Lajmet e rrejshme dhe pasojat prej tyre/ โ€œDuhet bรซrรซ dallimi mes dezinformatรซs, lajmit tรซ rremรซ dhe keqinformimitโ€

Tร‹ FUNDIT

-Desha me Elidรซn tรซ sqarohemi sepse nuk pajtohet me ju se โ€œfake news-iโ€ mund tรซ jetรซ i vรซrtetรซ.

-Jo, assesi โ€œfake news-iโ€ nuk mund tรซ jetรซ i vรซrtetรซ.

-Ore, unรซ po ju them qรซ gjithmonรซ ka dy tรซ vรซrteta.

– Agron nuk mund rrena tรซ jetรซ e vรซrtetรซ, tash mรซ shkurt tโ€™i biem.

-Jo, rrena moj.

Kรซndvรซshtrimet e ndryshme mbi lajmet e rrejshme, e ashpรซrsuan debatin e mbrรซmshรซm nรซ โ€œClick Plusโ€. Sipas profesorit, Agron Vrangalla duhet bรซrรซ dallimi midis njรซ dezinformate klasike dhe lajmeve tรซ rrejshme qรซ sipas tij plasohen me qรซllime tรซ caktuara.

โ€œKรซto lajme quhen โ€œfake newsโ€, kรซto lajme mund tรซ jenรซ tรซ sakta 100%. Nรซ รงโ€™kuptim? Ato mund tรซ kenรซ 3 burime tรซ sakta, mirรซpo kรซto burime tรซ jenรซ me qรซllime tรซ caktuara qรซ tรซ plasojnรซ njรซ ideologji tรซ caktuar, d.m.th. โ€œFake newsโ€ mund tรซ jetรซ i vรซrtetรซ komplet, ama burimet qรซ pรซrdor i ka qรซ tรซ รงojรซ ujin te mulliri vet”- deklaroi Agron Vrรซngalla, profesor.

Por Elida Zylbearin nga โ€œMetamorphosisโ€ theksoi se lajmet e rreme ndonjรซherรซ mund tรซ bazohen edhe nรซ gjysmรซ tรซ vรซrteta.

โ€œVetรซ fjala lajm i rremรซ do tรซ thotรซ se รซshtรซ i rremรซ. Mund tรซ bazohet nรซ gjysmรซ tรซ vรซrteta, nรซ spine, propagandรซ, njรซ anshmรซri, gjithรงka, nรซ njerรซz qรซ vรซrtetรซ ekzistojnรซ. Synimi kryesor i mediave รซshtรซ qรซ ta tregojnรซ realitetin. Asnjรซ njeri nรซ botรซ nuk mund ta kap tรซ gjithรซ realitetin. Pse Agron hyn nรซ gjรซra filozofike, kur flasim pรซr gjรซra shumรซ mรซ konkreteโ€, pohoi Elida Zylbeari, โ€œMetamorphosisโ€.

Sipas Sefer Selimit nga โ€œDemocracy Labโ€, lajmet e rrejshme bรซhen pรซr qรซllime tรซ ndryshme nga njerรซz tรซ ndryshรซm pรซr tรซ shkaktuar trazira nรซ momentet mรซ kritike pรซr njรซ shtet dhe shoqรซri. Ndรซrsa, shtoi se shpesh herรซ lajmet e rrejshme krijohen nga njerรซzit thjeshtรซ pรซr fitime financiare.

โ€œLajmet e rrejshme mund tรซ prodhohen nga njerรซz tรซ cilรซt janรซ kompetent, janรซ njerรซz tรซ cilรซt kanรซ njรซ funksion publik, tรซ cilรซt pa dashje krijojnรซ njรซ lajm tรซ rremรซ i cili nรซ rast se รซshtรซ i paqรซllimshรซm รซshtรซ keqinformim, nรซ rast se รซshtรซ bรซ me qรซllim รซshtรซ lajm i rrejshรซm. Ke shtetet, aktorรซt e tretรซ tรซ cilรซt kanรซ qรซllime dhe objektive qรซ cilat duan ti arrijnรซ pรซrmes lajmeve tรซ rreme dhe kampanjave dezinformuese dhe ke profiterรซtโ€, tha Sefer Selimi, Democracy Lab.

Shteti duhet tรซ bรซjรซ mรซ shumรซ nรซ drejtim tรซ parandalimit tรซ shpรซrndarjes sรซ lajmeve tรซ rrejshme, ndรซrsa panelistรซt gjithashtu theksuan se duhet tรซ futet lรซndรซ e edukimit mediatik nรซ shkolla.