Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe Irani nuk arritën një marrëveshje paqeje pas negociatave që zgjatën rreth 21 orë në Pakistan, njoftoi zëvendëspresidenti amerikan JD Vance.
Sipas tij, delegacioni amerikan po i ndërpret bisedimet për shkak të mosmarrëveshjeve thelbësore, pasi Irani nuk i ka pranuar kushtet e vendosura nga Uashingtoni, përfshirë heqjen dorë nga prodhimi i armëve bërthamore.
“Lajmi i keq është se nuk arritëm marrëveshje dhe mendoj se kjo është një lajm shumë më i keq për Iranin sesa për Shtetet e Bashkuara”, deklaroi Vance.
“Po kthehemi në SHBA pa marrëveshje. I kemi bërë shumë të qarta vijat tona të kuqe”, tha ai, duke shtuar se gjatë negociatave ka biseduar gjashtë herë me presidentin Donald Trump.
Kërkesat e tepruara nga ana e SHBA-së e penguan arritjen e një kornize të përbashkët dhe marrëveshjeje, njoftoi agjencia gjysmëzyrtare iraniane e lajmeve Tasnim News Agency.
Sipas mediave iraniane, negociatat në Pakistan përfunduan pa marrëveshje. Takimet në Islamabad ishin të parat direkte mes SHBA-së dhe Iranit pas më shumë se një dekade dhe kontaktet e nivelit më të lartë që nga Revolucioni Islamik i vitit 1979. Rezultati i tyre konsiderohet kyç për të ardhmen e armëpushimit të brishtë dyjavor dhe për mundësinë e hapjes së Ngushtica e Hormuzit – një rrugë përmes së cilës kalojnë rreth 20% e furnizimeve botërore me energji dhe që Irani e ka bllokuar pas fillimit të konfliktit. Lufta ka çuar në rritje të menjëhershme të çmimeve të naftës dhe mijëra viktima.
Qeveria iraniane më herët njoftoi në një postim në X se bisedimet kanë përfunduar, ndërsa ekspertët teknikë nga të dyja palët do të shkëmbejnë dokumente.
“Negociatat do të vazhdojnë pavarësisht disa dallimeve të mbetura”, thuhet në deklaratë, pa u saktësuar se kur do të rifillojnë.
Sipas një burimi nga ndërmjetësi Pakistan, Vance, i dërguari special Steve Witkoff dhe Jared Kushner zhvilluan një takim dyorësh me kryetarin e Parlamentit iranian Mohammad Bagher Ghalibaf dhe ministrin e Jashtëm Abbas Araghchi.
Ngushtica e Hormuzit në qendër të përplasjes
Paralelisht me negociatat, ushtria amerikane njoftoi se “po përgatit kushtet” për fillimin e operacioneve për çminimin e Ngushtica e Hormuzit. Sipas SHBA-së, dy anije luftarake amerikane kanë kaluar përmes ngushticës, ndërsa mediat shtetërore iraniane e mohuan këtë. Para fillimit të bisedimeve, një burim i lartë iranian pretendoi se SHBA-të janë pajtuar të lirojnë asetet e ngrira iraniane në Katar, por një zyrtar amerikan e mohoi këtë. Agjencitë Tasnim dhe Fars raportuan se pikërisht mosmarrëveshjet për ngushticën penguan përparimin, ndërsa delegacioni iranian këmbëngulte në “ruajtjen e arritjeve ushtarake”.
Kërkesat kryesore të SHBA-së dhe Iranit
Një pikë kyçe e përplasjes është kontrolli mbi Ngushtica e Hormuzit. Irani kërkon kontroll dhe vendosjen e taksave të tranzitit, ndërsa SHBA-të kërkojnë lundrim të lirë dhe të sigurt pa tarifa. Uashingtoni gjithashtu kërkon që Irani të dorëzojë mbi 400 kilogramë uranium të pasuruar në nivel të lartë, të ndërpresë programin bërthamor dhe të pranojë kufizime për raketat balistike.
Nga ana tjetër, Teherani kërkon lirimin e aseteve të ngrira, pagesën e reparacioneve për dëmet e luftës, heqjen e të gjitha sanksioneve, garanci për mosagresion dhe tërheqjen e forcave amerikane nga Lindja e Mesme.