Paratë që shteti ka ndarë përmes pakove ekonomike, nuk e ka ndihmuar direkt biznesin e hotelierisë dhe gastronomisë. Pronarët kanë luajtur rolin e ndërmjetësuesit mes shtetit dhe punëtorit për subvencionim të pagave, por kjo nuk e ka ndihmuar pronarin në mënyrë të drejtpërdrejt, xhepi i të cilit po ashtu është prekur nga kriza që ka shkaktuar pandemia.
“Unë mendoj se nuk ka qenë e mjaftueshme sepse ndihma është e dhënë vetëm për punëtorët e tash unë si biznes, si pronar ose menaxher, unë nuk kam pas ndihmë. Po, e kanë heq një brengë që punëtorët na i kanë mbuluar me paga mirëpo unë si pronar si biznes, prej të cilit varem, sepse unë nuk kam biznese të tjera, unë kam mbetur as këndej, as andej”, tha Jeton Sinani.
Kryetari i Odës së Pavarur të Hotelierëve, Zdravko Josifovski, pohon se nga të gjitha paratë që shteti ka ndarë deri më tani, asnjë masë nuk ka qenë e pastër për hotelieri-turizmin, me përjashtim të pakos së katër e cila pritet të zbatohet.
“E vërteta është se nga të gjitha ato para nuk ekziston asnjë masë, me përjashtim të masës nga pakoja e katërt, me të cilën sektorit të hotelerisë ndahet 1 milion euro, në të ashtuquajturën ‘restorante të kategorizuara’ që nuk kanë punuar gjatë Kovidit, por asnjë masë tjetër nuk është pastër për sektorin hotelierik. Ajo që qeveria vazhdimisht e thotë në mënyrë deklarative është se gastronomët, si të gjitha industritë e tjera, kanë të drejtë të aplikojnë në të gjitha masat që sjell qeveria por për shkak të specifikës së punës sonë, pjesa më e madhe nuk mund t’i përmbushë kërkesat e caktuara për këto masa andaj i shfrytëzojnë vetëm një numër i vogël”, u shpreh Zdravko Josifovski – Kryetar – Oda e Pavarur e Hotelierisë.
Nga Qeveria thonë se në fillim të pandemisë ishin dy masa që kishin të bëjnë me linja kreditore pa interes, rreth 13 milionë euro, që sipas analizave rreth 50% e këtyre masave kanë shkuar direkt tek sektori i hotelierisë dhe turizmit.
“Kishim rreth 70 milionë euro të harxhuara për përkrahje të biznesit, ruajtjen e vendeve të punës. Është e vështirë për të thënë se sa kanë shkuar tek sektori i turizmit por supozojmë, sepse numrat janë të përafërt, rreth 20% e kësaj kanë shkuar tek sektori i turizmit. Nëse e shohim në tërësi, masat ekonomike ose mjetet financiare të cilat u janë atribuuar këtij sektori, shkojnë në 10% të shumës totale nga masat e ndryshme”, thonë nga Qeveria e Maqedonisë së Veriut.
Nga qeveria tregojnë po ashtu se një problem që u paraqit gjatë dhënies së subvencioneve ndaj kompanive ishte se bizneset dhe të punësuarit në to nuk figuronin në sistemin e shtetit, pra ekonomi joformale, duke ia pamundësuar shtetit që t’u ndihmojë qoftë punëtorëve në restorante, hotele, e kafene por edhe vetë kompanive. Jozyrtarisht, në Maqedoni janë rreth 6500 lokale e restorante të regjistruara. Në to punojnë rreth 35 mijë punëtorë të rregullt dhe mbi 20 mijë sezonal.