celsius (62.19 gradรซ Fahrenheit), qรซ ishte 0.66 gradรซ Celsius mbi mesataren pรซr periudhรซn.

Muaji gusht u zbulua se ishte mรซ i nxehti nรซ histori me njรซ diferencรซ tรซ madhe dhe muaji i dytรซ mรซ i nxehtรซ pas korrikut 2023.

Temperatura mesatare globale e ajrit sipรซrfaqรซsore prej 16.82 gradรซ Celsius pรซr gushtin ishte 0.71 gradรซ Celsius mรซ e ngrohtรซ se mesatarja e muajit nรซ vitet 1991-2020 dhe 0.31 gradรซ Celsius mรซ e ngrohtรซ se gushti i mรซparshรซm mรซ i nxehtรซ, i regjistruar nรซ vitin 2016.

Kjo vjen pas njรซ sรซrรซ ngjarjesh ekstreme tรซ motit nรซ tรซ gjithรซ hemisferรซn veriore, me valรซ tรซ pรซrsรซritura tรซ tรซ nxehtit qรซ kanรซ shkaktuar zjarre shkatรซrruese.

โ€œPรซrรงarja e klimรซs ka filluarโ€, tha nรซ njรซ deklaratรซ Sekretari i Pรซrgjithshรซm i OKB-sรซ, Antรณnio Guterres.

โ€œShkencรซtarรซt kanรซ paralajmรซruar prej kohรซsh se รงfarรซ do tรซ shkaktojรซ varรซsia jonรซ nga karburantet fosile,โ€ tha Guterres, duke shtuar se โ€œtemperaturat nรซ rritje kรซrkojnรซ njรซ rritje tรซ veprimitโ€.

Shefi i OKB-sรซ tha se ky rekord i fundit global i nxehtรซsisรซ duhet tรซ pรซrkojรซ me liderรซt botรซrorรซ qรซ ndjekin urgjentisht zgjidhjet e klimรซs.

โ€œNe ende mund tรซ shmangim kaosin mรซ tรซ keq tรซ klimรซs dhe nuk kemi mรซ kohรซ pรซr tรซ humburโ€, tha Guterres.

Djegia e lรซndรซve fosile, si qymyri, nafta dhe gazi, janรซ nxitรซsi kryesor i krizรซs klimatike.

Po El Niรฑo?

WMO bรซri tรซ qartรซ se ngjarjet ekstreme tรซ motit tรซ parรซ nรซ tรซ gjithรซ botรซn kรซtรซ verรซ po ndodhnin pรซrpara ndikimit tรซ ngrohjes sรซ plotรซ tรซ El Niรฑo, njรซ fenomen i madh klimatik qรซ zakonisht shfaqet nรซ vitin e dytรซ pas zhvillimit tรซ tij.

El Niรฑo โ€“ ose โ€œdjalรซ i vogรซlโ€ nรซ spanjisht โ€“ njihet gjerรซsisht si ngrohja e sipรซrfaqes sรซ detit, njรซ model klimatik i natyrshรซm qรซ ndodh mesatarisht รงdo dy deri nรซ shtatรซ vjet.

Efektet e El Niรฑo priren tรซ arrijnรซ kulmin gjatรซ dhjetorit, por ndikimi zakonisht kรซrkon kohรซ pรซr tโ€™u pรซrhapur nรซ tรซ gjithรซ globin. Ky efekt i vonuar รซshtรซ arsyeja pse parashikuesit besojnรซ se viti 2024 mund tรซ jetรซ viti i parรซ qรซ njerรซzimi tejkalon 1.5 gradรซ Celsius mbi nivelet paraindustriale.

Pragu 1.5 gradรซ Celsius รซshtรซ kufiri aspirativ i temperaturรซs globale i vendosur nรซ Marrรซveshjen historike tรซ Parisit tรซ vitit 2015. Kriza klimatike po e bรซn motin ekstrem mรซ tรซ shpeshtรซ dhe mรซ intensiv./ CNBC