โTรซ jesh njรซ fรซmijรซ i vetรซm รซshtรซ njรซ sรซmundje nรซ vetveteโ, deklaroi dikur psikologu pionier dhe presidenti i parรซ i Shoqatรซs Amerikane tรซ Psikologjisรซ, Granville Stanley Hall, me pacientin tรซ llastuar, arrogant ose tรซ vetmuar mes simptomave tรซ tjera.
Po sikur tรซ ketรซ kaluar njรซ shekull qรซ atรซherรซ? Koncepti โfรซmijรซ pa vรซllezรซr e motraโ ka ende njรซ konotacion negativ pรซr shumรซ njerรซz dhe gjithashtu shqetรซson prindรซrit, ankthi i tรซ cilรซve รซshtรซ rreziku i reduktimit tรซ aftรซsive sociale.
โMegjithatรซ, studimet kanรซ zbuluar se vetรซm fรซmijรซt nuk janรซ tรซ ndryshรซm nga bashkรซmoshatarรซt e tyre me vรซllezรซr e motra pรซrsa i pรซrket zhvillimit tรซ karakterit dhe shoqรซrueshmรซrisรซ. Hulumtimet nga unรซ dhe kolegรซt kanรซ treguar se, kur testojmรซ performancรซn e fรซmijรซve nรซ testet njohรซse, fรซmijรซt e vetรซm zakonisht performojnรซ njรซsoj me fรซmijรซt qรซ rriten me njรซ vรซlla apo motรซr,โ thotรซ Alice Goisis, Profesore e Asocuar e Demografisรซ dhe Drejtoreshรซ e Asociuar e Kรซrkimeve nรซ Qendรซr, nรซ njรซ artikull i Studimeve Longitudinal tรซ Universitetit tรซ Londrรซs.
Dr. Goisis dhe ekipi i saj hetuan gjithashtu nรซse ndonjรซ dallim dhe ngjashmรซri midis fรซmijรซve tรซ vetรซm dhe fรซmijรซve me vรซllezรซr e motra lidhej me karakteristikat prindรซrore, duke arritur nรซ pรซrfundimin se zhvillimi kognitiv i fรซmijรซve deri nรซ moshรซn 11 vjeรงare ndikohet mรซ shumรซ nga faktorรซ tรซ tillรซ si marrรซdhรซnia e prindรซrve dhe statusi socio-ekonomik i familjes sesa nรซse kanรซ vรซllezรซr e motra.
Nรซ fakt, burimet financiareย dheย emocionale nรซ dispozicion tรซ familjes mund tรซ luajnรซ njรซ rol mรซ domethรซnรซs nรซ zhvillimin e jetรซs sรซ fรซmijรซve sesa me sa fรซmijรซ duhet tโi ndajnรซ ato.
Studimi u bazua nรซ tรซ dhรซnat nga studimet e grupit britanik tรซ 5,362 fรซmijรซve tรซ lindur nรซ vitin 1946, 17,416 tรซ lindur nรซ tรซ njรซjtรซn javรซ nรซ 1958, e njรซjta gjรซ pรซr 16,571 fรซmijรซ nรซ 1970 dhe 19,244 tรซ lindur diku nรซ vitin 2001 nรซ Britani. Tรซ dhรซnat pรซrfshijnรซ gjithashtu informacione pรซr familjet e fรซmijรซve, duke pรซrfshirรซ nivelin arsimor tรซ prindรซrve, statusin social dhe strukturรซn e familjes. Zhvillimi i fรซmijรซve u vlerรซsua pรซrmes rezultateve tรซ testeve tรซ vlerรซsimit tรซ aftรซsive verbale qรซ ata bรซnรซ nรซ moshรซn 10 ose 11 vjeรง.
Fรซmijรซt e vetรซm arritรซn rezultate tรซ ngjashme me fรซmijรซt nga familjet me dy fรซmijรซ dhe performancรซ mรซ tรซ mirรซ krahasuar me fรซmijรซt qรซ u rritรซn me mรซ shumรซ se dy vรซllezรซr e motra.
โNe ishim nรซ gjendje tรซ tregonim se ndryshimi qรซ vรซzhguam midis brezave mund tโi atribuohej pjesรซrisht karakteristikave tรซ ndryshimit tรซ familjeve me njรซ fรซmijรซ. Ne zbuluam se familjet me njรซ prind nรซ Britani, mesatarisht, priren tรซ jenรซ mรซ mirรซ [financiarisht]. Megjithatรซ, me kalimin e kohรซs, tรซ qenit fรซmijรซ i vetรซm รซshtรซ lidhur mรซ shumรซ me rrethana potencialisht tรซ pafavorshme, si rritja me prindรซr tรซ divorcuar โ, komenton profesori.
Ndryshimi i pรซrbรซrjes sรซ familjeve me njรซ prind shpjegon pjesรซrisht edhe pse, nรซ krahasim me tรซ kaluarรซn, fรซmijรซt e vetรซm sot kanรซ njรซ avantazh mรซ tรซ vogรซl ndaj fรซmijรซve qรซ rriten me vรซllezรซr e motra.
