A รซshtรซ mirรซ qรซ fรซmijรซt tรซ rriten pa vรซllezรซr e motra? Pรซrgjigjen studiuesit

Tร‹ FUNDIT

โ€œTรซ jesh njรซ fรซmijรซ i vetรซm รซshtรซ njรซ sรซmundje nรซ vetveteโ€, deklaroi dikur psikologu pionier dhe presidenti i parรซ i Shoqatรซs Amerikane tรซ Psikologjisรซ, Granville Stanley Hall, me pacientin tรซ llastuar, arrogant ose tรซ vetmuar mes simptomave tรซ tjera.

Po sikur tรซ ketรซ kaluar njรซ shekull qรซ atรซherรซ? Koncepti โ€œfรซmijรซ pa vรซllezรซr e motraโ€ ka ende njรซ konotacion negativ pรซr shumรซ njerรซz dhe gjithashtu shqetรซson prindรซrit, ankthi i tรซ cilรซve รซshtรซ rreziku i reduktimit tรซ aftรซsive sociale.

โ€œMegjithatรซ, studimet kanรซ zbuluar se vetรซm fรซmijรซt nuk janรซ tรซ ndryshรซm nga bashkรซmoshatarรซt e tyre me vรซllezรซr e motra pรซrsa i pรซrket zhvillimit tรซ karakterit dhe shoqรซrueshmรซrisรซ. Hulumtimet nga unรซ dhe kolegรซt kanรซ treguar se, kur testojmรซ performancรซn e fรซmijรซve nรซ testet njohรซse, fรซmijรซt e vetรซm zakonisht performojnรซ njรซsoj me fรซmijรซt qรซ rriten me njรซ vรซlla apo motรซr,โ€ thotรซ Alice Goisis, Profesore e Asocuar e Demografisรซ dhe Drejtoreshรซ e Asociuar e Kรซrkimeve nรซ Qendรซr, nรซ njรซ artikull i Studimeve Longitudinal tรซ Universitetit tรซ Londrรซs.

Dr. Goisis dhe ekipi i saj hetuan gjithashtu nรซse ndonjรซ dallim dhe ngjashmรซri midis fรซmijรซve tรซ vetรซm dhe fรซmijรซve me vรซllezรซr e motra lidhej me karakteristikat prindรซrore, duke arritur nรซ pรซrfundimin se zhvillimi kognitiv i fรซmijรซve deri nรซ moshรซn 11 vjeรงare ndikohet mรซ shumรซ nga faktorรซ tรซ tillรซ si marrรซdhรซnia e prindรซrve dhe statusi socio-ekonomik i familjes sesa nรซse kanรซ vรซllezรซr e motra.

Nรซ fakt, burimet financiareย dheย emocionale nรซ dispozicion tรซ familjes mund tรซ luajnรซ njรซ rol mรซ domethรซnรซs nรซ zhvillimin e jetรซs sรซ fรซmijรซve sesa me sa fรซmijรซ duhet tโ€™i ndajnรซ ato.

Studimi u bazua nรซ tรซ dhรซnat nga studimet e grupit britanik tรซ 5,362 fรซmijรซve tรซ lindur nรซ vitin 1946, 17,416 tรซ lindur nรซ tรซ njรซjtรซn javรซ nรซ 1958, e njรซjta gjรซ pรซr 16,571 fรซmijรซ nรซ 1970 dhe 19,244 tรซ lindur diku nรซ vitin 2001 nรซ Britani. Tรซ dhรซnat pรซrfshijnรซ gjithashtu informacione pรซr familjet e fรซmijรซve, duke pรซrfshirรซ nivelin arsimor tรซ prindรซrve, statusin social dhe strukturรซn e familjes. Zhvillimi i fรซmijรซve u vlerรซsua pรซrmes rezultateve tรซ testeve tรซ vlerรซsimit tรซ aftรซsive verbale qรซ ata bรซnรซ nรซ moshรซn 10 ose 11 vjeรง.

Fรซmijรซt e vetรซm arritรซn rezultate tรซ ngjashme me fรซmijรซt nga familjet me dy fรซmijรซ dhe performancรซ mรซ tรซ mirรซ krahasuar me fรซmijรซt qรซ u rritรซn me mรซ shumรซ se dy vรซllezรซr e motra.

โ€œNe ishim nรซ gjendje tรซ tregonim se ndryshimi qรซ vรซzhguam midis brezave mund tโ€™i atribuohej pjesรซrisht karakteristikave tรซ ndryshimit tรซ familjeve me njรซ fรซmijรซ. Ne zbuluam se familjet me njรซ prind nรซ Britani, mesatarisht, priren tรซ jenรซ mรซ mirรซ [financiarisht]. Megjithatรซ, me kalimin e kohรซs, tรซ qenit fรซmijรซ i vetรซm รซshtรซ lidhur mรซ shumรซ me rrethana potencialisht tรซ pafavorshme, si rritja me prindรซr tรซ divorcuar โ€, komenton profesori.

Ndryshimi i pรซrbรซrjes sรซ familjeve me njรซ prind shpjegon pjesรซrisht edhe pse, nรซ krahasim me tรซ kaluarรซn, fรซmijรซt e vetรซm sot kanรซ njรซ avantazh mรซ tรซ vogรซl ndaj fรซmijรซve qรซ rriten me vรซllezรซr e motra.