Njรซ studim i thelluar i ekspertรซve tรซ Institutit tรซ Shรซndetit Publik qรซ u publikua kohรซt e fundit tregon se, diabeti (sรซmundje kronike e shkaktuar nga nivelet e larta tรซ glukozรซs nรซ gjak) po rritet me shpejtรซsi nรซ popullatรซn shqiptare, si rrjedhojรซ e stilit tรซ jetesรซs, kequshqyerjes dhe mungesรซs sรซ aktivitetit fizik.
Nรซ vitin 2018, nรซ vendin tonรซ, janรซ tรซ regjistruar 78,459 pacientรซ. Nga viti 2010 nรซ vitin 2018, vihet re dyfishimi i rasteve prevalente me DM (shih grafikun bashkรซngjitur).
Sipas studimit, prevalenca mรซ e lartรซ regjistrohet nรซ rajonin e Elbasanit (349/10,000 banorรซ), e ndjekur nga rajonet e Durrรซsit, Korรงรซs dhe Lezhรซs (pรซrkatรซsisht 307.7, 302.2 dhe 302.1 pรซr 10,000 banorรซ). Prevalenca mรซ e ulรซt รซshtรซ regjistruar nรซ rajonin e Beratit dhe Kukรซsit (pรซrkatรซsisht 144.6 dhe 154.4 pรซr 10,000 banorรซ).
Mirรซpo teksa sรซmundja po pรซrhapet me shpejtรซsi, niveli i standardizuar i vdekshmรซrisรซ nga diabeti ka ardhur nรซ ulje gjatรซ 10-vjeรงarit tรซ fundit, por ndikimi i tij nรซ shรซndet dhe sรซmundjet e tjera รซshtรซ mjaft i lartรซ: sรซmundshmรซria dhe vdekshmรซria qรซ shkakton, kostot sociale dhe ekonomike ndaj individรซve, familjeve dhe komuniteteve tรซ lidhura mรซ tรซ.
Ekspertรซt u shprehรซn se barra e sรซmundshmรซrisรซ nga diabeti pรซrbรซn shqetรซsim pรซr Shqipรซrinรซ, me njรซ rritje potenciale tรซ mรซtejshme nรซ dekadat e ardhshme, nรซse nuk merren masat e duhura. Diabeti tashmรซ konsiderohet si njรซ faktor rreziku pรซr sรซmundje tรซ tjera kronike dhe pรซr kรซtรซ arsye, รซshtรซ i nevojshรซm kontrolli dhe parandalimi i tij.
Organizata Botรซrore e Shรซndetรซsisรซ projekton qรซ diabeti do tรซ jetรซ shkaku i shtatรซ kryesor i vdekjes nรซ vitin 2030. Prevalenca e diabetit po rritet mรซ me shpejtรซsi nรซ vendet me tรซ ardhura tรซ mesme dhe me tรซ ardhura tรซ ulรซta. Pothuajse gjysma e tรซ gjitha vdekjeve qรซ i atribuohen nivelit tรซ lartรซ tรซ glukozรซs nรซ gjak ndodhin para moshรซs 70-vjeรงare.
Dieta e shรซndetshme, aktiviteti fizik i rregullt, mbajtja e njรซ peshe normale tรซ trupit dhe shmangia e pรซrdorimit tรซ duhanit janรซ mรซnyra pรซr tรซ parandaluar ose pรซr tรซ vonuar fillimin e diabetit tรซ tipit 2. Diabeti mund tรซ trajtohet dhe pasojat e tij tรซ shmangen ose tรซ vonohen me dietรซ, aktivitet fizik, ilaรงe dhe kontrollim tรซ rregullt dhe trajtim pรซr komplikime
Pavarรซsisht shpeshtรซsisรซ relativisht tรซ madhe tรซ diabetit tรซ dhรซnat pรซr sa i pรซrket kรซsaj sรซmundjeje nรซ vendin tonรซ vazhdojnรซ tรซ mbeten tรซ pamjaftueshme./TCH
