Pas javëve të tëra, shpeshherë të dhunshme, protestat kanë shkundur Shqipërinë, Italinë, Spanjën, Portugalinë dhe Francën. E në Francë aktivistët kanë paralajmëruar sërish tubime për Natën e Shtrigave të shtunën. Protestat po bëhen për kostot e jetës dhe shërbimet e mangëta publike në shtet.

Në Gjermani, një aleancë e disa grupeve të quajtura “Gen Z regelt” (Gjenerata Z po i rregullon gjërat), u ka bërë thirrje mbështetësve të dalin në më shumë se 30 qytete për të kërkuar më shumë shpenzime nga shteti për shkollim, mbrojtje klimatike dhe strehim, por edhe për të dalë kundër planeve për të kthyer shërbimin e detyrueshëm ushtarak.

Alexander Throm, pjesë e grupit parlamentar të Unionit Kristian-Deokratik (CDU) në pushtet në Gjermani, ka shkruar në një gazetë se “skena si ato në Francë duhet të parandalohet me çdo kusht”.

Por Felix Banaszak, bashkëkryetar i Partisë së Gjelbër në opozitë, ka paralajmëruar kundër përpjekjeve për t’i vënë të rinjtë nën presion.

“Retorika e CDU-së, që synon t’i kriminalizojë këto protesta paraprakisht dhe t’i paraqesë si vepra të bandave që shkaktojnë trazira, mund t’i shtyjë njerëzit madje drejt radikalizmit”, ka thënë ai për RND-në.

Shefja e Policisë së Berlinit, Barbara Slowik Meisel, ka thënë se 1500 policë shtesë do të jenë në dispozicion në kryeqytet. Megjithatë ka vlerësuar se nuk ka sinjale për trazira.

Rreth 10 mijë protestues, shumica nxënës, studentë e prindër të tyre, pritet të dalin në zonën historike të Berlinit të shtunën. Tubime të tjera janë paralajmëruar edhe në Koln, Munih, Frankfurt e Hamburg.

Ekipi organizues ka bërë thirrje për qetësi. Në uebfaqen e “Gen Z Regelt” janë paraqitur më shumë se 160 mijë persona që kanë thënë se do të jenë pjesë e protestave.

Ndërkohë, në Francë, ministri i Brendshëm, Laurent Nunez, ka thënë se e shtuna duket se do të jetë “ditë e rrezikshme”. Ai ka thënë se rreth 70 mijë policë, përfshirë njësitë elite, do të jenë nëpër qytete për të parandaluar trazira. Javën e shkuar në Paris protestuan rreth 400 mijë qytetarë.

“Gjermania ka 77 vjet histori si Republikë Federale, por asnjëherë nuk ka pasur një grua presidente”, deklaroi Merkel në një intervistë për MagentaTV, të transmetuar sot.

Sipas saj, është koha që të shtrohet pyetja nëse tashmë ka ardhur momenti që një grua të marrë këtë post.

“Njoh gra që tashmë kanë lindur dhe që do të mund ta bënin këtë punë”, tha Merkel në emisionin Bestbesetzung, pa përmendur emra konkretë, raportoi DPA.

Presidenti i ri i Gjermanisë do të zgjidhet më 30 janar nga Asambleja Federale, një organ i posaçëm kushtetues që mblidhet çdo pesë vjet me qëllim zgjedhjen e kreut të shtetit.

Prej disa muajsh, lideri i partisë bavareze CSU, Markus Söder, po mbështet kryetaren e Parlamentit të Bavarisë, Ilse Aigner, si pasuese të Steinmeierit.

Ndër emrat e tjerë që përmenden në bllokun konservator janë edhe kryetarja e Parlamentit gjerman, Julia Klöckner, ministrja e Arsimit, Karin Prien, si dhe ish-liderja e CDU-së, Annegret Kramp-Karrenbauer.

Prokurorja Maria Perna theksoi përpara trupit gjykues se “ky nuk ishte një krim pasioni” dhe se “Samsoni nuk u pendua kurrë për atë që bëri, duke vazhduar të besojë se Ilaria Sula e meritonte atë fat”.

