Qytetarët në Maqedoni mendojnë se gjuha e urrejtjes në Maqedoni është prezente më gjatë kohë, dhe se mediet dhe fytyrat publike janë një prej shkaktarëve, por njëkohësisht mind të paraqesin edhe zgjidhje për këtë problem.
Sipas aktivistit qytetar, Zamir Mehmeti, shkaktar kryesorë të gjuhës së urrejtjes në Maqedoni janë disa persona publik, e se kjo pastaj reflektohet në tribunat e stadiumeve sportive dhe rrjetet sociale.“Në Maqedoni problemi i gjuhës së urrejtjes është një problem i kamotshëm, nuk është tash, vjen prej disa personave që në mënyrë permanente e përdorin gjuhën e urrejtjes. Është prezentë edhe në stadiumet, kohën e fundit po vërehet një trend që po kalon nëpër rrjetet sociale, ato shëndrrohen në betejë ose fushëbeteje për promovim të gjuhës së urrejtjes. Si duhet të parandalohet? Duhet të parandalohet kështu – fillimisht politikanët duhet ta thonë fjalën e tyre që mos të marrin pjesë në emisione debative, ku personat ose redaktorët e emisioneve janë promovues të gjuhës së urrejtjes”, thekson Mehmeti.
Profesori Gjuner Ismail thotë politikanë të caktuar shkaktojnë gjuhën e urrejtjes dhe se largimi i tyre nga jeta politike, sipas tij, është hapi kryesor që do të hapte rrugën për zgjidhje të problemit. “Prej politikës duhet të largohen të gjithë ata që nuk janë të ndjeshëm, ose më saktësisht, ata të cilët gjuhën e urrejtjes e kanë si mirëdita dhe mirë mëngjes. Them që, në Maqedoni kjo do të ndodhë në atë moment kur ata njerëz do të largohen nga skena e politikës dhe atëherë kur shteti nëpërmjet institucioneve do të mbajë llogari edhe për gjuhën e urrejtjes, për të cilën jemi dëshmitarë çdo ditë, dhe do të fillojë sanksionimi i rreptë e saj”, vlerësoi Ismail.
Qytetarët mendojnë se institucionet e vendit i kanë veglat e nevojshme që të zgjidhin problemin, por nuk i përdorin ato.“Mua më vjen keq të them se ndoshta, po mendoj se në një masë është e pranishme, por jo edhe aq sa të vëmë alarmin. Ka metoda me të cilat mund të ndryshohet, mendoj se shkollat duhet të punojnë më shumë, familjet duhet të punojnë më shumë, mediet duhet të punojnë më shumë”…“Mos të lejojmë që populli në këto zgjedhje të bëjë siç dikush dëshiron, por duhet të bëjë ashtu siç vetë dëshiron, mendoj që kjo është zgjidhja” – shprehen ata.
Komiteti i Helsinkit sot në rrugën “Maqedonia” vendosi “Murin e Turpit” me mesazhe të cilët kishin elemente të gjuhës së urrejtjes, të publikuar prej disa mediumeve dhe personave publik.
Koordinatorja e projektit, Elena Bërmbevska deklaroi, duke u bazuar prej rezultateve të analizës së gjendjes për gjuhën e urrejtjes, numri më i madh i parashtesave është gjuhë të urrejtjes në bazë të etnitetit, pastaj në bazë racore dhe fetare. Prej aty po ashtu pohojnë se Komiteti bashkërisht me punojnë në platformë kundër gjuhës së urrejtjes. “Ekziston vetëdije e ulët tek qytetarët se çfarë është gjuha e urrejtjes. Për këtë qëllim, ne kemi ndërmarrë një numër të aktiviteteve për të rritur nivelin e vetëdijes tek qytetarët. Përfundime tjera janë se Prokuroria Publike ka pjesëmarrje të ulët në gjuhën e urrejtjes, e cila është e pranishme në shoqëri. Jo shpesh merr guximin për të ndjekur penalisht ato raste, të cilat praktikojnë gjuhën e urrejtjes. Përfundim i analizës është se kemi kornizë të dobët ligjore”, tha Bërmbevska
Drejtori i LGBTI-së Qendrës për Përkrahje, Koço Andonovski, shtoi se edhe pas dhjetë viteve gjuha urrejtjes në Maqedoni është në rritje dhe është pjesë e më shumë familjeve në vend.“Para 10 viteve, kur për herë të parë deklarova se jam homoseksual në Maqedoni, ashtu siç ishte rrethi ishin edhe reagimet. Kishte reagime negative, mirëpo gjuha e urrejtjes nuk ishte aq shumë e pranishme. Për dallim prej atëherë, sot për fat të keq, në vend që të kemi më pak, ne jemi kthyer pas para dhjetë viteve, dhe sot jo vetëm që gjuha e urrejtjes është bërë përditshmëri, ajo gjithnjë e më tepër bëhet pjesë e familjeve”, shprehet Andonovski.
Andonvoski po ashtu theksoi se shtohen shembujt ku gjuha e urrejtjes verbale transformohet në dhunë fizike, dhe sipas tij, institucionet shtetërore deri më tani nuk kanë treguar interes të veçantë për zgjidhjen e rasteve të tilla.
Blerim Ismaili