Për këtë situatë të tensionuar në Kuvend, ish-kryeministri Nikolla Gruevski i ka kërkuar falje kryeparlamentarit Talat Xhaferi. E këtë e ka bërë nëpërmjet personit që ia ka sjell Xhaferit USB-në e dërguar nga Gruevski. Kështu të paktën tha në Click Plus, pohoi kryetari i VMRO-DPMNE-së Hrisitijan Micksoski.

 “Personi që ka dorëzuar USB-në, përcjell kërkim-falje deri tek Talat Xhaferi nga ana e Nikolla Gruevskit që e spërkati me ujë, ndërsa ky i ka thënë se nuk ka asnjë problem, nuk më ka spërkatur me acid, por me ujë”, tha Hristijan Mickoski, kryetar i VMRO-DPMNE-së.

Sipas Mickoskit, Xhaferi do ta demantojë këtë, por shton se e gjithë kjo po bëhet që me patjetër të kalojnë ndryshimet kushtetuese. 

“E gjitha kjo bëhet për të vetmin qëllim, që në mënyrë të përforcuar të pranohet diktati bullgar dhe të ndryshohet Kushtetuta e Maqedonisë”, pohoi Hristijan Mickoski, kryetar i VMRO-DPMNE-së.

Për pohimet e Mickoskit pyetëm edhe në kabinetin e kryeparlamentarit Talat Xhaferi, por nga atje na thanë se kryetari i Kuvendit nuk komenton deklaratat që jepen nëpër emisione, ndërsa shtojnë se kryeparlamentari mbetet në deklaratën që e ka dhënë disa ditë më parë, ku hedh poshtë pohimet se ka marrë dokumente dhe USB nga ish-kryeministri Gruevski, që siç pretendohet ka përmbajtur ndryshimet e Kodit Penal.

 “Nuk ka asnjëfarë të vërtete se kryetari i Kuvendit nga ish-kryeministri ka marrë ndonjë shkresë apo ndonjë material. Kjo është e pavërtetë e cila vetëm shërben për politikë ditore. Më pas nuk dua të përdor fjalë joadekuate që meriton institucioni i tillë, por po e lë në ndërgjegjen e atyre që spekulojnë me opinionin”, theksoi Talat Xhaferi, kryetar i Kuvendit (26.09.2023 ).

Mickoski dhe nënkryetari i VMRO-DPMNE-së Aleksandër Nikollovski kanë deklaruar se Gruevski i ka dhënë USB Ahmetit dhe Xhaferit me materiale për Kodin Penal.

 “Zëvendësministrja ka të drejtë si çdo ministër tjetër në Qeveri kur mungon ministri dhe mund të jetë propozues i gjithçkaje. Autorizimi është i përcaktuar në Ligjin mbi Qeverinë, kështu që unë nuk jam askush që ta autorizoj ose jo dikë në shtet”- deklaroi Krenar Lloga, Ministër i Drejtësisë.

Lloga bëri të ditur se është duke u punuar për një Kod të ri penal. Nuk tregoi se kush bën pjesë në grupin e punës që do të punojë në ligjin e ri po tha se do të kërkojë që në nenin për shpërdorim me detyrën zyrtare, të rikthehen dispozitat e kaluara.

“Në Kodin e ri Penal do të ketë vepra edhe tjera të cilat do të precizohen me shpërdorimin e detyrës zyrtare dhe veprat tjera nga përgjegjësia e personave të zgjedhur dhe emëruar. Ka diskutime dhe besoj se lartësia e dënimeve do të duhet të kthehet sipas standardeve të BE-së, të cilat janë si ato që ishin në Kodin e vjetër Penal”- tha Krenar Lloga, Ministër I Drejtësisë.

Ndërkaq kryeministri Dimitar Kovaçevski disa herë ka përsëritur se ndryshimi i Kodit penal është bërë për harmonizimin e ligjit me legjislacion europian, por nga ana tjetër kishte kritika nga vetë euroambasadori në vend Dejvid Gir.