Prindërit e Ilaria Sulës u shprehën se gjithmonë kishin pasur besim te drejtësia, megjithëse për ta burgimi i përjetshëm nuk është i mjaftueshëm për vrasësin.

“Drejtësia është vënë në vend, por dënimi i vërtetë me burgim të përjetshëm është për ne, mua dhe gruan time. Ai ende merr frymë, vajza ime jo. Ky është një moment i rëndësishëm për drejtësinë. Gjithmonë kam pasur besim te drejtësia dhe nuk jam braktisur”, u shpreh babai i saj.

Ngjarja makabre ndodhi në mars të vitit 2025, kur Samsoni, i cili kishte qenë në një lidhje dashurie me Ilarian, e vrau atë me thikë në banesën e tij. Trupin e pajetë më pas e futi në një valixhe dhe e hodhi në një humnerë. Ilaria Sula studionte në Universitetin La Sapienza dhe vrasja e saj nxiti reagime të forta solidarizimi edhe në rrethet akademike kundër femicidit.

Intensifikimi i konfliktit në Lindjen e Mesme ka rritur ndjeshëm shqetësimet për furnizimet me energji dimërore, veçanërisht pasi rrjedhat e gazit natyror të lëngshëm (LNG) nga Gjiri Persik, i cili më parë përbënte gati një të pestën e furnizimit global mbeten afërsisht 80 për qind në rënie nga viti në vit.

Kontratat e së ardhmes evropiane të gazit tregtoheshin me 97,15 euro për megavat-orë që nga ora 0820 GMT, 3,3 për qind më shumë nga mbyllja e së premtes dhe duke arritur nivelin e tyre më të lartë që nga dhjetori 2022.

Duke shtuar cenueshmërinë e tregut “Gas Infrastructure Europe” (GIE) raportoi se objektet e depozitimit të gazit të BE-së janë vetëm 74.6 për qind të kapacitetit shumë nën mesataret historike sezonale.

Dyshohet se bëhet fjalë për artikuj të grabitur në plaçkitjet gjatë protestave, raporton Bloomberg. Platforma ka “marrë masa të menjëhershme për të identifikuar dhe hequr njoftimet e lidhura me grabitjet” dhe ka “rritur monitorimin e njoftimeve të dyshimta”, deklaroi një zëdhënës i Vinted në një komunikatë.

Gjatë fundjavës, protestuesit plaçkitën dyqane në të gjithë Francën, pasi protestat kundër kostos së jetesës u përshkallëzuan. Videot që qarkulluan në rrjetet sociale tregonin dyqane të markave luksoze, përfshirë Louis Vuitton, Burberry dhe Celine, duke u plaçkitur. Rrjeti i produkteve të bukurisë, Sephora, deklaroi në një komunikatë se protestuesit kishin hyrë me forcë në disa prej dyqaneve.

Parfume, çanta dore, kozmetikë dhe madje edhe karta Pokémon, janë listuar për shitje.

Rregullat e Vinted ndalojnë shitjen e mallrave të vjedhura në platformën e saj. Kompania përdor një sërë mekanizmash, përfshirë raportimet nga shitësit me pakicë dhe individët, për të sinjalizuar njoftimet e dyshimta te ekipi i moderimit, i cili i shqyrton ato.

“Ne po bashkëpunojmë në mënyrë aktive me organet ligjzbatuese dhe autoritetet franceze”, deklaroi Vinted.

Vinted, e themeluar në Lituani në vitin 2008, u shndërrua nga një shërbim për shkëmbimin e rrobave në një prej startup-eve më të mëdha të Evropës në sektorin e konsumit. Vlerësimi i saj më i fundit arriti në 9 miliardë dollarë, pas një raundi financimi përmes shitjes së aksioneve ekzistuese, të udhëhequr nga firma suedeze e investimeve EQT Growth.

Corriere della Sera dhe Il Messaggero thonë se po planifikohet nxjerrja e 500 ushtarëve në Milano për të ruajtur rendin dhe sigurinë.

Kjo raportohet nga mediat italiane me burime qeveritare.

