Masakรซr e natyrรซs โ kรซshtu profesori universitar i Fakultetit tรซ pylltarisรซ, Jane Acevski e pรซrshkruan gjendjen e pyjeve nรซ Maqedoni. Ai รงdo ditรซ viziton pyjet dhe thotรซ se gjendja รซshtรซ katastrofale.
Nรซ Maqedoni ekzistojnรซ dy forma tรซ shkatรซrrimit tรซ pyjeve: prerja e cila shpeshherรซ รซshtรซ pรซr shkak tรซ varfรซrisรซ dhe bรซhet pรซr ekzistencรซ, dhe forma e dytรซ รซshtรซ prerja ilegale e cila kryhet nga grupe tรซ organizuara kriminele nรซ bashkรซpunim me institucionet kompetente.
“Sipas meje, tashmรซ, รซshtรซ vonรซ pรซr tรซ reaguar, megjithatรซ mรซ mirรซ dikur se kurrรซ. Duhet institucionet tรซ ndรซrmarrin aksion tรซ gjer me tรซ cilin popullit do tโi shpjegohet vlera e pyjeve. Ai moment material tรซ cilin tรซ gjithรซ e shfrytรซzojnรซ โvjedhim sepse na duhen paraโ, tรซ gjithรซve na duhen para por nuk vjedhim”, shprehet profesori Acevski.
Pรซrndryshe nรซ Maqedoni mbi 300 roje tรซ pyjeve mundohen tรซ parandalojnรซ prerjen ilegale tรซ pyjeve. Nรซ Karadak tรซ Shkupit, ka vetรซm katรซr. Punojnรซ nรซ kushte dhe pagรซ minimale. Drejtorja e Pyjeve nacionale, Julijana Nikollova, thotรซ se do tรซ angazhohet pรซr pรซrmirรซsimin e kushteve tรซ rojtarรซve tรซ pyjeve.
“Duhet tรซ ngritim rolin e shรซrbimit tรซ rojtarรซve tรซ pyllit pรซr shkak se e dimรซ se me ingerenca tรซ vogla dhe kushte tรซ kรซqija pรซr punรซ nuk mund tรซ luftohet kundรซr diรงka qรซ รซshtรซ mirรซ e organizuar dhe mรซ e madhe se vetรซ shรซrbimi brenda. Andaj do tรซ insistoj nรซ bashkรซpunim me Qeverinรซ dhe me institucionet tjera tรซ sigurohet punรซ e pandรซrprerรซ dhe kushte mรซ tรซ mira pรซr njerรซzit qรซ punojnรซ nรซ terren”, shprehet Nikollova.
Pรซr tโi vรซnรซ fund prerjes ilegale, Nikollova propozon qรซ tรซ vendosen kamera nรซ hyrjet e pyjeve.
“Ideja jonรซ รซshtรซ qรซ ata rrugรซ, dalja patjetรซr tรซ jetรซ e mbuluar me kamera si dhe depot. Qรซ tรซ kemi evidencรซ pรซr hyrjen dhe daljen e pyjeve, pรซr depot tona si dhe pรซr depot private. Mendoj se nรซ kรซtรซ mรซnyrรซ shumรซ do tรซ pรซrmirรซsohen punรซt”, tha mรซ tej Nikollova.
Pyjet janรซ shรซnjestรซr e vjedhรซsve tรซ organizuar tรซ drunjtรซve pรซr shkak tรซ vrimave nรซ ligje, korrupsionit institucional dhe jashtรซ institucioneve, mos sanksionimit si dhe kapacitetet e dobรซta tรซ policisรซ sรซ pyjeve dhe rojtarรซve tรซ pyjeve.
“Tashmรซ do tรซ fillojnรซ tรซ paraqiten mรซ shumรซย hapรซsira erozive, do tรซ humbet hapรซsirรซ e madhe e pyjeve, erozioni do tรซ bรซjรซ dรซm nรซ hapรซsirat urbane, hapรซsirat bujqรซsore, cilรซsisรซ dhe sasisรซ sรซ ujit dhe do tรซ cenojรซ jetรซn e njerรซzve”, vlerรซson Acevski.
Nga viti 2001 deri nรซ vitin 2019 nga prerja ilegale e drunjve sipas veglรซs sรซ internetit Global Forestwatch nรซ Maqedoni janรซ shkatรซrruar mbi 38 mijรซ hektarรซ pyje.