Haki Aziri dhe Fejzi Aziri, të dy të dënuar për ndihmë në lëndën “Monstra”, një rast i dyshuar si i montuar, mund të amnistohen me Ligjin për amnisti i përpiluar nga ministria e Drejtësisë. Këtë për TV21 tha avokati i dy të dënuarve Naser Raufi i cili pret që amnistimi i tyre të bëhet për shkak se vepra që rëndon mbi ta është vetëm për “ndihmë” për rastin në fjalë, ndërsa nga ana tjetër dy të dënuarit tashmë e kanë kryer dy të tretën e dënimit.

 “Sigurisht që do të amnistohen të dy të rastit “Monstra” që kanë dënime me burg, 15 vjet Fejzi Aziri dhe Haki Aziri 9 vjet burg pasi ata janë të dënuar për ndihmën e realizuesit të veprës, d.m.th. nuk janë për veprën e “terrorizmit”, pra kinse se kanë ndihmuar ata që kanë fajin për këtë rast që të arratisen nga vendi, që d.m.th. ky është një nenë shumë ndryshe dhe që ligji për amnisti i përfshin edhe këto vepra”, theksoi Naser Raufi, avokat.

Ministri i Drejtësisë, Krenar Lloga nuk deshi të komentojë nëse me ligjin e amnistisë përfitojnë dy të akuzuarit e “Monstrës”. Shtoi se si grup pune nuk kanë hyrë në lëndë për të parë individualisht kush përfiton nga ligji. Përsëriti disa herë se ligji është i njëjti më 2018 dhe pret edhe mbështetje prej deputetëve sepse i njëjti ligj ka kaluar në atë periudhë.

 “Pyetja është tendencioze dhe lidhet vetëm më një lëndë. Unë thashë se është i njëjti ligj i vitit 2018. Nëse në vitin 2018 vepra të tilla janë amnistuar, përsëri do të amnistohen. Ligji nuk hyn në lëndë konkrete, ligji është i njëjti dhe i tillë do të propozohet dhe është propozuar nga ana e ministrisë deri në Kuvend. Kush do të përfshihet do të llogaritet nga Drejtoria për zbatimin e sanksioneve”, tha deklaroi Krenar Lloga, ministër i Drejtësisë.

Haki e Fejzi Aziri janë të dënuar me 9 dhe 15 vjet burg për ndihmë pas vrasjen e 4 djemve dhe një personi tjetër te liqeni i Smilkovës në periferi të Shkupit. Dy të akuzuarit e parë Alil Demiri dhe Afrim Ismailoviq gjendet në arrati në Kosovës, ndërsa Agim Ismailoviq vuan dënimin në burg.

Me shumicë votash “për” Gjykata Kushtetuese e shfuqizoi udhëzimin e ministrit të Drejtësisë, Krenar Lloga, për përfshirjen e grafës etnike në certifikatat e lindjes/vdekjes dhe ato martesore të lëshuara nga Evidenca amë.

 “Për ta sqaruar më mirë, kur gjykata Kushtetuese sjell vendim shfuqizues do të thotë se vendimi ka ndikim retroaktiv duke llogaritur që nga momenti kur është sjell akti që shfuqizohet. Udhëzimi është shfuqizuar për shkak se gjykata vlerëson se është bërë shkelje e nenit 52, paragrafi 2 i Kushtetutes, gjegjësisht nuk është respektuar afati kushtetues në të cilin është dashur të publikohet ky udhëzim. Neni parasheh afat prej 7 ditësh për publikim që nga dita e sjelljes. Kushtetuesja ka shpjeguar tashmë se nuk bëhet fjalë për shkelje teknike, por thelbësore”, theksoi Hristina Bellovska, zëdhënëse e Gjykatës Kushtetuese.

Me vendimin e tillë të Kushtetueses nuk vlejnë më as certifikata që janë nxjerrë më përkatësi etnike e as nuk do të mund të nxjerrën më. Por çka do të ndodhë me ato qytetarë që veç më kanë marrë  dokumente me përkatësinë etnike?

