Apple padit prodhuesin izraelit tรซ softuerave

Tร‹ FUNDIT

Kompania Apple ka bรซrรซ tรซ ditur se ka paditur prodhuesin izraelit tรซ softuerave โ€˜NSO Gropuโ€™ pรซr โ€œshkelje flagranteโ€ tรซ ligjit amerikan qรซ burojnรซ nga pรซrpjekjet pรซr tรซ shรซnjestruar pรซrdoruesit e celularรซve iPhone.

Padia รซshtรซ e fundit kundรซr kompanisรซ izraelite โ€˜NSO Groupโ€™ pasi WhatsApp dhe kompania mรซmรซ e Facebook-ut โ€˜Metaโ€™ ndรซrmorรซn veprime nรซ muajin tetor.

Apple tha se po kรซrkon njรซ urdhรซr tรซ pรซrhershรซm pรซr tรซ parandaluar qรซ โ€˜NSO Groupโ€™ tรซ pรซrdorรซ mรซ ndonjรซ nga pajisjet, softuerin ose shรซrbimet e saj, pasi softueri i spiunimit โ€˜Pegasusโ€™ i kompanisรซ izraelite u pรซrdor pรซr tรซ vรซzhguar dhe shรซnjestruar pรซrdoruesit e Apple.

โ€œAktorรซt e sponsorizuar nga shteti si โ€˜NSO Groupโ€™ shpenzojnรซ miliona dollarรซ nรซ teknologji tรซ sofistikuara tรซ mbikรซqyrjes pa pรซrgjegjรซsi efektive. Kjo duhet tรซ ndryshojรซโ€, tha Craig Federighi, zv/kryetar i kompanisรซ Apple pรซr รงรซshtjet e inxhinierisรซ sรซ softuerit.

Sipas tij, pajisjet e Apple janรซ mรซ tรซ sigurta pรซr konsumatorรซt nรซ treg, por kompanitรซ private qรซ zhvillojรซ softuere tรซ spiunimit tรซ sponsorizuar nga shteti janรซ bรซrรซ edhe mรซ tรซ rrezikshme.

โ€œDerisa kรซto kรซrcรซnime tรซ sigurisรซ kibernetike prekin vetรซm njรซ numรซr shumรซ tรซ vogรซl tรซ klientรซve tanรซ, ne e marrim shumรซ seriozisht รงdo sulm ndaj pรซrdoruesve tanรซ dhe po punojmรซ vazhdimisht pรซr tรซ forcuar mbrojtjen e sigurisรซ dhe privatรซsisรซ nรซ iOSโ€, tha Federighi.

Ankesa ligjore e Apple pretendon se โ€˜NSO Groupโ€™ zbatoi njรซ shfrytรซzim tรซ riparuar tรซ njohur si โ€˜FORCEDENTRYโ€™ nรซ softuerin e tij tรซ spiunimit qรซ lejonte pรซrdoruesit tรซ depรซrtojnรซ nรซ pajisjet Apple dhe tรซ instalonin softuerin โ€˜Pegasusโ€™.

Apple tha se do tรซ kontribuonte me 10 milionรซ dollarรซ, si dhe me njรซ shumรซ tรซ papรซrcaktuar dรซmshpรซrblimi qรซ po kรซrkon njรซ gjykatรซ, pรซr organizatat qรซ janรซ tรซ specializuara nรซ luftimin e kรซtij softueri tรซ spiunimit.

Drejtori i Laboratorit Civil tรซ Universitetit tรซ Torontos, Ron Deibert, pรซrshรซndeti veprimin ligjor tรซ kompanisรซ Apple, duke theksuar se ky รซshtรซ njรซ hap drejt mbajtjes sรซ kompanisรซ โ€˜NSO Groupโ€™ pรซrgjegjรซse pรซr abuzimet e tyre.

Ai shprehu shpresรซ se โ€œdo tรซ ndihmojรซ pรซr tรซ sjellรซ drejtรซsi pรซr tรซ gjithรซ ata qรซ kanรซ qenรซ viktimรซ nga sjellja e pamaturโ€ e kompanisรซ izraelite.

โ€œKompanitรซ mercenare si โ€˜NSO Groupโ€™ kanรซ lehtรซsuar disa nga abuzimet mรซ tรซ kรซqija tรซ tรซ drejtave tรซ njeriut nรซ botรซ, si dhe disa nga aktet e shtypjes transnacionale duke pasuruar veten dhe investitorรซt e tyreโ€, tha Deibert.

โ€˜NSO Groupโ€™ ka pohuar se ua shet softuerin spiun qeverive vetรซm pรซr qรซllime tรซ ligjshme, por nรซ mรซnyrรซ tรซ pรซrsรซritur รซshtรซ zbuluar nรซ qendรซr tรซ polemikave, pรซrfshirรซ pรซrpjekjet pรซr tรซ vรซzhguar gazetarรซt, disidentรซt dhe krerรซt e shtetit.

SHBA e sanksionoi kompaninรซ mรซ 3 tetor pasi pรซrcaktoi se โ€˜NSO Groupโ€™ dhe njรซ kompani tjetรซr izraelite e vรซzhgimit โ€˜Candiruโ€™ zhvilluan dhe furnizuan โ€˜softuere tรซ spiunimit pรซr qeveritรซ e huaja qรซ pรซrdorรซn kรซtรซ mjet pรซr tรซ shรซnjestruar nรซ mรซnyrรซ dashakeqe zyrtarรซ qeveritarรซ, gazetarรซ, biznesmenรซ, aktivistรซ, akademikรซ dhe punonjรซs tรซ ambasadaveโ€.