Gjithashtu, pritet të ketë deklaratë nesër pas një tjetër takimi.

Urdhri synon t’i mbrojë “njerëzit dhe pronën nga dhuna dhe plaçkitjet”, thuhet në deklaratën e Policisë së Parisit.

Sipas vendimit ndalohet hyrja apo qëndrimi i kujtdo në Place de la République, ku të shtunën ndodhën trazira, si dhe në zonën tregtare Les Halles, e cila ka qenë objekt i plaçkitjeve.

Ora policore do të jetë në fuqi nga ora 23:00 e së hënës deri në orën 06:00 të së martës. Përveç kësaj, tubimet dhe demonstratat janë të ndaluara nga ora 20:00, njoftoi Policia e Parisit.

Më herët të hënën, kryeministri francez Sebastien Lecornu kishte bërë thirrje për shtetrrethime “shumë të kufizuara” dhe “lokale”.

Nga ky numër, 220 janë nën 18 vjeç. Autoritetet kërkojnë burgim për 11 të arrestuar, ata rrezikojnë deri në 15 vjet burg.

Vlerësimet fillestare nga shërbimet e sigurisë tregojnë për një grup të dhunshëm margjinal të përbërë kryesisht nga italianë të gjeneratës së dytë.

Në rrugë, duke provokuar trazirat ishin grupe të përbëra kryesisht nga të mitur. Organizatat e biznesit vlerësojnë dëmin në gjysmë milioni euro. Shumë nga të miturit e përfshirë në protesta ishin të veshur me të zeza dhe kishin fytyrat e mbuluara.

Ata janë pjesë e një lëvizjeje proteste që shërbimet e sigurisë e përshkruajnë si të larmishme dhe ende të vështira për t’u deshifruar, nga e cila po del një margjinal i dhunshëm, i përbërë kryesisht nga italianë të gjeneratës së dytë nga e ashtuquajtura Gjenerata Z.

Grupet e dhunshme u organizuan me një njoftim të shkurtër përmes mediave sociale, veçanërisht në TikTok. Raportimet fillestare i përshkruajnë këto si tubime spontane.

Përveç kësaj, përmbajtja e postimeve dhe mesazheve të identifikuara në platforma, janë thirrje për të organizuar plaçkitje. Aktualisht, nuk ka prova që sugjerojnë se protestuesit kanë ndonjë lidhje me të majtën radikale.

Natyra e trazirave mbetet e paqartë: fenomeni ende nuk është kuptuar plotësisht. Mosha e atyre që janë përfshirë në bastisje po formëson gjithashtu përgjigjen politike.

Qeveria po shqyrton legjislacionin e ri për të miturit, ndërsa brenda qendrës së djathtë po flitet për një masë sipas dekretit Caivano.

Mateo Salvini ka përshkruar tashmë një kurs veprimi: të përfshijë masa të caktuara nga projektligji i sigurisë. Pika e parë ka të bëjë me zgjatjen e paraburgimit për të miturit.

Teksti parashikon gjithashtu ndjekje penale ex officio për sulmin ndaj një zyrtari publik dhe burgim deri në pesë vjet, me gjoba deri në 15,000 euro, për aktet e vandalizmit në grup.

Salvini thekson gjithashtu ndalimin e tubimit për ata që janë përgjegjës për dhunën në grup dhe futjen e veprës penale të dëmtimit në grup, me mundësinë e arrestimit.

Salvini këmbëngul në ‘ligjin anti-Maranza’ dhe në kufizimet e shtetësisë për ata që kryejnë krime të rënda. Ai bën thirrje për “liri më të madhe veprimi, brenda ligjit, për policinë, në lidhje me fuqinë e topave të ujit dhe përdorimin e armëve me elektroshok”.

Ai gjithashtu riprezanton idenë e lirimit me kusht për organizatorët e demonstratave dhe “forcimin e programit ‘Strade sicure’”, Rrugët e Sigurta.

Presidenti francez, Emmanuel Macron, shprehu të dielën “zemërimin” e publikut dhe “turpin” për trazirat dhe plaçkitjet gjatë protestave mbarëkombëtare kundër rritjes së kostos së jetesës dhe kushteve të këqija në shkolla. Të paktën 2.400 persona janë arrestuar.

