Prodhimi i bostanit në Maqedoninë e Veriut mbetet relativisht stabil dhe gjatë dhjetë viteve të fundit është rreth 130 mijë tonë në vit. Vitin e kaluar, shalqinj dhe pjepra janë prodhuar në 4.999 hektarë, me një prodhim prej 132.323 tonësh, ose rreth 26.566 kilogramë për hektar.
Megjithatë, pavarësisht prodhimit vendor, importi i shalqinjve po rritet ndjeshëm. Në vitin 2022 vendi kishte importuar rreth 1,6 milionë kilogramë shalqi, ndërsa në vitin 2025 kjo sasi arriti në 4,75 milionë kilogramë. Vetëm në shtatë muajt e parë të vitit 2026 janë importuar rreth 5,9 milionë kilogramë.
Në të njëjtën periudhë, eksporti ka qenë rreth 4,4 milionë kilogramë. Kjo ka bërë që raporti mes eksportit dhe importit të bjerë nga 6,4 me 1 në vitin 2022, në rreth 1,3 me 1 këtë vit. Pra, diferenca mes shalqinjve që eksportohen dhe atyre që importohen po ngushtohet ndjeshëm.
Shqipëria është furnizuesi kryesor i tregut në Maqedoni. Pjesëmarrja e saj në import është rritur nga rreth 50 për qind në vitin 2022 në pothuajse 89 për qind në vitet 2025 dhe 2026. Kjo do të thotë se pothuajse 9 nga çdo 10 kilogramë shalqi të importuar vijnë nga Shqipëria.
Greqia është furnizuesi i dytë më i rëndësishëm, ndërsa Turqia ka humbur gradualisht pjesën e saj në treg dhe gjatë vitit 2026 nuk është regjistruar import prej saj. Të dhënat e tregtisë ndërkombëtare po ashtu tregojnë rritjen e rolit të Shqipërisë si furnizuese e tregut të Maqedonisë.
Nga ana tjetër, Maqedonia e Veriut vazhdon të eksportojë shalqi, kryesisht drejt tregjeve të Evropës Qendrore dhe Lindore.
Çekia është destinacioni kryesor, me rreth 36 për qind të eksportit në shtatë muajt e parë të vitit. Pas saj janë Ukraina me 15 për qind, ndërsa Polonia dhe Lituania me nga rreth 8 për qind.
Serbia dhe Kosova, që tradicionalisht kanë qenë tregje të rëndësishme, po humbin gradualisht peshën në eksport. Në të njëjtën kohë, po rritet rëndësia e Ukrainës, Polonisë dhe vendeve baltike.
Për nga çmimi, tregjet nuk janë të njëjta. Norvegjia, Gjermania dhe Finlanda ofrojnë çmime më të larta për kilogram, ndërsa Çekia, Serbia dhe Bullgaria blejnë sasi më të mëdha, por me çmime mesatare më të ulëta.
Në shtatë muajt e parë të vitit, eksporti drejt Çekisë ka pasur vlerë rreth 466,5 mijë euro, Ukraina 273,6 mijë euro, ndërsa Norvegjia 191,7 mijë euro. Norvegjia, edhe pse është vetëm e shtata për nga sasia, ka çmim mesatar prej rreth 0,85 euro për kilogram.
Të dhënat tregojnë kështu një paradoks: prodhimi vendor mbetet i lartë, por importi i shalqinjve po rritet me ritëm të shpejtë, ndërsa suficiti nga eksporti po zvogëlohet. Maqedonia e Veriut ende mbetet eksportuese neto e shalqinjve, por diferenca mes eksportit dhe importit është shumë më e vogël se disa vite më parë.