“Përgjigje për këtë çështje duhet të kërkohet nëpërmjet interpretimit të nenit 81 të Rregullores, paragrafi 1 i Rregullores së gjykatës i cili jep të drejtë çdo qytetari që vlerëson se me ndonjë akt individual ose në rastin konkret me nxjerrjen e certifikatave mund të kërkoj shfuqizim të aktit të tillë në afat prej 6 muajsh nga dita kur vendimi do të shpallet në gjykatën Kushtetuese”, deklaroi Hristina Bellovska, zëdhënëse e Gjykatës Kushtetuese.

Nga ministria e Drejtësisë sot nuk deshën të komentojnë vendimin e Kushtetueses duke e lënë që nesër vetë ministri Krenar Lloga të prononcohet në brifingun që ka thirrur për gazetarët.

 “Nëse është e vërtetë ajo që flitet në media se 80 persona do të lirohen, gjegjësisht do të konstatohet vjetërsimi, këto janë me të vërtetë shuma shumë  të mëdha për buxhetin. Në këto lëndë për shkak se bëhet fjalë për lëndë të rënda, në disa lëndë ka edhe numër të madh të të akuzuarve, më shumë vepra penale janë të përfshira në këto lëndë dhe të akuzuarit shumë shpesh kanë nga 2 ose më shumë avokatë e këto më besoni se janë shpenzime shumë të mëdha”, tha Dobrilla Kacarska, kryetare e Gjykatës Kushtetuese.

Kacarska shprehet e habitur se si është e mundur që as opozita nuk i ndaloi ndryshimet në Kodin Penal.

 “Nga aspekti i mënyrës se si u soll ky ligj, ndryshimet në Kodin penal, unë me të vërtetë isha e tronditur. Një ditë ishte debati para Komisionit, menjëherë u vendos në votim dhe aq më shumë u habita kur pash se as opozita nuk e bllokonte këtë ligj dhe për këtë thash se aty ku duan politikanët, aty ku merren vesh ose i konvenon aty nuk ka bllokadë. Por aty ku ata duan të bllokojnë, mund të bëjnë gjithçka madje edhe gjithë shtetin ta bllokojnë”, deklaroi Dobrilla Kacarska, kryetare e Gjykatës Kushtetuese.

Deri te gjykata Kushtetuese janë paraqitur dy nisma për ndryshimet në Kodin Penal për të cilat Kacarska tha se do të shqyrtohet kushtetutshmëria e ligjit.

Për ndryshimet në Kodin Penal ditë më parë kritikuan edhe nga Këshilli i Prokurorëve dhe nga Këshilli Gjyqësor për shkak se askush nuk i ka konsultuar ata për ndryshimet e bëra. Ata kritikuan edhe mënyrën jo transparente dhe shpejtësinë që u miratua ligji.

Pushteti ka dështuar në rrugën për të çuar vendin drejt Bashkimit Europian, thotë kryetari i Lëvizjes Demokratike Izet Mexhiti. Sipas tij pushteti ka thyer e shkelur të gjitha vlerat europiane, por vazhdojnë të flasin për rëndësinë e integrimit të vendit.

 “I kanë thyer të gjitha vlerat europiane ndërsa gojën e kanë plotë për integrimet europiane. Po përfundon mandati kësaj shumicë dhe ne e shohim që edhe në premtimin kryesor po çalojnë, po dështojnë sepse përkushtimi i shumicës nuk është në interesat strategjike të shtetit dhe të qytetarëve, por ky është një kamuflim për korrupsion, zhvatje”, theksoi Izet Mexhiti, kryetar i Lëvzijes Demokratike.

Mexhiti pohoi se është e fshehtë publike se BDI ka bashkëpunim me ish-kryeministrin e arratisur, azilantin Nikolla Gruevski.

 “Unë edhe në debate tjera e kam hapur temën se përse u desh që Gruevski në vend se të shkoj prej Maqedoni- Serbi-Hungari , po shkoi përmes Shqipërisë. Dilema tjetër është përse Mijallkov qëndron bash në burgun që e udhëheq BDI-ja”, tha Izet Mexhiti, kryetar i Lëvzijes Demokratike.

