Atรซ qรซ e zbulon kriza me koronavirusin para sรซ gjithash รซshtรซ forma e fituar dhe e pรซrkeqรซsuar e natyrรซs sรซ sfidave ndรซrkombรซtare nga shekulli 21. Mund tรซ gjendet shpรซtim vetรซm nรซse dimรซ tโi bashkojmรซ pรซrpjekjet nรซ mรซnyrรซ qรซ bashkarisht luftojmรซ kundรซr virusit. Askush nga ne nuk do tรซ mund ta konsiderojรซ veten tรซ mbrojtur pรซrderisa pandemia nuk vihet nรซn kontroll. Shรซndeti i secilit varet nga shรซndeti i tรซ gjithรซve. Prandaj kjo krizรซ na pรซrkujton nรซ tre gjรซrat e domosdoshme tรซ cilat รงdoherรซย duhet tรซ na udhรซheqin nรซ drejtim tรซ sfidave tรซ sotme globale; domosdoshmรซria e koordinimit, bashkรซpunimi dhe solidariteti.
Kรซtรซ e thekson Zhan-Iv Le Drian, ministรซr pรซr Evropรซ dhe Punรซ tรซ Jashtme i Francรซs, nรซ fjalimin pรซrmes video-konferencรซs para ambasadorรซve tรซ akredituar nรซ Francรซ, duke e paralajmรซruar mbajtjen e edicionit tรซ tretรซ tรซ Foriumit paqรซsor tรซ Parisit nรซ nรซntor tรซ kรซtij viti.
โKjo รซshtรซ arsyeja pรซr tรซ cilรซn, bashkรซsia ndรซrkombรซtare sot duhet tรซ bashkohet rreth Kombeve tรซ Bashkuara dhe OBSH-sรซ. Kriza nuk รซshtรซ prapa nesh โ jemi larg asaj! โ dhe nuk guxojmรซ tโia lejojmรซ vetes atรซ luks tรซ dobรซsimit tรซ instrumentit tรซ vetรซ universal tรซ cilin duhet ta pรซrdorim pรซr tโu pรซrballur me krizรซn. Ajo รซshtรซ รงรซshtje e konzistencรซs dhe pragmatizmit. Unรซ them โpragmatizรซmโ sepse, nรซse Franca promovon multilateralizรซm, ajo nuk รซshtรซ sipas ideologjisรซ. Por sepse ajo รซshtรซ metodรซ e cila e ka dรซshmuar efikasitetin e vet dhe e cila mรซ shumรซ se kurdo herรซ, รซshtรซ metoda e vetme relevante pรซr ruajtje tรซ tรซ mirave publike botรซrore siรง janรซ shรซndeti dhe klima, biodiversiteti, arsimi apo siguria e ushqimitโ, thotรซ Le Drian.
Megjithatรซ, shton ai, kur tรซ vijรซ koha, do tรซ duhet tรซ pyetemi pรซr atรซ qรซ nรซ tรซ vรซrtetรซ nuk funksionon mjaft mirรซ dhe duhet tรซ pรซrmirรซsohet, tโi mรซsojmรซ tรซ gjitha mรซsimet nga ajo nรซpรซr tรซ cilรซn kaluam tani, nรซ mรซnyrรซ qรซ tรซ pรซrgatitemi pรซr krizat e ardhshme shรซndetรซsore. Franca filloi tรซ menduarit nรซ kรซtรซ temรซ, rreth dy prioriteteve kryesore: รซshtรซ e domosdoshme tรซ pรซrforcohet OBBSH pรซrmes zbatimit tรซ njรซ numri tรซ caktuar tรซ reformave dhe lidhur me rolin e saj normativ.
