Cili është fati i Wikipedia-s në epokën e inteligjencës artificiale?

Wikipedia ka qenë gjithmonë një projekt i mbështetur nga komuniteti. E krijuar në vitin 2001 nga Jimmy Wales dhe Larry Sanger, enciklopedia online është sot një relike e gjallë e versionit të brezit X të internetit: e mbushur me tekst, pa cookies, kryesisht anonime dhe pa reklama. Kushdo mund të krijojë një artikull dhe kushdo tjetër mund ta ndryshojë. Pavarësisht ndarjeve politike dhe debateve online, konsensusi duhet të arrihet përmes diskutimit. Wikipedia mbetet një nga 10 faqet më të vizituara në botë.

Por gjatë tre viteve të fundit, Wikipedia ka marrë një rol të ri: është kthyer në burim për modelet gjeneruese të inteligjencës artificiale. Informacioni i kuruar me dorë është grumbulluar, përthithur dhe rikrijuar në përmbledhje nga chatbot-et. Trafiku njerëzor në faqe po bie, ndërsa trafiku nga robotët po rritet. Si të mos mjaftonte kjo, Elon Musk ka shpallur luftë ndaj asaj që ai e konsideron si paragjykim liberal të Wikipedia-s, duke premtuar një faqe rivale të quajtur Grokipedia.

Mund të mendoni se kjo do të shqetësonte ata që kanë dhuruar kaq shumë kohë për ndërtimin e faqes. Por të gjithë ata që flasin për të tregojnë një qetësi akademike për të ardhmen e saj.

“Nëse AI është mënyra më e mirë për të përhapur informacion të saktë në botë, atëherë duhet të përdoret”, thotë Mike Peel, astrofizikan. Peel, një nga redaktorët më aktivë të Wikipedia-s dhe anëtar i bordit të saj të të besuarve (pa pagesë), mendon se AI nuk do ta zhdukë faqen, por mund të ndryshojë mënyrën si përdoret. “Duhet ta shohim me filozofi”, thotë ai. “Ndoshta roli ynë do të kalojë nga krijimi i përmbajtjes te saktësia”.

Saktësia nuk ka qenë gjithmonë pika e fortë e Wikipedia-s. Redaktimi i hapur mund të sjellë gabime dhe artikujt të rremë. Përgjigja e faqes ishte vendosja e kërkesave të rrepta për burime, duke rritur standardin për besueshmërinë faktike.

“Gjërat mund të bëhen të padurueshme online”, thotë Charles Matthews, ish-profesor matematike në Universitetin e Kembrixhit dhe redaktor i Wikipedia-s që nga viti 2003. “Prandaj vendosëm politika të forta për përmbajtjen. Do që të besojmë diçka? Gjej një referencë”.

Matthews thotë se kërkesat për burime ndihmojnë gjithashtu në reduktimin e përmbajtjes së krijuar nga AI dhe në qetësimin e debateve. Faqet më të debatueshme në Wikipedia përfshijnë diskutime të thella me shumë citime.

Kompanitë e AI mund të kursejnë shumë telashe nëse ndjekin shembullin e Wikipedia-s. Më herët këtë muaj, OpenAI pretendoi se kishte zgjidhur një problem të vështirë matematikor, por më pas u zbulua se përgjigja ishte marrë nga një burim online pa citim. (“Të kapur nga vetë GPT-ët e tyre”, siç tha Yann LeCun, shkencëtari kryesor i AI në Meta.)

Në vend që ta shohin AI-n si kërcënim për zhdukje, vullnetarët e Wikipedia-s theksojnë sa e dobishme mund të jetë. Edhe pse Wikipedia nuk mund të bëjë marrëveshje për përmbajtje si Reddit me kompanitë e AI, për shkak të licencës që lejon shpërndarjen e lirë, ajo ka vendosur abonime me pagesë për akses të menjëhershëm në artikujt e rinj. Google është tashmë abonent.

Kjo duhet ta ndihmojë faqen të vazhdojë. Për më tepër, falë vullnetarëve, nuk është shumë e kushtueshme për t’u mbajtur. Raportet tregojnë se shpenzimet operative vitin e kaluar ishin 178 milionë dollarë, shumica e parave shkojnë për infrastrukturë si serverët.

Ndoshta, thotë Peel, AI madje do ta rrisë vlerën e Wikipedia-s. Në epokën e përmbajtjes artificiale, puna e bërë nga njerëzit meriton një vlerësim të veçantë.