Sipas Mexhitit, eksponentë  të lartë të integristëve në ditën e NATO-s i kanë kërkuar presidentit Stevo Pendarovski kthimin e ish kryeministrit të arratisur në Hungari, Nikolla Gruevskit.

 “Fatkeqësisht kemi ardhur në një situatë ku integrimet europiane kanë mbet në fat të Budapestit, Hungarisë, Gruevskit”, dekalroi Izet Mexhiti, kryetar i Lëvzijes Demokratike.

E për këtë ka shumë fakte shpjegon Mexhiti. E mes tjerash përmend edhe ndryshime e bëra në Kodin penal që thotë ndodhën shpejt e në mënyrë të fshehtë.

“Ka mjaftë argumente e sidomos sjellja e Kodit penal i cili shlyen diku 70-80%  të dënimeve të Gruevskit dhe të tjerëve dhe këtë e sjelli kjo shumicë parlamentare. Kjo është më se e qartë që është investim te Nikolla Gruevski për rikthimin e tij. Ata që e ndihmuan të iki, ata po e ndihmojnë edhe të rikthehet, por të rikthehet si hero në Maqedoni”, pohoi Izet Mexhiti, kryetar i Lëvzijes Demokratike.

Mexhiti përfundoi se i ashtuquajturi “Fronti europian”  të cilën e proklamojnë në vazhdimësi pushteti është më shumë “Front sicilian” dhe se nuk do t’i bashkohen, por do të mbesin opozitë e bashkuar shqiptare.

“Si Këshill, gjej vërejtje në pjesën e transparencës, në kuptimin e asaj se disi shumë shpejt  gjithçka u miratua, pa pasur pjesëmarrjen tonë ose mendimin tonë si Këshill gjyqësor. Mendoj se ka qenë e nevojshme dhe e drejtë të kishte një procedurë transparente ku do të dëgjohej edhe mendimi ynë për çfarëdolloj ndryshimesh”- deklaroi Sashko Georgiev, Kryetar I Këshillit Gjyqësor.

Kryetari i Këshillit të prokurorëve, Antonio Jolevski shtoi se për ndryshimet e bëra është dashur të konsultohen edhe prokurorët sepse ata janë praktikuesit e këtyre ligjeve. Ligji për mendim nuk është dërguar as të Këshilli prokurorëve.

 “Vlerësoj se do të duhej të kishte transparencë më të madhe gjatë miratimit dhe përfshirjen të më shumë praktikuesve para se të sillen ligjet për përgatitjen e propozim-ligjeve. Praktikuesit janë atë të cilët më së shumti mund të japin përgjigje se çfarë ndryshime duhet bërë dhe ne cilin drejtim duhet të zhvillohen. Pra përfshirje më të madhe të praktikuesve, në këtë rast më aq sa kuptova nuk kishte.”- tha Antonio Jolevski, Kryetar i Këshillit të Prokurorëve.

Por sipas kryeministrit Dimitar Kovaçevki gjithçka sa i përket Kodit penal është bërë në përputhje me ligjet dhe procedurat, ndërsa është harmonizuar me legjislacionin e Bashkimit Europian.

“Thonë  se përse kjo punë është bërë ngadalë dhe pastaj duhet shpjeguar se përse diçka është bërë ngadalë, e kur bëhet diçka shpejtë, thoni se përse u bë kaq shpejtë. Gjithçka është bërë në përputhje me ligjin dhe në përputhje me procedurat dhe është votuar në Kuvendin e vendit. Ashtu që unë nuk shoh asgjë kontestuese në këtë”- pohoi Dimitar Kovaçevski, Kryeministër.

Ndryshimet në Kodin Penal u miratuan nga Kuvendi disa javë më parë dhe me këto ndryshime ulen dënimet për shpërdorim të detyrës zyrtare si dhe shkurtohet afati për vjetërsimin e veprave. Për ndryshimet e bëra kishte reagim nga euroambasadori Dejvdi Gir në lidhje me përdorimin e flamurit europian në ligj dhe se çfarë mund të shkaktojnë ndryshimet e tilla.