โRregullativat ndรซrkombรซtare shรซndetรซsore, pรซr tรซ cilat garantuese รซshtรซ OBSH-ja, paraqesin instrument ndรซrkombรซtar juridik i cili รซshtรซ juridikisht i obligueshรซm pรซr 196 vende tรซ mbarรซ botรซs. Qรซllimi i tij รซshtรซ ta ndihmojรซ komunitetin ndรซrkombรซtar nรซ parandalimin e rreziqeve serioze pรซr shรซndetin publik, ndรซrsa detyrรซ e saj รซshtรซ tรซ japรซ pรซrgjigje ndaj kรซtyre kรซrcรซnimeve. Prandaj รซshtรซ element thelbรซsor.
Prandaj i njejti duhet tรซrรซsisht tรซ zbatohet nga shtetet. Megjithatรซ, sot nuk kemi mekanizma pรซr verifikim lidhur me kรซto rregullativa ndรซrkombรซtare shรซndetรซsore. Prandaj duhet tรซ mendojmรซ pรซr atรซ. Mekanizmat e kรซtillรซ mund tรซ kenรซ disa forma: mekanizma pรซr revizion, publikim tรซ rekomandimeve, inspektimeveโ, thekson ministri francez pรซr Evropรซ dhe punรซ tรซ jashtme.
Kuptohet, thotรซ ai, se tรซ gjitha mangรซsitรซ nuk duhet tรซ mbeten pa pasoja. Mund tรซ merren parasysh masa detyruese. Pรซrforcimi i OBSH-sรซ, gjithashtu, do tรซ thotรซ edhe pรซrforcim i rolit tรซ saj nรซ alarmim.
โTashmรซ รซshtรซ planifikuar se shpallja e gjendjes sรซ jashtรซzakonshme shรซndetรซsore nรซ korniza ndรซrkombรซtare varet nga Drejtori i pรซrgjithshรซm i OBSH-sรซ, me rekomandim tรซ komitetit tรซ ekspertรซve tรซ pavarur. Por, ne duhet tรซ shkojmรซ mรซ larg dhe tโi japim OBSH-sรซ mjete qรซ nรซ mรซnyrรซ tรซ pavarur tโi kontrollojรซ informatat shรซndetรซsore qรซ i transmetojnรซ shtetet. Nรซ mรซnyrรซ qรซ tรซ veprojmรซ shpejtรซ, na nevojitet transparencรซ dhe duhet tรซ dimรซ รงdo ditรซ se รงka saktรซsisht po ndodhรซ me gjendjen shรซndetรซsore nรซ korniza ndรซrkombรซtare. Ky รซshtรซ shkaku pรซr tรซ cilin Franca po e shqyrton mundรซsinรซ pรซr formim tรซ โKรซshillit tรซ kartรซ global pรซr shรซndetin e njerรซzve dhe tรซ kafshรซveโ. Ai Kรซshill do tรซ jetรซ pรซrgjegjรซs pรซr alarmimin e qeverive dhe pรซr informim tรซ shoqรซrive, siรง IPCC mund ta bรซjรซ nรซ pikรซpamje tรซ klimรซsโ, thekson Le Drien.
Ky Kรซshill i lartรซ, shton, do tรซ mundรซsojรซ edhe pรซrforcim tรซ tรซrรซ koordinimit, i cili u bรซ i domosdoshรซm, mes organizatave kompetente ndรซrkombรซtare: OBSH, Organizata pรซr ushqim dhe bujqรซsi e Kombeve tรซ Bashkuara (FAO), Organizata botรซrore pรซr shรซndet tรซ kafshรซve (OIE), por edhe Programi pรซr mjedis jetรซsor tรซ Kombeve tรซ Bashkuara (UNEP).
Ai foli edhe pรซr nevojรซn pรซr ndryshim tรซ mรซnyrรซs sรซ financimit tรซ OBSH-sรซ โnรซ mรซnyrรซ qรซ tโi jepet Organizatรซs mรซ shumรซ hapรซsirรซ pรซr manovrim por edhe garancรซ mรซ e madhe pรซr pavarรซsinรซ e saj.
Edicioni i tretรซ i Forumit paqรซsor tรซ Parisit รซshtรซ caktuar pรซr mรซ 11 nรซntor tรซ kรซtij viti./MIA
