Në përgjithësi, Komisioni Europian ka shënuar disa vërejtje për vendin, veçanërisht për polarizimin politik në Kuvend, përdorimin e shpeshtë të flamurit europian gjatë sjelljes së ligjeve, qeverisjen e së drejtës, luftën kundër korrupsionit, kushtet në burgje, mbrojtjen e gazetarëve, administratën publike. Në të gjitha këto sfera, euroambasadori Dejvid Gir thotë se Maqedonia e Veriut ka shumë pak përparim, ose nuk ka fare.
Sa i përket polarizimit politik, sipas raportit, ai ka ndikuar në vonesën e reformave por vërejtje ka edhe mbi bllokimin e Kuvendit. Procesi për inkuadrim drejt BE-së kërkon konsensus mes partive pikërisht për çështjet më të rëndësishme të shtetit, tha Geer. Sa i përket flamurit europian, Komisioni Europian ka vërejtur përdorim tejmase e ndonjëherë pa nevojë për procedurat e përshpejtuara. Thirrja e tyre është që flamuri europian duhet të përdoret ekskluzivisht kur ligjet të harmonizohen me legjislativën e BE-së. Sipas raportit, keqpërdorimi më i madh i flamurit europian është bërë duke sjellë ligjet për Korridoret 8 dhe 10d, si dhe për Kodin Penal.
Sa i përket qeverisjes të së drejtës, raporti tregon se nuk ka asnjë progres. Vërejtja më e madhe vjen për shkarkimin kontroverz të kryetares së Këshillit Gjyqësor si dhe mungesa e besimit mes gjykatësve në institucione. Sa i përket luftës kundër korrupsionit, gjithashtu ka vërejtje se nuk ka fare përparim, veçanërisht për rastet e korrupsionit të lartë të cilat shpesh rezultuan me vjetërsim të lëndëve. I vetmi vlerësim pozitiv është mbi punën e Antikorrupsionit dhe Entit për Revizion.
Sipas raportit, kushtet në burgje janë shumë të rënda, veçanërisht në Idrizovë. Nuk po respektohen propozimet nga komiteti europian për parandalim të torturës. Për të gjitha këto, ambasadori David Geer bëri thirrje që të realizohen sepse këto reforma janë rruga e vetme drejt BE-së.
“Rruga e vetme drejt BE-së është rruga e reformave. Kjo do të thotë reforma gjithëpërfshirëse siç është cekur në këtë raport dhe në raportin e procesit të skriningut. Pse? Sepse nëse doni t’i shijoni pëfitimet nga anëtarësimi në Bashkimin Europian duhet të jeni mjaftueshëm rezistues dhe të përgatitur, të siguroheni se me të vërtetë mund t’i shijoni. Ne si BE duhet të jemi të sigurtë se vini si partner i cili është i fuqishëm dhe rezistent. Për këtë investojmë shumë në reforma dhe vazhdojmë ta bëjmë këtë”, tha David Geer – ambasador i BE-së në RMV.
Rarpotin e KE-së e komentoi edhe zv.kryeministri për çështje europiane, Bojan Mariçiq. Ai u krenua që Maqedonia e Veriut në asnjë pjesë të reformave nuk ka patur regres por si shtet kemi arritur 80% progres të kapitujve. Fokusi i tij ishte përsëri te fondet, te miliardat dhe përfitimet nga BE-ja. Sa i përket vërejtjes për përdorimin e shpeshtë të flamurit europian, Mariçiq thotë se ai është përdorur vetëm kur ka qenë nevoja, me propozim të Qeverisë. Për atë se kush është fajtor për ngecjen në reforma, gishtin e drejton tek opozitarja VMRO-DPMNE.
“Flamuri europian gjithmonë përdoret me propozim të Qeverisë dhe kur ka kushte dhe bazë. Gjithmonë kur e kemi propozuar, ka pasur bazë. Por unë besoj se nëse miratohet rregullorja e re e cila është në procedurë në Kuvend. Nëse nuk gënjehem, Levica ka dorëzuar mbi 1000 amadamente, nëse miratohet, ne mundemi madje fare të mos e përdorim flamurin europian. Nëse unë më duhet të përcaktoj se kush është fajtori kryesor, jam i sigurtë se faji mund të gjendet te ajo strukturë politike e cila po e bllokon shtetin e vet me vite. Këtu nuk kam fare dilema. Shumë ligje e shumë punë do të bëheshin po të mos ishin ato bllokime në Kuvend, madje në çdo hap”, pohoi Bojan Mariçiq – zv.kryeministër për Çështje Europiane.
Euro ambasadori David Geer siguroi se Bashkimi Europian nuk e ka harruar Ballkanin Perëndimor, përkundrazi tha se Ballkani Perëndimor ka rëndësi të veçantë për BE-në. Për këtë sipas Geer, dëshmon vizita e para një jave në Ballkan, e kryetares së KE-së, Ursula von der Leyen.