Maqedonia është e sigurt, ngjarjet në veri të Kosovës nuk rrezikojnë sigurinë e vendit, tha sot ministrja e Mbrojtjes Sllavjanka Petrovska. Shtoi se situatën në veri të Kosovës po e ndjekin nga afër, jo vetëm si fqinj, por edhe si vend anëtarë I NATO-s, megjithatë theksoi se nuk është çështja vetëm nëse ne jemi të sigurt, por duhet të gjithë të kontribuojmë që të ketë  paqe dhe stabilitet në gjithë rajonin. Petrovska dënoi sulmin mbi policinë e Kosovës, ndërsa shtoi se është prioritet që Prishtina dhe Beogradi t’i rikthehen dialogut.

“Siç thashë edhe më parë situatën në Kosovë e ndjekim nga afër dhe po nuk është aspak e thjeshtë për cilindo nga ne kur shohim se në rajon ka çfarëdolloj incidenti e sidomos kur është sulmuar policia e një shteti të caktuar. Megjithatë incidenti në fjalë ose ajo çfarë po ndodhë atje nuk ka ndikim dhe me ato informacione që kemi deri tash dhe që i ndërrojmë nuk ndikojnë ose nuk rrezikojnë sigurinë e shtetit tonë dhe këtë e garanton edhe fakti që ne jemi vend anëtarë i NATO-s”, tha Sllavjanka Petrovska, ministre e Mbrojtjes.

Edhe homologu i saj nga Norvegjia, ministri i Mbrojtjes Arild Gram dënoi ashpër sulmin e djeshëm në Kosovë duke shtuar se sulme të tilla janë të papranueshme. Bëri thirrje që palët të kthejnë dialogun me qëllim që të parandalohet eskalimi i mëtutjeshëm të situatës.

“Të gjithë jemi të shqetësuar për situatën në veri të Kosovës. Norvegjia e dënon sulmi mbi policinë e Kosovës që ndodhi mbrëmë në veri të Kosovës. 13.06- 37 “Nuk e di nëse është  e mundur që të krahashohen ose nëse është produktive që të krahasohen konflikte të ndryshme me atë se çka po ndodh në Ukrainë dhe ky këtu në Kosovë. Secila situatë e ka dinamikën e saj dhe duhet të reagojmë në mënyre adekuate. Sa i përket situatës në Kosovë mendoj se të dy palët duhet të përmbushin rolin e tyre dhe ta kthejnë dialogun përsëri”, deklaroi Arild Gram, ministër i mbrojtes i Norvegjisë.

Nga sulmi i djeshëm në vëri të Kosovës mbeti i vrarë polici Afrim Bunjaku dhe një policë tjetër i plagosur.

 “Nga ajo çka pamë fillimisht për arsye se të gjithë shefat e grupeve parlamentare e kanë marrë një e-mail të tillë, një draft të tillë. Bëhet fjalë për një qasje më njerëzore, më humane për të gjithë të dënuarit duke pasur parasysh se burgjet janë të stërmbushura dhe qëllimi është në drejtim të kushteve më të mira për të dënuarit tjerë për të cilët duhet të vuajnë dënimet e tyre. Pra nuk bëhet fjalë për siç trumbetohet në opinion për njerëz të cilët kanë kryer vrasje, krime të rënda, vepra të rënda penale, për njerëzit të cilët janë të përfshirë në rastet që ka iniciuar Prokuroria Speciale, pra nuk ka të bëjë më këto.”- deklaroi Arbër Ademi, koordinator i GP të BDI-së.

Por nga LSDM nuk komentojnë ligjin. Thonë se kur të mbarojë i gjithë procesi atëherë do të deklarohen nëse e mbështesin ose jo ligjin.

“Ligji ende nuk është në procedurë kuvendore dhe ashtu siç pohuan edhe nga Qeveria se ka nevojë për harmonizim shtesë të propozim ligjit me institucionet kompetente dhe kur të mbaroj ky proces do ta komentojmë ligjin”- tha Bogdanka Kuzeska, zëdhënëse e LSDM-së.

