A është truri mashkullor dhe ai femëror i ndryshëm? Studim i Stanfordit ndez debatin shkencor

TË FUNDIT

Një studim i publikuar në shkurt 2024 nga një ekip studiuesish në Universitetin e Stanfordit ka hapur një kapitull të ri në debatin shkencor për dallimet mes trurit mashkullor dhe atij femëror. Duke përdorur një model të inteligjencës artificiale (IA) për të analizuar skanime të trurit, studiuesit arritën të dallojnë ndryshimet strukturore dhe funksionale midis trurit të burrave dhe grave.

Sipas autorit kryesor të studimit, profesor Vinod Menon, këto dallime u identifikuan veçanërisht në rajone të trurit që lidhen me kujtesën, vendimmarrjen, ëndërrimin dhe planifikimin, si rrjeti i modalitetit të parazgjedhur, striatumi dhe rrjeti limbik.

Një motivim kyç për këtë studim është se gjinia luan një rol vendimtar në zhvillimin e trurit të njeriut, në plakje dhe në manifestimin e çrregullimeve psikiatrike dhe neurologjike“, komentoi autori kryesor i studimit, Vinod Menon, profesor i psikiatrisë dhe shkencave të sjelljes në Stanford,

Megjithatë, komuniteti shkencor mbetet i ndarë. Disa ekspertë paralajmërojnë për rrezikun e shtrembërimit të rezultateve në funksion të stereotipeve gjinore. Profesorja Gina Rippon, neuroshkencëtare në Universitetin Aston, thekson se ka një dëshirë të vazhdueshme për të justifikuar dallimet gjinore përmes biologjisë, edhe kur shkenca nuk jep një përgjigje të qartë.

Duket se ekziston një nevojë e paepur, edhe në botën e sotme, për të gjetur një grup të mirë ndryshimesh të programuara biologjikisht, dhe për të rënë dakord se këto duhet të jenë baza e çdo ndryshimi femër-mashkull në sjellje, temperament, aftësi dhe arritje“, argumentoi Rippon.

Një studim i vitit 2021 i publikuar nga Qendra Kombëtare për Informacion Bioteknologjik (NCBI) kishte gjetur ndryshime mesatare në strukturën dhe sjelljen e trurit midis gjinive, por lidhja mes madhësisë së trurit dhe sjelljes ishte e dobët dhe e paqartë.

Ndërsa inteligjenca artificiale po ndihmon në zbulimin e modeleve të reja në trurin e njeriut, shumica e shkencëtarëve bien dakord se çdo interpretim i ndryshimeve gjinore në tru duhet të bëhet me kujdes, duke marrë parasysh ndikimin e ambientit, kulturës dhe përvojës individuale.

Në përfundim, studimi i Stanfordit nuk jep një përgjigje përfundimtare nëse truri ka gjini, por rikonfirmon se dallimet ekzistojnë, edhe pse kuptimi dhe ndikimi i tyre mbeten të hapura për debat.