Macron iu bashkua zyrtarëve të tjerë qeveritarë duke fajësuar aktivistët e së majtës ekstreme për një pjesë të madhe të dhunës, duke i akuzuar se sulmuan policinë dhe ndërtesat publike për të nxitur kaos.

“Ata që kanë plaçkitur do të duhet të paguajnë për dëmet, ndërsa ata që janë përpjekur ta rrëzojnë Republikën do të mbahen përgjegjës”, tha Macron në një fjalim televiziv drejtuar kombit.
Ai dënoi “dhunën e pakontrolluar” nga “elementë kryengritës të grupeve radikale të së majtës ekstreme, të cilëve iu bashkuan shumë kriminelë”.

Më herët, Macron mbajti një takim urgjent me zyrtarë të lartë qeveritarë, një ditë pasi grupe personash të maskuar u vunë zjarrin dhe sulmuan ndërtesat e bashkive në disa qytete. Ai tha se kishte udhëzuar prefektët të bashkëpunonin me kryetarët e bashkive për t’i mbrojtur ndërtesat publike dhe bizneset gjatë javëve të ardhshme, përfshirë edhe ndalimin e protestave kur kjo të jetë e nevojshme.

Flakët përfshinë objektin komunal historik të shekullit XIX në qytetin e Limoges, në Francën qendrore, duke shkaktuar shembjen e çatisë dhe duke e çuar ndërtesën pothuajse drejt shkatërrimit të plotë.
Në Paris, qindra protestues u mblodhën sërish të dielën në Sheshin e Republikës, në prani të një numri të madh policësh. Policia përdori gaz lotsjellës, ndërsa tensionet shpërthyen herë pas here në lagje, ku grupe të vogla njerëzish u përpoqën t’u vinin flakën biçikletave dhe koshave të mbeturinave.

“E drejta për të protestuar është një e drejtë themelore. Nxitja e qëllimshme dhe kolektive e çrregullimit përmes dhunës nuk është”, shkroi në X ministri i Brendshëm, Laurent Nuñez, duke iu referuar plaçkitjes së qindra bizneseve në të gjithë vendin.

Autoritetet vlerësuan se në marshimet e së shtunës morën pjesë rreth 550.000 persona, ndërsa organizatorët thanë se numri ishte 800.000. Demonstruesit iu përgjigjën thirrjeve të një sindikate të punëtorëve, organizatave studentore dhe aktivistëve që shpresojnë të ringjallin lëvizjen e “jelekëve të verdhë”, e cila u shfaq në vitin 2018 për të protestuar kundër padrejtësive sociale.

Protestat masive në Francë shpesh shoqërohen me dhunë e çojnë në përleshje me policinë. Numri i arrestimeve i raportuar të dielën iu afrua shifrës prej gati 2.000 personash të arrestuar në mbarë vendin brenda një dite gjatë protestave të “jelekëve të verdhë” në dhjetor të vitit 2018.

Policia e Parisit tha se një person kishte vdekur nga sulmi në zemër, pa dhënë hollësi të tjera. Prokuroria e Parisit bëri të ditur se kishte nisur hetimet.

Të dielën, zona përreth Sheshit të Republikës në Paris ishte e mbushur me kalldrëm të shkëputur, vitrina të thyera dhe xhama të thyer. Plaçkitje dhe dëmtime u raportuan edhe në zona të tjera turistike dhe tregtare.

Policia e Parisit tha se në rajonin e kryeqytetit ishin arrestuar 855 persona. Prokurorët thanë se 557 prej tyre vazhdonin të mbaheshin në paraburgim policor.

Udhëheqësit politikë shkëmbyen akuza për dhunën e së shtunës, në prag të zgjedhjeve presidenciale të pranverës së ardhshme.

Udhëheqësja e së djathtës ekstreme dhe kandidatja e mundshme për presidente, Marine Le Pen, kritikoi qeverinë centriste të Macronit, duke e cilësuar atë si “të rraskapitur, të çorientuar dhe në dukje të paaftë të bëjë diçka tjetër përveçse të komentojë pafuqinë e vet”, në një video të publikuar në rrjetet sociale.