Nga VMRO-DPMNE thonë se nuk mbështesin ligjin për shkak se sipas tyre  pushteti amniston vetëm kriminelë dhe jo ata që e duan vendin duke aluduar në të dënuarit për zhvillimet e 27 prillit, për të cilët partia e tij kërkon amnisti prej kohësh.

Ndryshe ligji për aminsti parashikon që personat e dënuar me burg deri në gjashtë muaj, plotësisht të lirohen nga vuajtja e dënimit kurse personat e dënuar me burg mbi gjashtë muaj tu lirohet 30%  vuajta e dënimit, mbrëmë nuk mori dritë jeshile nga kabineti qeveritar. 

Të gjithë ministrat e kaluar të Shoqërisë Informatike dhe Administratës kanë premtuar de partizim dhe de politizim të administratës, por në praktikë pothuajse nuk është realizuar asgjë. Pyetëm edhe ministrin Azir Aliu se a do të arrijë të bëjë reforma në administratë me Strategjinë e re që e prezantoi sot. Edhe ai pret që këtë vit të fillojë procesi i realizimit të vizionit për një administratë publike të depolitizuar, efikase dhe llogaridhënëse, e cila siguron shërbime cilësore.

“Ne kemi pasur analizë nga Sigma për 2021 dhe në bazë të të gjitha gjetjeve që kanë qenë në atë analizë, pra strategjia përputhet me atë çka ka qenë në raportin e Sigmës për vitin 2021. Pra të gjitha format e keqpërdorimit apo keq menaxhimit të institucioneve në këtë strategji janë të parapara, pra si në strategji ashtu edhe në planin aksionarë dhe unë jam shumë i bindur se nëpërmjet digjitalizimit ne do të përmirësojmë të gjitha këto procese. Më besoni se është forma e vetme që të mund të parandalojmë këto lloj të keqpërdorimeve”- deklaroi Azir Aliu, Ministër i Shoqërisë Informatike dhe Administratës.

Shefi i programit “SIGMA”,  Gregor Virant komentoi se strategjitë janë shumë të mira, por zbatimi i tyre është shumë i vështirë.

“Strategjia është një letër shumë e mirë, letër shumë solide, por është vetëm fillimi i një udhëtimi dhe implementimi do të jetë puna më e rendë dhe kur shoh në vendet e rajonit, vendet në tranzicion mund të them se gjeja më e rëndësishme është vullneti politik dhe ndryshimi i kulturës”- deklaroi Gregor Virant,  shef i Programit SIGMA.

Sa kaq, për gjendjen reale në administratë publike foli edhe euroambasadori Dejvid Gir. U shpreh se strategjitë janë të mira, por janë edhe më të mira kur ato duhet të zbatohen. Shtoi se vendi është ende shumë larg një administrate publike të mirëfilltë, ndërsa shtoi se për këtë duhet shumë punë.

“Po është bërë progres, por ende ka shumë sfida të mëdha, në kapacitetet njerëzore, në transparencë dhe në përgjegjësi. Shumë shpesh partitë politike ndërhyjnë në emërimet, që do të thotë faktori politik është më i rëndësishme se meritat ose kompetenca dhe kuptohet shumë shpesh një mjedis i komplikuar që rezulton me bashkëpunim joadekuat ndër qeveritar dhe ndër institucional. Megjithatë këto janë sfida që nuk janë karakteristike vetëm tek ju, pra nuk jeni unikë, këto janë sfida me të cilat ballafaqohen shumë vende në botë”- tha Dejvid Gir, Euroambasador.

Aziri njoftoi se janë në përgatitje e sipër të një ligji të kuadrit për udhëheqës të lartë ku për herë të parë do të ketë metodologji se si të bëhesh nga qytetar në udhëheqësi I ndonjë institucioni. Shtoi se me strategjinë e re do të kemi një administratë publike më inkluzive, transparente dhe që do të jep shërbime në kohë reale dhe do të jetë kompatibile me standartet europiane .