Gjendja ekonomike dhe kushtet – pengesë për martesë! “Gruaja s’është makinë riprodhuese, duhet të ketë të drejtën e zgjedhjes”

Punë e qëndrueshme, paga të mira, mundësi të hapura për të krijuar familje dhe një sistem i sigurt janë sfidat kryesore me të cilat duhet të përballet vendi për të kthyer të rinjtë dhe për të gjetur një zgjidhje për gjendjen e rëndë demografike. Përfaqësues nga Zyra e Fondit të Kombeve të Bashkuara për Popullsinë, Qeveria, sektori joqeveritar, punëdhënës dhe sindikata u ulën sot në një tryezë të përbashkët për të forcuar dialogun për politika familjare të ndjeshme ndaj gjinisë përmes shfrytëzimit të potencialit demografik.

„Të rinjtë janë faktori kyç në gjithë këtë proces. Kur flas për të rinjtë, flas për ata që janë në moshë riprodhuese, që mund të krijojnë familje dhe të ndërtojnë të ardhmen e tyre këtu në Maqedoni – e gjithë kjo është e mundur nëse ka vende pune të qëndrueshme, paga të mira dhe një sistem të sigurt, nga gjyqësori dhe prokuroria, deri tek sigurimi i kopshteve për fëmijë, që në fund të ditës fëmijët të kenë ku të shkojnë, të mos ketë lista pritjeje”, deklaroi Gjoko Velkovski, zëvendësministër për Politikë Sociale, Demografi dhe Rini.

Qeveria, sektori privat dhe organizatat joqeveritare duhet të jenë aktorë aktivë në këtë proces. Vendi ka potencial tek përqindja e lartë e grave joaktive. Nga Zyra e Fondit të OKB-së për popullsinë theksojnë se për shkak të gjendjes ekonomike dhe mundësive të kufizuara për të krijuar familje, gratë ndodhen mes zgjedhjes për të qenë nëna ose për të realizuar ëndrrën e tyre profesionale.

“Gruaja nuk duhet dhe nuk është makinë riprodhuese dhe asnjëherë nuk duhet trajtuar si e tillë. Ajo që është e rëndësishme është që gruaja të ketë të drejtën e zgjedhjes. / Sipas sondazheve, gratë dhe çiftet duan të kenë më shumë fëmijë. Pyetja është pse nuk e realizojnë këtë. A janë arsye shëndetësore, a janë ekonomike, apo mungesa e shërbimeve që do t’u mundësonin të punojnë dhe njëkohësisht të krijojnë familje”, tha Afrodita Shala, shefe e zyrës së UNFP-së në Maqedoni.

Që situata demografike është alarmante ditë më parë e pohoi edhe kryeministri Hristijan Mickoski. Ai tha se lindin gjithnjë e më pak fëmijë, popullsia po plaket dhe të rinjtë po ikin jashtë për një jetë më të mirë. Sipas të dhënave, në vitin 2024 kanë lindur 16.061 fëmijë, ndërsa kanë vdekur 20.201 persona – një rënie natyrore prej 4.140 njerëzish për vetëm një vit. Shkalla e natalitetit ka rënë nga 12,5% në vitin 2010 në 8,8% në vitin 2024. Vetëm në katër vitet e fundit, vendi ka humbur mbi 33.000 banorë – sa një qytet si Kavadari apo Kërçova.