Si vret ajri i ndotur? Mjeku Shaini: Ndikon edhe te personat e shëndetshëm

Shifra shqetësuese për vdekshmërinë si pasojë e ajrit të ndotur janë kumtuar nga Instituti i Shëndetit Publik. Rreth 4000 njerëz vdesin çdo vit për shkak të ajrit të ndotur.

Por si vret ajri i ndotur?
Sipas institutit, ekspozimi afatgjatë ndaj niveleve të larta të ndotjes së ajrit shoqërohet me shkallë më të lartë të vdekjeve nga sëmundjet kardiovaskulare, sëmundjet e frymëmarrjes dhe kanceri.

Ajri i ndotur çon në norma më të larta të astmës, sëmundjeve kardiovaskulare dhe problemeve të tjera shëndetësore, veçanërisht në ato grupe të varfra dhe të brishta të popullsisë.

Ai që çdo ditë përballet me pacientë me sëmundje të rrugëve të frymëmarrjes është mjeku pulmolog Zekirja Shaini. Konfirmon se muajve të fundit është rritur numri i pacientëve që trajtohen në pulmologji, pra pikërisht në periudhën kur Maqedonia është përballur me ndotje alarmante të ajrit.

“Sigurisht që i përmenda kategoritë më të rrezikuara që fatkeqësisht nga ndotja e ajrit provokohen ka pacientë të sëmurë dhe kërkojnë ndihmë këtu që mund të ketë një përfundim fatal që mund të ketë edhe vdekje të pacientëve të cilët janë në fazë terciare me sëmundje të mushkërive”, tha Zekirja Shaini.

Shaini thekson se ndotja e ajrit ndikon edhe tek personat e shëndoshë, të cilëve u shfaqen simptoma të kollës dhe vështirësi në frymëmarrje. Ai rekomandon që të shmangen daljet jashtë dhe të mos lihen hapur dritaret e shtëpive.

“Por edhe te pacientët të cilët janë të shëndoshë që nuk kanë sëmundje pulmunare ose diçka tjetër, automatikisht ndotja e ajrit ndikon keq sepse mund të provokojë kollë, mund të provokojë vështirësi në frymëmarrje, që nuk janë të sëmurë kronik-pulmular, por do t’u vështirësohet mënyra e jetesës nga paraqitjet e shpeshta në frymëmarrje të vështirësuar”, tha Zekirja Shaini

Vlerësimet e ISHP-së për periudhën 2019-2021 tregojnë se çdo vit Maqedonia humb 4.175 jetë që mund t’i atribuohen ekspozimit ndaj përqendrimeve aktuale të grimcave PM2.5. Sipas vlerësimeve të fundit të vitit 2024 që mbulojnë periudhën 2020-2022, 291.4 njerëz për 100,000 banorë vdesin çdo vit për shkak të cilësisë aktuale të ajrit të ajrit.