Trupi i njeriut รซshtรซ njรซ organizรซm i jashtรซzakonshรซm, plot kompleksitete dhe funksione tรซ mrekullueshme.
รdo ditรซ, ai kryen njรซ numรซr tรซ pafund aktivitetesh pa e kuptuar as ne. Por pas kรซtyre veprimeve nรซ dukje tรซ thjeshta fshihen sekrete kurioze dhe fenomene tรซ jashtรซzakonshme.
Fuqia e jashtรซzakonshme e trurit- Truri i njeriut รซshtรซ njรซ strukturรซ tepรซr e fuqishme. Edhe pse pรซrfaqรซson vetรซm 2 pรซr qind tรซ peshรซs totale tรซ trupit, ai konsumon rreth 20 pรซr qind tรซ energjisรซ totale tรซ trupit. Mund tรซ mbajรซ deri nรซ 2.5 petabajt informacion, qรซ รซshtรซ afรซrsisht e barabartรซ me 3 milionรซ orรซ video me definicion tรซ lartรซ. Pรซrveรง kรซsaj, truri รซshtรซ mรซ aktiv gjatรซ natรซs kur flemรซ dhe รซndrrat mund tรซ jenรซ tepรซr tรซ gjalla.
Forca e muskujve- Muskuli mรซ i fortรซ nรซ trup รซshtรซ muskuli maxilla-temporalis, i cili รซshtรซ pรซrgjegjรซs pรซr pรซrtypjen. Mund tรซ ushtrojรซ njรซ forcรซ mbyllรซse mbi 200 kilogramรซ nรซ dhรซmbรซ. Dhe jo vetรซm qรซ muskujt janรซ tรซ fortรซ, por edhe shumรซ elastikรซ. Muskujt mund tรซ vazhdojnรซ tรซ tkurren edhe pas disa orรซsh pรซrpjekjesh intensive.

Njรซ labirint i enรซve tรซ gjakut- Nรซse dikush do t’i ndante tรซ gjitha enรซt e gjakut nรซ trupin e njeriut, do tรซ kishte njรซ gjatรซsi totale prej rreth 100,000 kilometrash. Kjo do tรซ thotรซ se ne mund ta rrethojmรซ Tokรซn mรซ shumรซ se dy herรซ. Zemra, njรซ organ me madhรซsinรซ e njรซ grushti, pompon vazhdimisht gjak pรซrmes kรซtij rrjeti tรซ ndรซrlikuar tรซ arterieve, venave dhe kapilarรซve pรซr tรซ ushqyer รงdo qelizรซ nรซ trupin tonรซ.
Unike e gjurmรซve tรซ gishtรซrinjve- Nuk ka dy njerรซz nรซ botรซ qรซ kanรซ tรซ njรซjtat gjurmรซ gishtash. Formimi i gjurmรซve tรซ gishtรซrinjve fillon gjatรซ zhvillimit tรซ fetusit dhe ndikohet nga faktorรซ gjenetikรซ dhe mjedisorรซ. Kjo veรงanti ka qenรซ njรซ burim i vlefshรซm pรซr shkencรซn mjeko-ligjore, pasi gjurmรซt e gishtรซrinjve pรซrdoren pรซr tรซ identifikuar individรซt me saktรซsi pothuajse absolute.

Fuqia e baktereve tรซ zorrรซve- Zorrรซt tona janรซ tรซ banuara nga njรซ ekosistem i madh bakteresh i njohur si mikrobiota e zorrรซve. Kรซto baktere luajnรซ njรซ rol thelbรซsor nรซ shรซndetin tonรซ, duke ndihmuar nรซ tretjen, metabolizmin dhe forcimin e sistemit imunitar. รuditรซrisht, numri i baktereve tรซ zorrรซve nรซ trupin tonรซ รซshtรซ mรซ i madh se numri i qelizave njerรซzore.
Njรซ zemรซr me njรซ ritรซm unik- Zemra e njeriut rreh vazhdimisht dhe rregullisht, duke pompuar gjak nรซ tรซ gjithรซ trupin. Megjithatรซ, zemra ndikohet nga emocionet, rrahjet e zemrรซs mund tรซ rriten kur jemi tรซ emocionuar ose tรซ frikรซsuar dhe tรซ ngadalรซsohet kur jemi tรซ relaksuar. Njรซ zemรซr e rritur mund tรซ pompojรซ deri nรซ 7000 litra gjak nรซ ditรซ, e cila รซshtรซ e mjaftueshme pรซr tรซ mbushur rreth 98,000 balona.

Potenciali i neuroneve- Truri pรซrbรซhet nga miliarda neurone, qelizat nervore pรซrgjegjรซse pรซr komunikimin dhe pรซrpunimin e informacionit. รuditรซrisht, numri i pรซrgjithshรซm i lidhjeve nervore nรซ trurin e njeriut vlerรซsohet tรซ jetรซ mรซ i madh se numri i yjeve nรซ univers. Ky rrjet i gjerรซ i lidhjeve nervore รซshtรซ pรซrgjegjรซs pรซr aftรซsitรซ tona njohรซse, emocionale dhe motorike.
/rtsh.al/