Kandidati i së majtës ekstreme, Jean-Luc Mélenchon, akuzoi kryeministrin Sébastien Lecornu se po “luan me zjarrin”, duke pretenduar se “duke u mbështetur te përkeqësimi i situatës, ju keni arritur vetëm t’i bashkoni të gjithë të rinjtë dhe sindikatat e punëtorëve”.

Mélenchon, i cili iu bashkua marshimit në Paris të shtunën, këmbënguli se “mesazhi im është i qartë: ata që ndajnë luftën tonë nuk kanë punë me plaçkitjet apo shkatërrimet”.

Presidenti amerikan, Donald Trump, publikoi në platformën e tij Truth Social mesazhin “Franca po digjet!”, duke e lidhur me sa duket trazirat me “imigracionin e njerëzve nga një botë krejtësisht tjetër”.
“Mbyllni kufijtë dhe merrni situatën nën kontroll, para se të jetë tepër vonë!”, shkroi ai.

Autoritetet dhe policia franceze nuk e kanë lidhur imigracionin me trazirat. Duke folur për personat që shkaktojnë probleme, Macron pyeti: “Si mund t’ia bëjnë francezët këtë Francës?”

Qindra biznese u plaçkitën në të gjithë vendin. 

“Përmasat e dëmeve janë të konsiderueshme dhe të paprecedenta”, shkroi në një letër të hapur kryetari i Bashkisë së Parisit, Emmanuel Grégoire.

“Parisi është qytet i lirive, debatit dhe demonstratave. Kështu duhet të mbetet. Por duhet të jetë gjithashtu një qytet ku të gjithë mund të punojnë dhe të drejtojnë një biznes në mënyrë të sigurt”, shkroi ai.

Kryetarët e bashkive të Parisit, Marsejës dhe Lionit, tri qytetet më të mëdha të Francës, kërkuan një takim me kryeministrin në ditët në vijim, “duke pasur parasysh përmasat e dëmeve dhe seriozitetin e situatës”.

Në Marsejë, disa protestues hynë për pak kohë me forcë në hollin e bashkisë, ndërsa një grup personash me kapuçë dhe maska dëmtuan një stacion policie. Në Lion, shpërtheu një zjarr brenda një zyre turistike.

Në Limoges, ndërtesa e bashkisë u shkatërrua nga flakët pasi “persona radikalë që shkaktojnë trazira” hynë me forcë brenda, ndërkohë që në ndërtesë ndodheshin zyrtarë të zgjedhur, punonjës, personel sigurie dhe pjesëtarë të publikut, tha prefekti i Haute-Vienne, Maurice Barate.

“Ata i vunë qëllimisht zjarrin ndërtesës. Është një akt jashtëzakonisht i rëndë dhe i papërshkrueshëm”, tha ai.Edhe

Në Francën lindore, prokuroria e Mulhouse-it tha se kishte nisur një hetim pasi një vajzë 17-vjeçare u plagos gjatë protestave dhe humbi njërin sy. Të shtunën, ishte hapur një tjetër hetim pasi një protestues i ri humbi njërën dorë në Saint-Étienne.

Këto lëndime vijnë në një kohë kur policia po përballet me kritika të forta për përdorimin e granatave dhe armëve të tjera për kontrollin e trazirave gjatë demonstratave të fundit./Koha.net

Sipas France 24, policia franceze ka dislokuar sërish njësitë speciale kundër trazirave (CRS) në Paris të dielën, më 18 tetor, ndërsa tensionet kanë vazhduar edhe pas protestave të së shtunës.

Policia e Parisit ka raportuar një numër rekord prej 855 personash të arrestuar në kryeqytet. Sipas Prokurorisë, 517 persona janë mbajtur në ndalim policor, prej të cilëve 346 të rritur dhe 171 të mitur.

Shumica e arrestimeve kanë të bëjnë me pranimin e mallrave të vjedhura, përfshirjen në grupe me qëllim kryerjen e dhunës dhe vandalizmin.