Shumica e njerรซzve i lidhin gjurmรซt e gishtรซrinjve me skenat e krimit dhe zgjidhjen e mistereve, megjithatรซ shenjat e gishtave formohen qรซ para se tรซ lindni.
Njรซ aspekt magjepsรซs i trupit tรซ njeriut, gjurmรซt e gishtรซrinjve janรซ shumรซ mรซ tepรซr se thjesht njรซ mjet identifikimi personal ato janรซ njรซ dรซshmi e ndรซrlikimeve tรซ jashtรซzakonshme tรซ biologjisรซ dhe evolucionit njerรซzor.
Pse kemi shenja gishtash? – Ka shumรซ mรซ tepรซr pรซr gjurmรซt e gishtรซrinjve sesa unike dhe pรซrdorimi i tyre pรซr detektivรซt. Nรซ fakt, shkencรซtarรซt besojnรซ se gjurmรซt e gishtรซrinjve na ndihmojnรซ tรซ pรซrmirรซsojmรซ kontrollin tonรซ dhe gjithashtu perceptimin tonรซ tรซ prekjes. Gjurmรซt e gishtรซrinjve janรซ kreshta tรซ vogla nรซ lรซkurรซ dhe pรซrshtypjet e lรซna pas duke prekur diรงka janรซ tรซ ngulitura nga djersa dhe vaji nรซ majรซ tรซ kรซtyre kreshtave.

Si zhvillohen shenjat e gishtave – Lรซkura e njeriut ka disa shtresa dhe secila shtresรซ ka nรซnshtresa. Njรซ fetus nรซ zhvillim i shtrin vazhdimisht kรซto shtresa, tรซ cilat mund tรซ pengohen me njรซra-tjetrรซn. Shkencรซtarรซt besojnรซ se gjurmรซt e gishtรซrinjve formohen kur shtresa e poshtme rritet me njรซ ritรซm tรซ ndryshรซm nga pjesa tjetรซr e lรซkurรซs.
Gjurmรซt e gishtave luajnรซ njรซ rol kyรง nรซ sensin tonรซ tรซ prekjes – Hulumtimet kanรซ treguar se kreshtat nรซ gjurmรซt tona tรซ gishtave rrisin ndjeshmรซrinรซ tonรซ prekรซse. Sipas njรซ studimi tรซ botuar nรซ Journal of Neuroscience, kreshtat e gjurmรซve tona tรซ gishtave shfaqin fusha receptive tรซ akorduara mirรซ, tรซ cilat mund tรซ shpjegojnรซ ndjeshmรซrinรซ e prekjes njerรซzore.
Disa njerรซz lindin pa gjurmรซ gishtash – I njohur si adermatoglifia, ky รงrregullim i rrallรซ gjenetik shkakton dรซshtimin e formacioneve tรซ gjurmรซve te gishtave para lindjes. Blloqet e gishtรซrinjve tรซ njerรซzve me adermatoglifi janรซ krejtรซsisht tรซ sheshta, por njerรซzit me kรซtรซ gjendje janรซ tรซ shรซndetshรซm.
Gjurmรซt e gishtave janรซ i njรซjti fenomen si vijat e zebrรซs – Modeli Turing, i cili ka tรซ ngjarรซ tรซ krijojรซ gjurmรซt tona tรซ gishtรซrinjve, รซshtรซ gjithashtu pรซrgjegjรซs pรซr modele tรซ tjera qรซ ndodhin nรซ natyrรซ, si vijat e zebrรซs dhe njollat โโe leopardit.
Ekzistojnรซ tre modele kryesore tรซ gjurmรซve tรซ gishtรซrinjve – Shkencรซtarรซt i kategorizojnรซ modelet e gjurmรซve tรซ gishtรซrinjve si njรซ rrotull, lak ose hark. Rregullimi dhe vendosja e tyre janรซ ato qรซ i bรซjnรซ shenjat tuaja tรซ gishtave unike.

Gjurmรซt e gishtรซrinjve nuk ndryshojnรซ me moshรซn – Ndรซrsa plakeni, รซshtรซ e natyrshme qรซ lรซkura juaj tรซ ndryshojรซ. Por rrudhat nuk vijnรซ pรซr majat e gishtave, qรซ do tรซ thotรซ se ato mbeten tรซ njรซjta qรซ kur janรซ formuar.
Nuk ka dy njerรซz qรซ kanรซ tรซ njรซjtin model tรซ gjurmรซve tรซ gishtรซrinjve – Gjurmรซt e gishtรซrinjve janรซ unike pรซr รงdo individ, dhe asnjรซ nรซ planet nuk ka tรซ njรซjtin model tรซ gjurmรซve tรซ gishtรซrinjve, madje as binjakรซ identikรซ.
Gjurmรซt e gishtรซrinjve janรซ pรซrdorur dikur pรซr tรซ vulosur kontratat – Nรซ Babiloninรซ e lashtรซ, njerรซzit qรซ jetonin nรซn sundimin e Hamurabit e kuptonin veรงantinรซ e gjurmรซve tรซ gishtรซrinjve.
